Velayetin Değiştirilmesi Davası Ekibi1 Temmuz 2026Aile ve Boşanma Hukuku
Velayetin değiştirilmesi davası, boşanma sonrası velayeti kendisinde bulunmayan eşin çocuğun velayetinin bulunduğu diğer eşe karşı açtığı bir davadır. Bilindiği üzere boşanma davası sonrası çocuğun velayeti, ebeveynlerden birine verilmektedir. Bu noktada çocuğun üstün yararı ilkesi çocuğun velayeti konusunda hakime yol haritası çizmektedir. Boşanma davası neticesinde çocuğun velayeti bir eşe verildikten sonra, velayetin süresiz bir şekilde aynı eşte kalması söz konusu değildir.
Zira, değişen koşulların çocuğun gelişimi açısından önemli bir boyuta ulaşması hâlinde velayeti kendisinde bulunmayan eş, velayeti kendisinde bulunan eşe karşı velayetin değiştirilmesi davası açabilecektir. Burada önemli olan husus, yine çocuğun üstün yararıdır. Velayetin değiştirilmesi davasında hakim, değişen koşulların çocuğun aleyhine olup olmadığı gibi durumları tetkik ederek hükmü verecektir.
İçindekiler- Velayetin Değiştirilmesi Nedenleri Nelerdir?
- Velayetin Kaldırıması Davasının Şartları Nelerdir?
- Velayetin Değiştirilmesi ve Kaldırılması Arasındaki Fark Nedir?
- Velayetin Değiştirlmesi Davası
- Velayetin Değiştirilmesi Davası Nasıl Açılır
- Gerekli Evraklalar ve Deliller Nelerdir?
- Velayetin Değiştirilmesi Davasında Çocuğun Görüşü
- Velayetin Değiştirilmesi Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Velayetin Değiştirilmesi Davası Ne Kadar Sürer
- Velayetin Değiştirilmesi Davası Süresinde Nafaka Ödenir Mi ?
- Velayetin Değiştirilmesine Karar Verilirse Nafaka Nasıl Belirlenir?
- Sıkça Sorulan Sorular
- Velayetin değiştirilmesi davasında nafaka talep edilir mi?
- Ne gibi durumlarda nafaka ödenmez?
- Anlaşmalı velayet değişikliği ne kadar sürer?
- Velayetin Değiştirilmesi Davası Dilekçe Örneği
Boşanma ve boşanmanın sonuçları konularında hak kaybı yaşamamak adına alanında uzman aile hukuku avukatlarımıza danışmak içinburayatıklayabilirsiniz.
Velayetin Değiştirilmesi Nedenleri Nelerdir?
- Velayetin değiştirilmesi davası, velayet hakkının anne veya babaya verilmesinden sonra, velayetin kendisine verilen tarafın durumunun değişmesi ve sonradan ortaya çıkan çeşitli nedenlerden ötürü velayeti alan anne ya da babanın velayet hakkını gereği gibi kullanamaması ile çocuğun menfaatinin gerektirdiği durumlarda açılan bir davadır.
- Velayetin değiştirilmesi davası için bir olayın olması ve bu durumun velayet görevini aksatmış olması gerekir. Bu vaziyet, velayetin kaldırılmasından ayırılır.
Çünkü velayetin kaldırılmasında velayet görevinin ağır bir şekilde kötüye kullanılması veya aşırı bir şekilde ihmal edilmiş olması aranır.
- Velayetin değiştirilmesi davasına ilişkin şartlar Türk Medeni Kanunu’nda açıkça düzenlenmiştir. TMK’nın “Durumun Değişmesi” başlıklı 183. Maddesinde; “Ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların mecburi kılması hâlinde hâkim, resen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır.” hükmüne yer verilmiştir.
- Söz konusu madde, velayetin değiştirilmesi davasının sebeplerini hüküm altına almıştır. Buna göre; çocukla kişisel ilişki kurulmasının engellenmesi, çocuğun fiilen velayet hakkı olmayan annede ya da babada bırakılması veya çocuğun üçüncü kişinin yanında bırakılması, çocuğun menfaatinin gerektirdiği nedenler (örneğin sağlık, eğitim, ahlâk, güvenlik), velayeti kendisinde bulunan annenin ya da babanın yeniden evlenmesi, velayet hakkı kendisine verilen tarafın bir başka yere gitmesi, ölüm veya velayet görevinin kullanılmasının engellenmesi velayetin değiştirilmesi sebepleri olarak sayılabilir.
- Yukarıda sayılan sebeplerin gerçekleşmesi hâlinde velayetin değişmesinin birtakım sonuçları da ortaya çıkmaktadır.
Velayetin değiştirilmesi davası ile birlikte velayeti kendisinde bulunmayan anne veya babanın çocukla kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı bulunmakta olup, mahkemece de bu ilişkinin kurulması gerekir. Ayrıca, velayeti kendisine verilmeyen tarafın çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma zorunda olduğu da unutulmamalıdır.
- Bahsi geçen katılma durumu iştirak nafakası olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nafaka, velayetin değiştirilmesine yönelik yerel yargı mercii kararının kesinleşme tarihinden itibaren hükmedilmesi gereken bir nafakadır.
Velayetin Kaldırıması Davasının Koşulları Nelerdir?
- Çocuğun korunmasına yönelik diğer önlemlerden sonuç alınamadığı veya bu önlemlerin yetersiz olduğu önceden anlaşılır ise, hakim aşağıdaki durumlarda velayetin kaldırılmasına hüküm verebilir:
- Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biri nedeniyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.
- Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.
- Velayet, ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa, çocuğa bir vasi atanır.
- Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.
- Yargı Mercii, çocuğun hile ilgili velayet hakkının kaldırılmasına hüküm verirken, velayetin kaldırılması gerekmeyen diğer çocuklar hakkında da velayetin kaldırılmasına yer olmadığına hüküm vermelidir; aksi takdirde diğer çocuklar açısından da velayet kaldırılmış olur. “Velâyet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınır. Görevlerini yaparlarken vesayeti gerektiren böyle bir hâlin varlığını öğrenen nüfus memurları, idarî makamlar, noterler ve mahkemeler, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar.”
Velayetin Değiştirilmesi ve Kaldırılması Arasındaki Fark Nedir?
ÖzellikVelayetin Değiştirilmesi DavasıVelayetin Kaldırılması Davası
Tanım
Velayet hakkının değiştirilmesi, velayetin kendisine verilen tarafın durumunun değişmesi ve çocuğun menfaatini gerektiren nedenlerle açılan bir davadır.
Çocuğun menfaati ve gelişimi tehlikede olduğunda, ana ve baba çözüm bulamaz veya güçleri yetmezse hakim uygun önlemleri alır.
Nedenler
Velayeti alan tarafın durumunun değişmesi ve çocuğun menfaatini gerektiren çeşitli nedenler.
Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişimi tehlikede veya manen terk edilmiş durumda ise.
Sonuç
Velayet görevi değişir; velayeti alan tarafın yerine başka bir aile bireyine veya yakın akrabaya velayet verilebilir.
Çocuk, ana ve babadan alınıp bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirilebilir.
Yargı Mercii Yeri
Aile mahkemesinde açılır.
Aile mahkemesinde açılır.
Temel İlke
Çocuğun yüksek yararı gözetilir.
Çocuğun yüksek yararı gözetilir.
Amaç
Çocuğun en iyi çıkarlarını korumak ve velayeti daha uygun birine transfer etmek.
Çocuğun korunması ve gelişiminin sağlanması için uygun önlemleri almak.
Velayetin Değiştirlmesi Davası
Velayet, çocuğun malvarlığı ve şahıs varlığını yönetme yetkisi olarak Medeni Kanun’da tanımlanmıştır.
Velayet kural olarak anne ve babanın ortak sorumluluğundadır. Vefat hâlinde sağ kalan ebeveyn velayet hakkını alır. Boşanma hâlinde ise boşanma davasına bakan hakim velayetin nereye bırakılacağına hüküm verir, ortak velayet hükmü da mümkündür.
Ancak boşanma sonrası verilen velayet hükmü kesin değildir. Taraflardan birine veya ortak velayet hükümlerine hüküm verilmesi, velayetin ilerleyen zamanlarda değiştirilmesine engel değildir.
Boşanmadan sonra velayet alan taraf velayet hakkını doğru yerine getiremezse yargı mercii velayeti değiştirme hükmü alabilir, buna “velayet değişikliği” denir.
Velayetin değiştirilmesi davası, çocuğun üstün yararı temelinde yapılan bir incelemeyi içerir ve hakim, çocuğun yararı için gerekli gördüğü önlemleri alabilir.
Velayetin Değiştirilmesi Davası Nasıl Açılır
Velayetin değiştirilmesi davasında görevli yargı mercii aile mahkemesidir. Yetkili aile mahkemesine sunulacak bir dilekçe ile velayetin değiştirilmesi davası açılabilecektir. Velayetin değiştirilmesi davası açılırken dilekçedeki hususlara dikkat etmek gerekmektedir. Bu noktada alanında uzman bir aile hukuku avukatından destek almak gerekecektir.
Ayrıca dilekçede öne sürdüğü iddiaları tutarlı bir şekilde ispata elverişli delillerle desteklemelidir. Aksi halde davanın seyri aleyhe işleyebilir. Velayetin değiştirilmesi davası için yetkili adliyede tevzi bürosuna velayetin değiştirilmesi davası dilekçesi sunulacaktır. Velayetin değiştirilmesi davasının masrafı ise 2.462 TL’dir.
Gerekli Evraklalar ve Deliller Nelerdir?
Velayet davası açmak için gerekli evrakları toplarken, dikkat edilmesi gereken önemli bir aşama vardır.
Ancak davada delillerin kullanımı da oldukça kritiktir. Yapılan bir hüküm düzeltme incelemesi sonucunda, velayetin değiştirilmesi davasının kamu düzenine ilişkin olduğu veRe’sen araştırma ilkesiNin geçerli olduğu belirtilmiştir.
Velayetin değiştirilmesi davası sürecinde her türlü delil kullanılabilir. Ses kaydı, video kaydı, uzman raporu, tanık ifadesi, mesajlaşmalar ve darp raporları gibi çeşitli deliller mahkemede kabul görebilir. Ancak,Sunulan delillerin yasal normlara uygun ve özel hayatın gizliliğini ihlal etmeyen nitelikte olması önemlidir.
Özellikle velayet davalarında uzman raporu önemli bir delil olabilir.
Yargı Mercii, çocuğun menfaatlerini araştırmak adına uzman görevlendirme yetkisine sahiptir. Küçüğün dinlenmesi ve görüşünün alınması ilkesi benimsenmiş olsa da, çocuğun menfaatleri doğrultusunda hüküm verme yetkisi mahkemeye aittir. Velayetin değiştirilmesi davası kamu düzenine ilişkin olduğu için, hakim delillerle bağlı olmayıp kendi araştırmasını yapma yetkisine sahiptir.
Velayetin Değiştirilmesi Davasında Çocuğun Görüşü
Velayetin değiştirilmesi davasında çocuğun görüşü büyük önem taşır. Bu aşama, çocuğun yaşına ve olgunluk seviyesine uygun bir şekilde ele alınmalıdır.
Yargı Mercii, çocuğun görüşünü değerlendirirken sadece bu faktörü göz önünde bulundurmaz; aynı zamanda diğer koşulları da inceler. Velayetle ilgili hükümler, kamu düzenine ilişkin olduğu için hakimin takdirine bağlıdır ve sadece tarafların iradesine değil, çocuğun çıkarlarına odaklanır.
Çocuğun görüşü, idrak yaşı itibariyle belirlenir ve Yargıtay içtihatlarına göre bu yaş genellikle 8 olarak kabul edilir. Ancak çocuğun olgunluk seviyesi de göz önünde bulundurularak değerlendirilir. Bu görüşmeler, bir pedagog eşliğinde gerçekleştirilir ve çocuğun yaşı ve ihtiyaçları dikkate alınarak değerlendirilir.
Uluslararası sözleşmeler de, çocuğun katılımının, yaşı ve olgunluk derecesine uygun bir şekilde, gereken özenle sağlanması gerektiğini vurgular.
Velayetin Değiştirilmesi Davasında Görevli ve Yetkili Yargı Mercii
Velayetin değiştirilmesi davasında görevli yargı mercii, genellikle aile mahkemeleridir. Velayeti elinde bulundurmayan taraf, velayet değişikliği sebeplerini ve delillerini içeren dilekçe ile aile mahkemesine başvurmalıdır.
Yetkili yargı mercii ise çocuğun oturduğu yer yargı makamı veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Ancak velayet değiştirme davalarında kesin bir yetki kuralı bulunmamaktadır. Bu nedenle, yasal aşama yetkili mahkemede açıldıktan sonra, davalı tarafın ilk itirazda bulunmaması hâlinde, yetkili yargı mercii o davayı işleyecektir.
Ayrıca, velayetin değiştirilmesi davasında çekişmesiz üçgen talep eden kişinin oturduğu yer yargı makamı de yetkili olabilir. Yani davacı, kendi ikamet ettiği yer mahkemesinden velayetin değiştirilmesini talep edebilir.
Velayetin Değiştirilmesi Davası Ne Kadar Sürer
Velayet davası başvurusu için ilk adım dilekçe aşamasıdır. Dilekçe teslimiyle başlayan süreçte dilekçenin incelenmesi ve hazırlanması 7 gün sürer. Velayet davası dilekçesi karşı tarafa ise 30 gün içinde tebliğ edilir.
Dilekçenin iletilmesiyle birlikte cevap süreci ise 14 gün olarak belirlenmiştir. Bu aşamalardan sonra davalar genellikle hızla ilerler ve sonuca ulaşılır.
Velayetin Değiştirilmesi Davası Süresinde Nafaka Ödenir Mi ?
Velayetin değiştirilmesi davası açılması hâlinde, velayeti kendisine verilmeyen eş, hakim tarafından belirlenen miktarla iştirak nafakası ödemekle yükümlüdür. Bu yasal aşama, doğrudan nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak velayetin değiştirilmesi davası sırasında tedbir talebinde bulunarak çocuğun teslimi ve nafakanın kaldırılması istenebilir.
Velayetin değiştirilmesi davası sonrasında çocuğa fiili olarak bakan taraf lehine öncelikli olarak tedbir nafakası ve ardından iştirak nafakasına hükmedilir.
Velayetin Değiştirilmesine Hüküm Verilirse Nafaka Nasıl Belirlenir?
Velayetin değiştirilmesine hüküm verilirse eşlerin çocuğun eğitim, sağlık, barınma ve giyim gibi bakım giderlerini karşılama yükümlülüğü devam eder. Velayet hakkı kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım giderleri için yargı mercii tarafından belirlenen iştirak nafakasını öder. Ancak velayetin değiştirilmesiyle birlikte, iştirak nafakasının alıcı tarafı da değişebilir. Bu sebeple velayetin değiştirilmesi, nafaka ödeme yükümlülüğünün kim tarafından yerine getirileceğini de etkiler.
Sıkça Sorulan Sorular
Velayetin değiştirilmesi davasında nafaka talep edilir mi?
Örneğin, velayeti annede olan bir çocuk için, baba velayet davası açmış ve çocuk için de nafaka ödüyorsa, açtığı velayet davasında nafakanın kaldırılmasını isteyebileceği gibi diğer taraftan çocuk için nafaka da talep edebilir.
Ne gibi durumlarda nafaka ödenmez?
Nafaka alan tarafın evlenmesi, maddi yoksunluğun sona ermesi, taraflardan birinin vefatı, nafaka alan tarafın evlilik dışı beraberlik yaşaması ve haysiyetsiz bir yaşantı sürmesi durumlarında verilmekte olan nafaka kesilir.
Anlaşmalı velayet değişikliği ne kadar sürer?
Dilekçe teslimi ile başlayan aşama üzerinde dilekçenin incelenmesi ve hazırlanması süreci 7 gün olarak kabul edilir, velayet yasal aşama dilekçesi karşı tarafa ise 30 gün içinde tebliğ edilir.
Dilekçenin iletilmesi ile birlikte cevap süreci ise 14 gün olarak belirlenmiştir.
Velayetin Değiştirilmesi Davası Dilekçe Örneği
…………… NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE
DAVACI:İsim-Soyisim, T. C Kimlik Numarası, Adres
VEKİLİ:İsim-Soyisim, Baro Sicil Numarası, Adres, UETS Numarası
(Avukatınız var ise bu kısmı doldurunuz)
DAVALI:İsim-Soyisim, T. C Kimlik Numarası, Adres
KONU:Velayetin değiştirilmesi talebinden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
- Taraflar arasında gerçekleşen boşanma, … Aile Mahkemesi’nin …/…/… günlü ve …/… Esas, …/… Hüküm sayılı hükmü ile sonuçlanmış olup, bu kararla birlikte …….. Doğumlu ……… çocuğun velayeti davalıya verilmiştir.
- Davalı, velayeti kendisine bırakılan çocuğuna yeterli özeni göstermemekte, uzun çalışma saatleri nedeniyle çocuğun bakımı ve okul ihtiyaçlarına komşuları tarafından karşılanmaktadır. ……… sınıfa devam eden çocuğun normalden daha fazla anne ilgisine ihtiyaç duyduğu bir dönemde, davalı bu sorumluluğunu yerine getirmemektedir.
Bu vaziyet, davalının, yasal yükümlülüklerini ciddi şekilde ihmal ettiğini göstermektedir (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 348/1, 2).
- Ayrıca, davalı, çocuğuyla ilgili temel yükümlülüklerini yerine getirmemekle kalmayıp zaman zaman çocuğa şiddet uygulamaktadır. Bu husus, müvekkilim tarafından ……… Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayette bulunulmuştur. Belirtilen sebeplerden anlaşılacağı üzere, çocuğun ahlaki terbiyesi ve sağlığı ciddi bir tehlike altındadır. Bu sebeplerle, bu davayı açma zorunluluğu ortaya çıkmıştır.
HUKUKİ DELİLLER:Nüfus Kaydı, …… Aile Yargı Makamı …/… Esas Sayılı Boşanma Hükmü, ……..
Cumhuriyet Başsavcılığı …/… Numaralı Soruşturma Dosyası, Tanık İfadeleri ve sair yasal deliller
HUKUKİ SEBEPLER:Türk Medeni Kanunu madde 336, madde 337, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve sair yasal sebepler
NETİCE-İ TALEP:Belirttiğim sebepler ile birlikte, re’sen incelenmesi gereken diğer hususlar da dikkate alınarak; davalı olan anne üzerinde bulunan velayetin kaldırılması ve velayetin müvekkilime verilmesi talep edilmektedir. Ayrıca, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafça üstlenilmesini, saygılarımla talep ederim.(…../……../……)
İSİM-SOYİSİM
İMZA
DİLARA BARDİ