Boşta Geçen Süre Ücreti Nedir?

Boşta geçen süre ücreti, işveren tarafından geçersiz nedenle iş sözleşmesi feshedilen işçinin, açtığı işe iade davasını kazanması ve işverenin işe başlatmaması veya işe başlatmasına rağmen işçinin başvurmaması durumunda, işçinin işsiz kaldığı süre için talep edebileceği bir tazminattır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesinde düzenlenmiştir. Bu ücret, işçinin işe iade davası sonucunda işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken işe başlatmama tazminatından farklıdır; boşta geçen süre ücreti, işçinin işe iade kararı sonrasında işe başlatılmasa bile, işsiz kaldığı süre için geçerli olan bir haktır.

Yasal Dayanak

4857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca, işe iade davası sonucunda mahkemece işçinin işe iadesine karar verilir ve işveren işçiyi işe başlatmazsa, işveren işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ödemek zorundadır. Ayrıca, işçinin işe iade davası süresince boşta geçen süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer hakları ödenir. Bu düzenleme, işçinin işe iade davası nedeniyle uğradığı gelir kaybını telafi etmeyi amaçlar.

Boşta Geçen Süre Ücretinin Şartları

Boşta geçen süre ücretine hak kazanmak için belirli şartların oluşması gerekir:

  • İşveren tarafından yapılan fesih geçersiz olmalıdır.
  • İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade davası açmış olmalıdır.
  • Mahkemece işçinin işe iadesine karar verilmiş olmalıdır.
  • İşveren, işe iade kararının kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde işçiyi işe başlatmamış olmalıdır veya işçi işe başlamak için başvurmuş ancak işveren işe almamıştır.

Bu şartlar sağlandığında işçi, boşta geçen süre ücretine hak kazanır. Boşta geçen süre, işçinin işe iade davası açtığı tarihten itibaren değil, fesih tarihinden itibaren başlar ve en çok dört ay ile sınırlıdır. Ancak uygulamada, dava süresi ne kadar uzun olursa olsun, boşta geçen süre ücreti en fazla dört ay için hesaplanır.

Boşta Geçen Süre Ücretinin Hesaplanması

Boşta geçen süre ücreti, işçinin işten çıkarıldığı tarihteki son ücreti üzerinden hesaplanır. İşçinin çalıştığı süre boyunca aldığı ücret ve diğer yan haklar (yol, yemek, ikramiye vb.) dikkate alınır. Hesaplama, işçinin işe iade davası sonucunda işe başlatılmaması halinde, boşta geçen süre için en çok dört aya kadar olan ücret tutarıdır. Örneğin, işçi 2 yıl boyunca işsiz kalmış olsa bile, boşta geçen süre ücreti en fazla 4 aylık ücret tutarında olacaktır. Bu ücret, işe başlatmama tazminatından ayrı olarak ödenir.

Boşta geçen süre ücreti, işçinin işe iade davası süresince çalışmaması durumunda ödenir. Eğer işçi bu süre içinde başka bir işte çalışmışsa, boşta geçen süre ücreti alamaz. Ancak işe iade davası sonucunda işe başlatılmazsa, işe başlatmama tazminatı alabilir.

Görevli Mahkeme ve Dava Süreci

İşe iade davası, işçinin işyerinin bulunduğu yerdeki İş Mahkemesi'nde açılır. Dava, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde açılmalıdır. Dava süreci, mahkemenin işe iade kararı vermesiyle sonuçlanır. Kararın kesinleşmesinden itibaren işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşveren işe başlatmazsa, işçi işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti talep edebilir. Boşta geçen süre ücreti, işe iade davası sonucunda hükmedilir ve işveren tarafından ödenir.

Sık Sorulan Sorular

1. Boşta geçen süre ücreti ne kadar süre için ödenir?

En çok dört aya kadar ödenir. Dava süresi ne olursa olsun, bu süre dört ayı geçemez.

2. İşe iade davasını kazandım, işveren işe davet etti. Boşta geçen süre ücreti güncel ücret üzerinden mi hesaplanır?

Boşta geçen süre ücreti, işçinin işten çıkarıldığı tarihteki son ücreti üzerinden hesaplanır. Güncel ücret değil, fesih tarihindeki ücret esas alınır.

3. İşe iade davası süresince başka bir işte çalışırsam boşta geçen süre ücreti alabilir miyim?

Hayır, boşta geçen süre ücreti, işçinin bu süre içinde çalışmaması şartına bağlıdır. Başka bir işte çalışıyorsanız bu ücreti alamazsınız.

4. Boşta geçen süre ücreti ne zaman ödenir?

İşe iade davası sonucunda mahkeme kararı ile hükmedilir. İşveren, kararın kesinleşmesinden itibaren ödemekle yükümlüdür.

5. İşveren boşta geçen süre ücretini ödemezse ne yapabilirim?

İşveren ödeme yapmazsa, icra takibi başlatabilir veya dava açabilirsiniz. Ayrıca, işverenin işe başlatmama tazminatı ödemesi de gerekir.

6. Boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatı arasındaki fark nedir?

Boşta geçen süre ücreti, işçinin işsiz kaldığı süre için en çok dört aylık ücretidir. İşe başlatmama tazminatı ise işverenin işçiyi işe başlatmaması durumunda ödenen en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarındaki tazminattır.

Sonuç

Boşta geçen süre ücreti, işe iade davası sonucunda işçinin işsiz kaldığı süre için talep edebileceği önemli bir haktır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesi ile düzenlenen bu hak, işçinin geçersiz fesih nedeniyle uğradığı gelir kaybını telafi etmeyi amaçlar.

İşçinin bu haktan yararlanabilmesi için işe iade davasını kazanması ve işverenin işe başlatmaması gerekir. Boşta geçen süre ücreti, en çok dört aylık ücret tutarında olup, işe başlatmama tazminatından ayrıdır. İşçilerin haklarını korumak için hukuki destek almaları önemlidir.