Anasayfa/İdari Yargılama Hukuku/Yürütmenin Durdurulması Hükmü Nedir? İdari Yargılama Hukuku Yürütmenin Durdurulması Hükmü Nedir?15 Aralık 20256273 dakika okuma süresi
Yürütmenin durdurulması, idari işlemin hukuka aykırılığı ileri sürülerek açılan iptal davası veya vergi davasında, yasal aşama sonuçlanıncaya kadar işlemin uygulanmasının geçici olarak durdurulmasıdır. İYUK m. 27’ye göre, YD hükmü bir ihtiyati yasal koruma niteliğindedir ve telafisi güç zararların doğmasını engellemeyi amaçlar.
İçindekiler
Toggle- Yürütmenin Durdurulması Kararı Şartları
- Yürütmenin Durdurulması Talebi Üzerine Verilecek Kararlar
- Yürütmenin Durdurulması Kararı Verilemeyecek Haller
- Yürütmenin Durdurulması Kararı Nasıl Verilir?
- Yürütmenin Durdurulması Kararına Karşı Nasıl İtiraz Edilir?
- Temyiz ve İstinaf İstemlerinde Yürütmenin Durdurulması
- Yürütmeyi Durdurma Kararının Uygulanması
- Yürütmenin Durdurulması Kararının Sonuçları
- Yürütmenin Durdurulması Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği
Yürütmenin Durdurulması Hükmü Koşulları
İYUK m. 27/2’ye göre yürütmenin durdurulması hükmü verilebilmesi için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
- İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması,
- İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması.
Bu iki koşul bir arada bulunduğunda, yargı mercii yürütmenin durdurulmasına hüküm verebilir. Bu bağlamda, yürütmenin durdurulması koşulları yasal korumanın sınırlarını çizmektedir.
Yürütmenin Durdurulması Talebi Üzerine Verilecek Kararlar
Yargı Mercii, yürütmenin durdurulması talebi üzerine aşağıdaki şekilde hüküm verebilir:
- Talebin kabulü (YD hükmü),
- Talebin reddi,
- Telafisi güç veya imkânsız zarar olasılığını değerlendirmek için karşı tarafın savunmasını isteme ve bu yönde ara hüküm kurma.
Yürütmenin Durdurulması Hükmü Verilemeyecek Haller
Aşağıdaki durumlarda YD hükmü verilmesi mümkün değildir:
- Yasanın açıkça YD yasağı getirdiği durumlar (Örn: bazı OHAL işlemleri),
- Askıya alınmış veya yasal etkisi sona ermiş işlemler,
- İcra edilebilirlik kabiliyeti olmayan idare kararları,
- Kişisel haklar doğurmamışHazırlık işlemleri.
Yürütmenin Durdurulması Hükmü Nasıl Verilir?
Yürütmenin Durdurulması hükmü verilebilmesi için davacının bir yürütmenin durdurulması talebi sunması gerekir.
Talep yasal aşama dilekçesinde yapılabileceği gibi, sonradan da sunulabilir.
Yargı Mercii, talebi değerlendirdikten sonra:
- Esas hakkındaki hüküm verilinceye kadar işlemin yürütülmesini durdurabilir,
- Gerekiyorsa davalı idareden savunma alabilir,
- Şartların bulunmadığına kanaat getirirse talebi reddeder.
Yürütmenin Durdurulması Kararına Karşı Nasıl İtiraz Edilir?
YD kararına karşı7 güniçinde itiraz edilebilir. (İYUK m. 27/7)
- İtiraz hükmü veren mahkemeye değil, üst yargı merciine (bölge idare yargı makamı / Danıştay ilgili dairesi) yapılır.
- Yürütmenin durdurulması kararına karşı 7 günlük itiraz süresi hak düşürücüdür.
- İtiraz üzerine verilen hüküm kesindir.
Temyiz ve İstinaf İstemlerinde Yürütmenin Durdurulması
İYUK md. 52’ye göre istinaf veya temyiz başvurusu tek başına yürütmeyi durdurmaz. Taraflar, istinaf veya temyiz dilekçelerinde ayrıca yürütmenin durdurulması talep edebilir. İstinaf aşamasında yürütmenin durdurulması Bölge İdare Yargı Makamı; temyizde ise Danıştay tarafından incelenir.
Yürütmeyi Durdurma Kararının Uygulanması
YD hükmü verildiğinde:
- İdare, işlemi uygulamaya hemen son vermekle yükümlüdür,
- İşlem nedeniyle başlatılmış cebri icra durur,
- Vergi davalarında tahsilat işlemleri durur, hacizlerin kaldırılması gerekebilir.
İYUK md. 28’e göre idarenin YD kararını gecikmeksizin uygulaması zorunludur bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden itibaren 30 günü geçemez.
Yürütmenin Durdurulması Kararının Sonuçları
- İşlemin yasal etkisi geçici olarak ortadan kalkar.
- Taraflar açısından yasal güvenlik sağlanır.
- Telafisi güç zararların oluşması engellenir.
- Nihai hüküm verilinceye kadar idare işlem tesis edemez veya işlemden kaynaklanan yaptırımları uygulayamaz.
Yürütmenin Durdurulması Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği
….. İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
(Yürütmenin Durdurulması Taleplidir)
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
YASAL AŞAMA KONUSU:…/…/20… günlü ve … sayılı idari işlemin iptali ile yürütmenin durdurulması talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR
- İşlemin Özeti
Davalı idare tarafından tesis edilen “… günlü … sayılı işlem” ile müvekkil hakkında … uygulanmış olup, işlem açıkça hukuka aykırıdır.
Bu nedenle, işleme karşı yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açma zorunluluğu doğmuştur.
- İşlemin Açıkça Hukuka Aykırı Olması
İYUK m. 27/2 uyarınca yürütmenin durdurulması hükmü verilebilmesi için öncelikle işlemin açıkça hukuka aykırı olması gerekmektedir.
Somut olayda:
- İşlem … yönüyle hukuka aykırıdır,
- İşlem tesis edilirken mevzuat hükümleri (örneğin … Yönetmeliği m. …) uygulanmamıştır,
- Yetki, şekil ve sebep unsurları açısından açık bir hukuka aykırılık bulunmaktadır.
Bu yönüyle idari işlemin hukuka aykırılığı açık ve belirgindir.
- Telafisi Güç veya İmkânsız Zarar Doğacak Olması
Itilaf konusu işlemin uygulanmaya devam etmesi hâlinde:
- Davacının ekonomik, mesleki ve kişisel haklarında telafisi güç zararlar doğacaktır,
- İşlem uygulanmaya devam edilirse geri dönüşü olmayan sonuçlar meydana gelecektir.
YD kararının verilmemesi, davacının anayasal haklarının ihlaliyle sonuçlanacaktır.
- Yürütmenin Durdurulması Şartlarının Oluştuğu
İYUK m. 27/2’de yer alan iki şartın da oluştuğu açıkça görülmektedir:
- İşlem açıkça hukuka aykırıdır,
- Davacı açısından telafisi güç zarar doğmaktadır.
Bu nedenle yürütmenin durdurulması hükmü verilmesi zorunludur.
HUKUKİ SEBEPLER
- 2577 sayılı İYUK m. 2, 27, 28,
- Anayasa m. 125,
- Danıştay içtihatları,
- İlgili yönetmelik ve mevzuat.
DELİLLER
- İdari işlem,
- Başvuru dilekçeleri,
- Resmî kayıt ve belgeler,
- Her türlü yasal delil.
SONUÇ ve İSTEM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
- Davalı idarece tesis edilen … günlü ve … sayılı işlemin yürütmesinin durdurulmasına,
- Yargılama sonunda işlemin iptaline,
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine, hüküm verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Davacı / Vekili
Ad – Soyad
İmza
& Stj.
15 Aralık 20256273 dakika okuma süresi