Güneşten ve sıcak havadan korunmak amacıyla birçok kat maliki balkon ve pencerelerine panjur taktırmak istemektedir. Ancak çoğu zaman gerekli izinler alınmaksızın monte edilen panjurlar, binanın dış görünümünü ve mimari bütünlüğünü değiştirdiği gerekçesiyle apartman sakinleri arasında uyuşmazlıklara neden olabilmektedir. Peki, panjur taktırmak yasak mıdır? İzin gerekli midir? Bu yazıda, Kat Mülkiyeti Kanunu ve Yargıtay kararları ışığında panjur takmanın hukuki durumunu ele alıyoruz.

Panjur Takılması İçin İzin Gerekli midir?

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesine göre kat malikleri, ana taşınmazın mimari durumunu ve güzelliğini korumakla yükümlüdür. Aynı maddede, kat maliklerinden birinin bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ana taşınmazın ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis veya değişiklik yapamayacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, panjur takmak gibi bir müdahalenin ortak alanlara etkisi varsa, kural olarak diğer kat maliklerinin rızası gerekebilir. Ancak her panjur takma işlemi bu kapsamda değerlendirilmez.

Panjurun Niteliği Önemlidir

Güneş ve rüzgârdan korunma ihtiyacı nedeniyle balkon ve pencerelere panjur takılması her durumda Kat Mülkiyeti Kanunu’na aykırılık oluşturmaz. Ancak bunun için takılan panjurun, yapı ile bütünleşen sabit bir tesis niteliğinde olmaması ve binaya zarar vermeden kolaylıkla sökülebilir bir güneşlik özelliği taşıması gerekir. Ayrıca panjurun, balkonun kapatılarak bağımsız bölüme dahil edilmesine veya yeni bir kapalı alan oluşturulmasına yol açmaması da gerekmektedir. Bu kriterler, panjurun ortak alanlara kalıcı bir müdahale olup olmadığını belirler.

Yargıtay’ın Konuya Yaklaşımı

Yargıtay uygulamalarında; güneş ve rüzgârdan korunma amacıyla balkon ve pencerelere yapılan panjurların, bina ile bütünleşen sabit bir tesis niteliğinde olmaması ve basit bir sistemle binaya zarar verilmeden sökülebilir özellik taşıması halinde Kat Mülkiyeti Kanunu’na aykırılık oluşturmayacağı kabul edilmektedir. Buna göre, belirtilen nitelikteki bir panjurun balkon veya pencereye takılmış olması, ana yapının dış görünümünü bozmadığı ve diğer bağımsız bölümlerin manzarasını engellemediği sürece ortak yerlere müdahale olarak değerlendirilemez.

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, 2011/1118 E., 2011/2905 K.

Bu karar, panjurun niteliğine vurgu yapmaktadır. Eğer panjur, sökülebilir ve geçici nitelikteyse, kat maliklerinin beşte dördünün rızası aranmaksızın takılabilir. Ancak panjur, binanın mimari yapısını değiştiriyor, sabit bir tesis haline geliyorsa veya diğer kat maliklerinin haklarını ihlal ediyorsa, bu durumda Kat Mülkiyeti Kanunu’na aykırılık söz konusu olabilir.

İzin Almadan Takılan Panjurların Sonucu

Kat Mülkiyeti Kanunu’na aykırı şekilde monte edilen panjurlar bakımından ise her kat maliki, eski hale getirme davası açarak panjurun kaldırılmasını ve yapının eski durumuna getirilmesini mahkemeden talep edebilir. Bu dava, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesine dayanır ve ortak alanlara yapılan hukuka aykırı müdahalelerin giderilmesini amaçlar. Eski hale getirme davası, panjurun niteliğine göre değerlendirilir; eğer panjur yukarıda belirtilen istisnai durumlardan birine giriyorsa, dava reddedilebilir.

Panjur Takma Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Panjur taktırmak isteyen bir kat maliki, öncelikle panjurun niteliğini belirlemelidir. Eğer panjur, binaya zarar vermeden sökülebilen, geçici bir güneşlik niteliğindeyse ve diğer kat maliklerinin haklarını ihlal etmiyorsa, kural olarak izin gerekmez. Ancak panjur, sabit bir tesis haline gelecekse veya binanın dış görünümünü değiştirecekse, kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası alınmalıdır. Aksi halde, diğer kat malikleri eski hale getirme davası açabilir.

Ayrıca, apartman yönetim planında panjur takılmasına ilişkin özel hükümler bulunabilir. Yönetim planı, kat maliklerini bağlayıcıdır. Bu nedenle, panjur takmadan önce yönetim planını incelemek faydalı olacaktır.

Görevli Mahkeme ve Süreler

Eski hale getirme davası, kat mülkiyeti hukukundan kaynaklanan bir dava olup, görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise ana taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir. Dava açma süresi bakımından, Kat Mülkiyeti Kanunu’nda özel bir süre öngörülmemiştir. Ancak genel zamanaşımı süreleri ve hak düşürücü süreler dikkate alınmalıdır. Uygulamada, eski hale getirme davası için herhangi bir süre sınırı olmaksızın dava açılabileceği kabul edilmektedir. Ancak hak kaybına uğramamak için hukuki danışmanlık almak önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

  • Panjur taktırmak için kat maliklerinin onayı gerekli mi? Panjurun niteliğine bağlıdır. Sökülebilir ve geçici nitelikteki panjurlar için genellikle onay gerekmez. Ancak sabit tesis niteliğindeyse beşte dört çoğunluk aranır.
  • Panjur taktırmak yasak mı? Hayır, yasak değildir. Ancak Kat Mülkiyeti Kanunu'na ve yönetim planına uygun olmalıdır.
  • İzinsiz panjur takılırsa ne olur? Diğer kat malikleri eski hale getirme davası açabilir.
  • Eski hale getirme davası hangi mahkemede açılır? Sulh hukuk mahkemesinde açılır.
  • Panjur takmak için yönetim planına bakılmalı mı? Evet, yönetim planında özel hükümler olabilir.
  • Panjur takmak binanın dış görünümünü değiştirirse ne olur? Bu durumda kat maliklerinin rızası gerekebilir ve izinsiz takılması halinde eski hale getirme davası açılabilir.

Özetle, panjur taktırmak kural olarak yasak değildir; ancak panjurun niteliği, binanın mimari yapısına etkisi ve diğer kat maliklerinin hakları göz önünde bulundurulmalıdır. Hukuki bir uyuşmazlık durumunda, uzman bir avukattan destek almak faydalı olacaktır.