Hukuk sistemimizde her yasal sürecin kendine has usul kuralları ve süreleri bulunmaktadır. Bu yazımızda konuya dair en çok merak edilen noktaları ele alacağız.
HİZMET TESPİT DAVASI NEDİR ?
Faaliyet tespit yasal süreci, sigorta bildirimi yapılmadan ve sigorta primi yatırılmadan veya eksik yatırılarak çalıştırılan kişinin (işçi) bu durumu öğrendikten sonra sigortasız çalıştığı dönemi sigortalı hale getirmek için açtığı davadır. Faaliyet tespiti davasında, davacının sigortalılığını ortaya koyan iş sözleşmesine bağlı çalıştığı ispat edilmelidir. Ancak iş sözleşmesi ile çalışmanın da sigortalı sayılacak işlerden olması gerekir.
HİZMET TESPİT DAVASI KİM vasıtasıyla VE KİME KARŞI AÇILIR ?
Faaliyet tespit yasal süreci işçi veya mirasçıları vasıtasıylaİşveren ve Sosyal Güvenlik KurumuAleyhine açılır.
İşveren tüzel kişiyse (örneğin şirket) tüzel kişilik yasal hasım olup, ortaklar aleyhine yasal aşama açılamaz.
HİZMET TESPİT DAVASINDA GÖREVLİ YARGI MERCII NERESİDİR ?
Faaliyet tespit davasında görevli yargı mercii İş Mahkemeleridir. İş mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılacaktır.
HİZMET TESPİT DAVALARI NE KADARLIK BİR SÜRE İÇERİSİNDE AÇILMALIDIR ?
İşçinin faaliyet tespit davasını hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde açması gerekir. İşçinin ölümü halinde mirasçıları ise işçinin öldüğü tarihten itibaren 5 yıl içerisinde açmalıdırlar. Burada bahsi geçen süre hak düşürücü süre olup bu süre geçtikten sonra açılan yasal süreçler dinlenemez.
HİZMET TESPİT DAVASINDAN FERAGAT EDİLEBİLİR Mİ ?
Faaliyet tespit davaları kamu düzenini ilgilendirdiği için, davadan feragat edilmesi hüküm doğurmaz.
Çünkü kişi sosyal güvenlik hakkından vazgeçemez.
HİZMET TESPİT DAVASINDA NELER DELİL OLARAK KULLANILABİLİR ?
- Sigortalının iş yeri sicil dosyası,
- Tanık,
- İşveren nezdindeki iş yeri dosyası,
- İşverenin mesleki kuruluş kaydı,
- Dernek ve esnaf sicil kaydı,
- Sanayi ve ticaret odası kayıtları,
- İmzalı ücret bordroları,
- Bilirkişi
- Yemin
DAVALILARIN DAVAYI KABUL ETMESİ HÂLINDE YASAL AŞAMA GÖRÜLÜR MÜ?
İşveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu hizmetin geçtiği süreyi ve ücret düzeyini kabul etseler de yasal aşama kamu düzeniyle ilgili bulunduğundan hakimin araştırmaya devam ederek gerçek durumu tespit etmesi gerekir.
HİZMET TESPİT DAVASINI AÇABİLMENİN KOŞULLARI NELERDİR ?
- İşyerinin niteliği yasa kapsamında sayılanlardan olmalıdır.
- Faaliyet işverenin iş yerinde görülmüş olmalıdır.
- Hizmetin sigortasız olmuş olması ve Kurumca bunun tespit edilmemiş olması gerekir.
- Tespit davasının konusu analık, hastalık gibi kısa vadeli sigortalar değil, uzun vadeli sigortalardan olması gerekir.
- Görülen hizmetin üzerinden 5 yıl geçmeden faaliyet tespit davasının açılmış olması gereklidir.
HİZMET TESPİT DAVASI YASAL AŞAMA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ
NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİNE
DAVACI: A****K****
Avukat İ: Av.****
DAVALI: 1-Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
2-****** Güzellik Salonu
KONU: Faaliyet tespiti talebimizi içeren yasal aşama dilekçesidir.
AÇIKLAMALAR:
Müvekkilim davalıya ait iş yerinde 12.08.2017-12.08.2019 tarihleri arasında asgari ücretle işçi olarak çalışmıştır. İşveren davacının işe giriş bildirgesini 12.08.2018 tarihinde kuruma vermiştir. Daha sonra çalışmayı tam olarak kuruma bildirmeyip primleri düzenli ödemediğinden tüm süre çalıştığının tespiti amacıyla yasal aşama açma zaruretimiz doğmuştur.
HUKUKİ SEBEPLER: İş Kanunu, HMK ve ilgili sair yasal mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER:Sigortalının iş yeri sicil dosyası, tanık, işveren nezdindeki iş yeri dosyası, işverenin mesleki kuruluş kaydı
NETİCE VE İSTEM: Yukarıda açıklamış olduğumuz ve resen gözetilecek nedenlerle;
- DavamızınKABULÜNE,
- Müvekkilin davalıya ait iş yerinde 12.08.2017-12.08.2019 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığınınTESPİTİNE,
- Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine,
Hüküm verilmesini saygılarımızla vekaleten arz ve talep ederiz.
Davacı avukati
Av. ****
Her yasal vaziyet kendi içinde özel değerlendirmeler gerektirir. Olası itilaflarda herhangi bir hak kaybına uğramamak adına yasal sürecin uzman bir hukukçu ile yürütülmesi faydalı olacaktır.