Riskli Yapı Tespitine İtiraz ve Yasal Aşama Süreci Ekibi1 Temmuz 2026Gayrimenkul Hukuku
Riskli Yapı Tespitine İtiraz ve Yasal Aşama Süreci
Riskli yapı tespitine itiraz ve yasal aşama süreci, iki aşamalı bir aşama olarak karşımıza çıkar. Bu aşamalardan ilki, riskli yapı tespitine karşı itiraz yoludur. Riskli yapı tespit sonucunun riskli olarak çıkması sonrası hak sahipleri, tespit sonucuna itiraz edebilmekte özgürdürler. Diğer aşama ise yasal aşama sürecidir.
Hak sahibinin riskli yapı tespit sonucuna karşı biriptal davasıaçabilmesi mümkündür. Belirtmek gerekir ki iki aşamalı bir aşama olan Riskli yapı tespitine karşı itiraz ve yasal aşama süreci, birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. Çünkü itiraz ve yasal aşama süreçleri birbirinden bağımsız kavramlardır. Bu sebeple yazımızda de konuyu iki farklı şekilde ele alarak itiraz ve yasal aşama süreçlerini birbirinden ayrı şekilde fakat detaylarıyla açıklayacağız.
İçindekiler- Riskli Yapı Tespitine İtiraz ve Dava Süreci
- Riskli Yapı Nedir?
- Riskli Yapı Tespitinden Sonraki Süreç ve Aşamaları
- Riskli Yapı Tespitine İtiraz
- Riskli Yapı Tespitine İtiraz Süresi
- Riskli Yapı Tespitine Kimler İtiraz Edebilir?
- Riskli Yapı Tespitine Karşı İtiraz Nereye Yapılır?
- Riskli Yapı Tespitine İtirazda Haklı Gerekçeler
- Riskli Yapı Tespitine İtirazın İncelenmesi ve Sonucu
- İtirazın Reddedilmesi Halinde Neler Yapılabilir?
- Riskli Yapı Tespit Raporuna Karşı İptal Davası
- Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davasını Kimler Açabilir?
- Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası Açma Süresi
- Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası Nereye Açılır?
- Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Riskli Yapı Tespitine Karşı Açılacak İptal Davasında Haklı Gerekçeler
- Yürütmenin Durdurulması Kararı
- Riskli Yapı Tespitine İlişkin İptal Kararının Hüküm ve Sonuçları
- Yıkım Kararına Karşı Kiracılar İptal Davası Açabilir Mi?
- Riskli Yapı Tespitine İtiraz ve İptal Davaları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
- Hasar Tespit İtiraz Süresi Bittikten Sonra İtiraz Edilir Mi?
- Riskli Yapı Tespitine İtiraz Nereye Yapılır?
- Kentsel Dönüşüme İtiraz Edilirse Ne Olur?
- Kentsel Dönüşüme Neden İtiraz Edilir?
- Kentsel Dönüşüm Nereye Şikâyet Edilir?
- Riskli Yapı Tespitine Karşı İtiraz Dilekçesi Örneği
- Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası Dilekçesi Örneği
Bürosu olarak kentsel dönüşüm hakkında her türlü bilgiyi ve danışmanlığı sizlere vermek için hazırız.
Gerek sitemize düzenli olarak yüklemiş olduğumuz makalelerimizle, gerek alanında uzman Kentsel Dönüşüm Avukatlarımızlasizlerin sorularını cevaplamaktan gurur duyuyoruz. Kentsel dönüşüm hakkında her türlü bilgiye ulaşabilmek için Bürosunu arayabilir, danışmanlık ve avukatlık hizmetlerimizden faydalanabilirsiniz.
Kentsel Dönüşüm Avukatı İletişim
Riskli Yapı Nedir?
Riskli yapı, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Yasa md.2/d bendinde tanımlanmaktadır. Bu tanıma göre bir yapının riskli kabul edilmesi için;
- Yapının ekonomik ömrünü tamamlamış olması,
- Yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıması,
- Bu iki tespitin ilmi ve teknik incelemeler sonucunda yapılmış olması
Koşulları, yasanın bir yapı içinrisklikabul edilmesinin şartlarıdır.
RİSKLİ YAPI TESPİTİ NEDİR? NASIL YAPILIR?
Riskli Yapı Tespitinden Sonraki Aşama ve Aşamaları
Yapının gerekli incelemeler sonrasında riskli olarak tespitinden sonra raporun sonucu hak sahiplerine tebliğ edilir.
Bu tebliğ işlemi, tebligatusulüyle yapılır. Riskli yapılarda tebligat usulü, 6306 sayılı kanunu 2023 Kasım değişikliğiyle birlikte değişime uğramıştır. Bu değişiklik, riskli yapı tespitinin sonucunun yapıya asılması olarak değiştirilmiştir. Fakat hak sahiplerinin ilgili raporu E-Devlet üzerinden görmesi mümkündür.
Unutulmamalıdır ki hak sahiplerinin raporun detaylarını görebilmeleri için Riskli yapı tespitininmaliklertarafından yaptırılmış olması gerekir. Aksi takdirde hak sahipleri, raporun yalnızca sonucundan haberdar olacaklardır.
Tebligatın hak sahiplerine ulaşmasından sonra itiraz süreci başlar. İtiraz işlemi, tebligattan sonra15 güniçinde malikler tarafından ilgili kuruma dilekçeyle birlikte yapılmalıdır. Dilekçe,5 güniçerisinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından değerlendirilir.
Değerlendirme sonucu itiraz reddedilirse, hüküm tekrar maliklere tebliğ edilir.
Tebligatta riskli yapının tahliye ve yıkımı için60 günden fazlaolmamak koşuluyla bir süre verilir. Verilen süre içinde malikler, yapıyı tahliye etmeli ve ister kendi imkânlarıyla ister kurumla anlaşarak yapının yıkım işlemlerini yapmalıdırlar. İdare tarafından kendilerine verilen 60 gün içinde yapı tahliye edilmemişse bir defaya mahsus olmak üzere30 günlükek süre verilir. Bu sürede de tahliye ve yıkım işlemleri gerçekleştirilmemişse öncelikle idare tarafından yapıya sağlananelektrik, doğalgaz ve su hizmetleri durdurulur.
Ardından yıkım işlemleri idare tarafından başlatılır ve yıkım masrafları için maliklere rücu edilir.
Riskli yapı tespitinden sonraki aşama, özetle bu şekildedir. Daha detaylı bilgi için sitemizde bulunan konuya ilişkin diğer makalelerimize buradan ulaşabilirsiniz.
Riskli Yapı Tespitine İtiraz
Riskli yapı tespitine itiraz süreci, riskli yapı tespit sonucunun hak sahiplerine tebliğ edilmesinden sonra başlar. Bu itirazın yasal niteliği, İdari Yargılama Usulleri Kanunu (İYUK) madde 11’e dayanır.
İYUK 11, ihtiyari başvuruyu düzenleyen yasa maddesidir. Konusu bir idari işlem olan yasal ihtilaflara yasal aşama yoluna alternatif olarak daha hızlı çözülebilen ihtiyari başvuru, uygulamada genel olarak idari işlemlere itiraz olarak karşımıza çıkmaktadır.
Fakat önce idari işlemden kastın ne olduğunun tespit edilmesi önemlidir.
İdari İşlem:İdari işlemler, bir idari makamıntek taraflı irade beyanı ilekamu hukuku alanında bir etki doğuran işlemlerdir. Bir başka deyişle idari işlem, hukuk alanında bir etki doğurur. Bu etki bir statü etkisi veya düzenleyici işlem doğurabilir. Bu işlem fiziki değil, hukuk önünde biri işlemdir.
Örneğin bir kişi hakkında verilen atama hükmü bir idari işlemdir. Hatta birel idari işlemdir.
Birel İdari İşlem:Birel idari işlem veya kısaca birel işlemler ise, İdarenin yaptığı ve bir kişiyi, bir nesneye ya da bir olaya uygulanan, statü etkisi doğuran idari işlemlerdir. Burada önemli olan husus, söz konusu idari işleminÖzel olarak yalnızca işlemin konusuKişi, nesne veya olayda bir statü doğurmasıdır.
Bu tanımlara göre riskli yapı tespiti, özel olarak tespiti yapılan yapıyı konu almasından ötürübirel idari işlemolarak karşımıza çıkar. Dolayısıyla riskli yapı tespitine itirazın yasal niteliği ve dayanağı, İYUK m.11, İhtiyari Başvurudur.
Riskli Yapı Tespitine İtiraz Süresi
Riskli yapı tespitine itiraz süreci, tebligatın hak sahiplerine ulaşmasından sonra başlar.
İtiraz için yasanın öngördüğü süre ise tebligatın hak sahiplerine iletilmesinin ardından15 gündür. Bir başka deyişle itiraz, riskli yapı tespit sonucunun hak sahiplerine iletilmesinin ardından 15 gün içerisinde yapılmalıdır. Belirtmek gerekir ki bu süre birhak düşürücü süredir. Dolayısıyla 15 günlük sürenin geçmesinin ardından yapılan itirazlardikkate alınmayacak ve reddedilecektir.
Bu 15 günlük süre, itiraz mercii tarafından incelenen ilk hususlardan biridir.
Sürenin geçmesine rağmen yapılan itiraz reddedilir. İlk incelemelerde yapılan diğer husus ise itirazıkimin yaptığıdır.
Riskli Yapı Tespitine Kimler İtiraz Edebilir?
Riskli yapı tespitine itirazın süresi kadar itirazı yapan kişi de önemlidir. Yasa, yalnızcakat maliklerine, kat maliklerinin kanuni temsilcilerine veya kat malikinin vefatı halinde yasal mirasçılarınaitiraz hakkı tanımıştır. Hülasa itirazı yapan kişinin yapıda hissesi olan kişilerden biri olmalıdır.
Buradan anlaşılacağı üzere, kiracılar veya sınırlı ayni hak sahipleri riskli yapı tespitine karşı itirazedemez.
İtiraz edemeyenleri daha açık ve detaylı bir şekilde anlatacak olursak;
- Bina üzerinde ipotek hakkı sahipleri,
- Bina üzerinde intifa veya oturma hakkı sahipleri,
- Binada kiracı sıfatıyla oturanlar,
- Lehine haciz ya da ihtiyati tedbir şerhi düşülen kimseler
Riskli yapı tespitine itiraz edemezler.
İtiraz mercii, tıpkı sürenin geçmesinin ardından itirazı reddettiği gibi itiraz edenin malik olmadığı durumlarda da itirazı reddeder.
Riskli Yapı Tespitine Karşı İtiraz Nereye Yapılır?
Riskli yapı tespitine itirazın mercii, riskli yapının bulunduğu yerdeki “müdürlüklerdir”. Müdürlük ibaresinden kasıt, 6306 sayılı yasanın uygulama yönetmeliğine göre Altyapı ve Kentsel Dönüşüm İl Müdürlüğü, şayet yapının bulunduğu yerde bu müdürlük yoksa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İl Müdürlüğü’dür.
Müdürlükler, bakanlık tarafından aldıkları yetkiye dayanarak bahse konu dilekçeyi alma yetkisine sahiptir. Müdürlükte yer alan teknik heyet, aynı zamanda itirazı değerlendirecek olan heyettir. Bu heyet, ilgili meslek alanında üniversitelerdeki öğretim üyeleri arasındandörtkişi, bakanlıkta görevliüç kişiolmak üzeretoplam yedikişiden oluşur.
İtirazın değerlendirilmesi için bu yedi üyeden en az beşinin katılımı gerekir ve kararın alınması içinOy çokluğuAranır. Hüküm,Gerekçeli olmak zorundadır.
Riskli Yapı Tespitine İtirazda Haklı Gerekçeler
Riskli yapı tespitine itirazda bulunabilmek için, itirazın usule ve süreye uygun olmasının yanı sıra haklı gerekçelere de dayanması beklenir. Bu haklı gerekçeler açık bir şekilde dilekçede yer almalıdır. Riskli yapı tespitine itirazda haklı sebep örnekleri şu şekillerde olabilir;
- Raporun eksik veya hatalı olması (Analizlerin tam olarak yapılmamış olması vb)
- Heyetin uzmanlık alanının yetersiz olması (Bilirkişi heyetinin gerekli bilgi ve deneyime sahip olmaması vb.)
- Usul ve esaslarda uygunluk sorunu olması (Tebligatların usule uygun yapılmaması vb.)
- Binanın depreme karşı dayanıklılık kapasitesinin yeterli olması (Daha önceden yapılan depreme dayanıklılık testlerinden geçmiş olması vb.)
- Ekonomik ömrünü tamamlamamış olması( gerekli bakım ve onarımların düzenli olarak yapılıyor olması vb)
- Binanın tıbbi amaçlarla veya eğitim kurumu olarak kullanılması(gerekli güvenlik önlemlerine sahip olması, yıkımında kamu yararı olmaması vb.
- Binanın kültürel miras niteliği taşıması
Gibi sebepler, riskli yapı tespitine karşı öne sürülebilecek haklı gerekçelerdir.
Fakat bu gerekçelerin mutlaka birispata dayanması gerekir. Örneğin, depreme karşı dayanıklı olduğu savunmasının geçerli kabul edilmesi için dilekçe ibrazında ek olarak daha önce yapılmış ve yakın günlü bir depreme dayanıklılık testi tutanağı gösterilebilir.
Riskli Yapı Tespitine İtirazın İncelenmesi ve Sonucu
Riskli yapı tespitine itiraz edilen müdürlük, dilekçeyi sonra itirazı değerlendirecek olan heyete gönderir. Bu heyet, ilgili meslek alanında üniversiteler tarafından seçilen 4 öğretim üyesi ile birlikte bakanlıkta görev yapan 3 kişi olmak üzere toplam 7 kişiden oluşur. 7 üyeden en az 5’inin hüküm değerlendirmesine katılması gerekir ve hükümOy çokluğuyla alınır.
Teknik heyet, itirazı60 güniçinde değerlendirir ve bir sonuca varır. Aynı zamanda teknik heyet, itiraz konusuna bağlı değildir.
İtirazı her türlü yönüyle birlikte inceler.
Teknik heyet, itirazı kabul ederek yanlışlıkların tespiti yapabilir. Risk raporunda bir eksiklik varsa bu eksikliği giderilmesi için tespiti yapan kuruma veya kuruluşa geri gönderir. Bunun üzerine kurum, düzeltme işlemini30 güniçinde yaparak güncel raporu tekrar gönderir.
Ayrıca teknik heyet, itirazı haklı bulursa bu durumu tapu müdürlüğüne bildirir ve tapu sayfasındaki beyanlar hanesine düşülenriskli yapı şerhi, terkin ettirilir.
İtirazın haklı bulunmaması hâlinde ise hüküm hak sahiplerine gerekçeleriyle birlikte tebliğ edilir. Tebligatta ayrıca tahliye işlemlerinin60 güniçinde yapılması ve yapının yıktırılması da hak sahiplerinden istenir.
Hak sahipleri, 60 gün içinde yapıyı tahliye edip yıkmak veya yıktırmak zorundadırlar. 60 gün içerisinde tahliye veya yıkım işlemleri gerçekleştirilmezsebir defaya mahsusolmak üzere ek30 günlüksüre verilir. Bu sürede de gereken işlemler yapılmazsa idare, yapıya doğalgaz, su ve elektrik hizmetlerini durdurur ve kolluk kuvvetleri yardımıyla yapının tahliyesini gerçekleştireceği gibi yıkım işlemlerini de gerçekleştirir.
İtirazın Reddedilmesi Halinde Neler Yapılabilir?
Riskli yapı tespitine karşı itirazın reddi hâlinde hak sahiplerinin yapabileceği birçok olanak vardır. Uygulamada en sık karşılaşılan imkân, iptal davası açmaktır fakat yalnızca yasal aşama yolu değil, bakanlıkla uzlaşma, yapıyı güçlendirme talebi gibi yapının yıkımını engelleyebilecek imkanların da kullanılması mümkündür. Bu olanaklardan hangisinin seçilmesinin daha faydalı olacağı somut olaya göre çeşitlilik gösterir.
Yapının güçlendirilmesi istemi, yapıda bulunan riskin onarılma yöntemiyle giderilebileceği haller için geçerlidir.
Risk teşkil eden bölge onarılır ve bina yıkımdan kurtulur. Bir diğeri ise bakanlıkla uzlaşmaya gidilmesidir. Bakanlık veya Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ile uzlaşabilmek için binanınriskli olmadığınıtıpkı itiraz sürecindeki gibi delilleriyle ispat etmek gerekir.
En sık karşılaşılan yöntem ise yapının bulunduğu yerde bulunan İdare Mahkemesineiptal davasıaçmaktır.
İptal davaları, hukuka aykırı bir idari işlemin iptalini istemektir. Aşağıda daha detaylı anlatılacağı üzere yasal aşama yolu bu yöntemlerin arasındaki en karmaşık fakat önemli seçenektir.
Riskli Yapı Tespit Raporuna Karşı İptal Davası
Riskli yapı tespitine karşı iptal davası, niteliği gereği biridari davadır.
Zira yukarıda da bahsedildiği üzere iptal davası idari işlemlerin iptal edilmesi istemiyle açılır.
İdare hukuku, özel hukukun aksine yasal aşama çeşitliliğin az olduğu bir kamu hukuku dalıdır. İYUK md.2’ye göre idari yargıdaki yasal aşama türleri, İptal davaları, Tam yargı davaları ve sözleşmelerden kaynaklı idari davalar olarak üç farklı şekildedir. Fakat Anayasa 125. Madde, İdarenin her türlüişlem ve eylemlerine karşı yasal aşama yolunun açıkolduğunu bizlere söylemektedir.
Riskli yapı tespiti bir idari işlem olduğuna göre açılması gereken yasal aşamaiptal davasıdır.
Yasal Aşama sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalar vardır ki bunlar çok önemli usul ve esaslardır. Bunlar karşımızasüre, husumet, davacının niteliğigibi yasal aşama için önem taşıyan unsurlardır.
Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davasını Kimler Açabilir?
İptal davası, idari yargılama hukukuna göre idarenin yapmış olduğu biridari işlemekarşımenfaati ihlal edilen herkestarafından açılabilir. Riskli Yapı Tespit Raporu da bir idari işlemdir ve doğal olarak menfaati ihlal edilen herkesin açabilmesi beklenir.
Fakat uygulamada sıklıkla bu yola kat malikleri başvurmaktadır. Zira Danıştay, eski kararlarında kiracıların riskli yapı tespitine karşı iptal davasıaçamayacağınısavunmaktaydı.
Bu içtihat, yakın zamanda bozulmaya başlamış, kiracıların daiptal davası açabileceği yönünde kararlar verilmeyebaşlanmıştır. Kanaatimizce de kiracıların riskli yapı tespitine karşı iptal davası açabilmesi hukuken doğru olandır. Yasa, yasal aşama yolunu yalnızca kat maliklerinin ve sınırlı ayni hak sahiplerinin tercih edebileceğine dair bir sınırlama yapmamış olup İdari Yargılama Hukukunun ruhuna uygun bir şekilde davranmıştır. Hukuka aykırı olarak hazırlanan bir Riskli Yapı Tespit Raporu, yalnızca kat maliklerinin değil, kiracıların da menfaatlerini ihlal edeceknitelik taşır.
Bu nedenle kiracıların da iptal davası açabilmesi hukuken daha doğru olacaktır.
Bu nedenle uygulamada her ne kadar kısa bir süre öncesine kadar yalnızca kat maliklerinin iptal davasında davacı olabileceği görüşü hâkim olsa da günümüzde bu içtihat kanuna da uyacak şekildedeğiştirilmişve kiracıların da iptal davasıaçabileceği kabul edilmiştir.
Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası Açma Süresi
Riskli Yapı Tespit Raporuna karşı iptal davası açma süresi, raporun hak sahiplerine tebliğ edilmesinden itibaren30 gündür.
İdari Yargılama Hukukunda iptal davası açma süresi normalde60 gündür. Fakat söz konusu iptal davası, riskli yapı tespitine karşı açılmışsa süre30 günolarak uygulanır. Bunun sebebi hukukta özel norm-genel norm ilişkisidir. Şöyle ki, kanunlar arasında bir özel vaziyet öngörülmüşse öncelikle konuya ilişkin olan özel vaziyet uygulanır.
Şayet özel norm düzenlenmediyse genel norma başvurulur. Burada da aslında böyle bir ilişki vardır. 2577 sayılı İYUK, İptal davası açmak için genel süreyi60 günolarak belirlemişse de 6306 sayılı yasa, riskli tespitine karşı iptal davası hâlinde süreyi30 günolarak sınırlandırmıştır. Bu bir özel norm olduğundan sürenin30 günolarak kabul edilmesi önemlidir.
Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası Nereye Açılır?
Riskli yapı tespitine karşı açılacak olan iptal davası Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na karşı açılmalıdır. Fakat yeni yapılan yasa değişikliğiyle birlikte davalı olarak Kentsel Dönüşüm Başkanlığıda gösterilebilir.
Bunun dışındauygulamada belediyelere veya bakanlığa bağlı il müdürlüklerinede husumet yöneltildiği görülmektedir. İdare Yargı Mercileri husumetin belediyelere veya il müdürlüklerine karşı yöneltilmesini kabul etse de esas davalı bakanlık ve Kentsel Dönüşüm Başkanlığı olmalıdır.
Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davasında Görevli ve Yetkili Yargı Mercii
Riskli yapı tespitine karşı açılacak olan iptal davasında görevli ve yetkili yargı mercii, yapının bulunduğu yerde yer alan İdare Mahkemeleridir. Konunun daha net anlaşılması açısından görev ve yetki kavramlarını ayrıca ele almak gerekirse;
- Görev:İdari davalarda görev, davaya konu işlemin türüne göre belirlenir. Riskli yapı tespitine karşı açılacak iptal davaları, idari işlemlere karşı açılan davalar kapsamında değerlendirilir.
Bu nedenle, riskli yapı tespitine karşı iptal davalarında görevli yargı mercii, idare mahkemeleridir.
- Yetki:Yetki ise davaya konu işlemin yapıldığı yer mahkemesine aittir. Riskli yapı tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ilgili il/ilçe müdürlükleri tarafından yapılmaktadır. Bu nedenle, riskli yapı tespitine karşı iptal davası, riskli yapının bulunduğu il/ilçe idare mahkemesinde açılmalıdır.
Riskli Yapı Tespitine Karşı Açılacak İptal Davasında Haklı Gerekçeler
Türk hukukunda genel kural, davacının iddiasını ispatlamasıdır. Bir başka deyişle ispat yükü davacıda olur.
Bu nedenle iptal davası açılırken dikkat edilmesi gereken en önemli husus, iddiaların ispatlanabilir olmasıdır. Riskli yapı tespitine karşı iptal davası açılırken kullanılabilecek haklı gerekçe örnekleri, itiraz sebepleriyle benzerdir ve şu şekilde gösterilebilir;
- Riskli Yapı Tespit Raporunun hatalı veya eksik olması(binanın statik ve dinamik analizini tam olarak yapmamış olması, binanın depreme karşı dayanıklılık kapasitesini eksik değerlendirmesi vb.)
- Usul ve esaslara uyulmaması(hak sahiplerine tebligatların usulüne uygun yapılmamış olması, riskli yapı tespitinin usul ve esaslara uygun yapılmamış olması vb.)
- Yeniden yapım maliyetinin çok yüksek olması(malikler için mali açıdan imkânsız olması, kamu kaynaklarının verimli kullanımı ile bağdaşmaması vb.)
- Yeniden yapımın çevreye zarar verme riski taşıması(Binanın yıkımının ve yeniden yapımının, bölgedeki doğal dengeyi bozma riski taşıması.)
Gibi örnekler çoğaltılabilir. Belirtmek gerekir ki tekrara düşmemek adına itiraz sebeplerinde sayılan hallerden burada ayrıca bahsedilmese de itiraz sebepleri için verilenÖrneklerin tamamı, iptal davası için de öne sürülebilir haklı gerekçelerdir.
Yapılacak olan savunmalarda ve usule dayalı işlemlerde bir kolaylaştıracaktır. Bürosu olarak uzman kentsel dönüşüm avukatlarımızla sizlere her türlü yasal destek vermek için hazırız.
Yürütmenin Durdurulması Hükmü
Yürütmenin durdurulması hükmü, İYUK 27.
Madde’de düzenlenen bir müessesedir. Esasında yürütmenin durdurulması hükmü, bir idari işlemin uygulanmasının ve getirdiği yasal sonuçların, devam edenyargılama süresince yargı mercii tarafındanGeçici olarakDurdurulması anlamına gelir. Yargılama bitene kadar, yani hüküm kesinleşene kadar yürütme durdurulur. Hüküm işlemin iptali yönünde verilirse yasal aşama konusu idari işlem, bütün yasal etkisini yitirir.
Fakat hüküm kesin hüküm, işlemin devamı yönünde de verilebilir. Bu durumda da idari işlem tekrar hukuk önünde sonuç doğurur.
İYUK 27. Maddeye göre yürütmenin durdurulması kararına karşı7 gün içindeitiraz edilebilir. Fakat riskli yapı tespitine, tahliyesine ve yıkım işlemlerine ilişkin yürütmenin durdurulması kararlarına karşı itiraz yolu, 2023 Kasım ayında gerçekleştirilen yasa değişikliğiyle birtakım değişikliklere uğramıştır.
Şöyledir ki, 6 Şubat depremleri kapsamında “Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi”Kabul edilen 11 ildekentsel dönüşüm süreciyle alakalı yürütmenin durdurulması kararlarına karşı itiraz yolu kapatılmıştır. Bu değişiklik, İYUK’a eklenen geçici 11. Madde ile gerçekleştirilmiştir.
Riskli Yapı Tespitine İlişkin İptal Kararının Hüküm ve Sonuçları
Riskli yapı tespitinin iptal hükmü, idari işlemin hukuka aykırı olduğunun tescillenmesi anlamına gelir. İşlemin iptali kararının hükmü, geriye dönük olarak bütün sonuçlarını kaldıracaktır.
Bir başka deyişle yasal aşama konusu olan yapı hakkında yapılanRiskliYapı tespiti, geçersiz kabul edilir. Kararla birlikte hak sahiplerinin riskli yapıyı tahliye etme ve yıktırma yükümlülüğü de ortadankalkacaktır.
Bununla birlikte iptal kararının ortaya çıkardığı sonuçlar;
- Hak sahipleri yapıyı tahliye etmişlerse tekrar dönebilirler.
- Binanın yıkım işlemlerine yönelik hazırlıklar durur ve kaldırılır.
- İptal hükmü, binanın piyasa değerini artırabilir.
Her ne kadar iptal hükmü alınsa da malikler, binanın güçlendirilmesini de talep edebilirler.
Yıkım Kararına Karşı Kiracılar İptal Davası Açabilir Mi?
Kiracılar ve sınırlı ayni hak sahiplerinin, Riskli Yapı Tespit Raporu’na karşı itiraz etmesimümkün değildir. Zira 6306 sayılı yasa, itirazda bulunabilecek olanları kat malikleri, maliklerin kanuni temsilcileri ve malikin vefatı halinde mirasçıları olaraksınırlandırılmıştır.
Fakat bahse konu sınırlama, iptal davası açma yönünden yapılmamıştır. Bu da demek oluyor ki, bir idari işlem olan riskli yapı tespitine karşı iptal davasını kiracılar ve sınırlı ayni hak sahiplerinin açması için bir engel yoktur.
Kaldı ki konusu idari işlem olan bir ihtilafa karşı iptal davası açabilen kimseler, menfaati ihlal edilen herkes olarak idare hukuku öğretisinde yer alır. Bu nedenle kiracıların ve sınırlı ayni hak sahiplerininihlal edilen menfaatleri neticesinde iptal davası açmaları, hukuken uygun olanıdır.
Fakat Danıştay’ın bu hususta bir hüküm birliğine vardığını söylemek güçtür. Zira eski kararlarında kiracıların iptal davasında davacı olamayacağı hükmünü kurarken günümüzde ve yakın zamanda bu içtihat değiştirilmiş, kiracıların daiptal davası açabileceğiyönündeki hüküm sayısı artmıştır.
Riskli Yapı Tespitine İtiraz ve İptal Davaları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Hasar Tespit İtiraz Süresi Bittikten Sonra İtiraz Edilir Mi?
Riskli yapı tespitine karşı itiraz süresi, tebligatın yapıldığı tarihten itibaren15 günsüreyle sınırlıdır. Bu süre, hak düşürücü süredir.
Yani kat maliki, 15 günlük süre geçtikten sonra itiraz hakkını kaybeder. Fakat yasa bu duruma istisna teşkil edebilecek 3 vaziyet saymıştır. Bunlar;
- Hak kaybına neden olacak bir durumun varlığı
- Tebligat usulüne uygun yapılmamışsa
- Deprem, yangın gibi mücbir sebeplerin varlığı
Hallerinde istisnadır. Söz konusu durumların varlığı halinde kat maliki, durumudelilleriylesunarak itiraz edebilir.
Riskli Yapı Tespitine İtiraz Nereye Yapılır?
Riskli yapı tespitine itiraz, riskli yapının bulunduğu yerdeki İl/İlçe Müdürlüğüne yapılır.
Müdürlükten kasıt, varsa Kentsel Dönüşüm İl Müdürlüğü veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İl Müdürlükleridir. Bunun dışında 2023 Ekim ayında kurulan Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’nada itiraz dilekçesi ibraz edilebilir.
Kentsel Dönüşüme İtiraz Edilirse Ne Olur?
Riskli yapı tespitine itiraz edilmesi hâlinde itiraz dilekçesi, müdürlük tarafından itirazın değerlendirileceğiteknik heyetegönderilir. Heyet, itirazı60 güniçinde değerlendirir. İtiraz sonucu maliklere tebliğ edilene kadar yıkım ve tahliye işlemleridurur.
İtiraz sonucu, reddedilirse işlemler kaldığı yerden devam edeceği gibi itirazın kabul edilip riskli yapı tespitinin haksız olduğunun tespit edilmesi sonucunda ise işlemler komple kaldırılır ve bina hakkında verilenRiskliHükmü geri alınır. Tapuya düşülen riskli yapı şerhi terkin edilir.
Kentsel Dönüşüme Neden İtiraz Edilir?
Kentsel dönüşüm her ne kadar afetlere karşı hazırlık için çok önemli bir önlem olsa da neticede bir idari işlemdir. Bazen yasal hatalar veya hak kayıpları olabilmektedir. Ayrıca yapılan bütün işlemlerin usule uygun yapılması gerekir.
Usul ve esaslara aykırılık da bir itiraz veya yasal aşama sebebi olabilmektedir. Bununla birlikte kentsel dönüşüm maliyetlerinden ve masraflarından hisseleri oranında kat malikleri sorumludur. Bu nedenle maliyetin aşırı fazla olması, kişilere zorluklar çıkarabilir. Bu nedenlerle de kentsel dönüşüme itiraz edilebilir.
Kentsel Dönüşüm Nereye Şikâyet Edilir?
Kentsel dönüşüm, riskli yapı tespiti gibi kavramlar idare hukukunun konusu olan idari işlemlerdir.
İdari işlemlerde şikâyet usulünden çok uygulamadaitiraz ve iptal davasıyolları tercih edilir.
Fakat kentsel dönüşümle ilgili şikâyetler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ihbar hattı olanAlo 181’eIletilebilir. Aynı zamanda bakanlığın resmi internet sitesinde yer alan şikâyet formuna bu linkten ulaşabilirsiniz. https://alo181. csb. gov. tr/web/
Riskli Yapı Tespitine Karşı İtiraz Dilekçesi Örneği
KENTSEL DÖNÜŞÜM BAŞKANLIĞINA
İtiraz KonusuEkte yer alan Riskli Yapı Tespit Raporuna karşı itirazlarımız hk.
……İli, ……İlçesi…… Mah. ……Cad. ……Sk. No…; Tapuda … Pafta…. Ada…..
Parsel sayılı yerde bulunan binamıza, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Yasa uyarınca Riskli Yapı Tespit Raporu Hazırlanmıştır. Bu rapor sonucunda binamız RİSKLİolarak tespit edilmiştir. Hazırlanmış olan Riskli Yapı Tespit Raporuna itiraz ediyoruz. Gereğini arz ederiz.
Adı Soyadı
İmza
Başvuru Sahibinin;
Adresi:…
Tel:…
Ekler:
- Riskli Yapı Tespit Raporu Fotokopisi
Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası Dilekçesi Örneği
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI’NA
Sunulmak Üzere
X.
İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞININA
DavacıAdı Soyadı TC
Adres
Davalı Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Konu … İdare Mahkemesi’nce Verilen …….. Tarih 2024/…….. E. Sayılı Yürütmenin Durdurulması Talebinin Reddi Kararının Kaldırılarak Yürütmenin Durdurulmasına Hüküm Verilmesi İstemi.
Açıklama
Yukarıda esas sayılı dosya ile açmış olduğum iptal davasında, Maliki bulunduğum İli, İlçesi, ……….bağımsız bölümün, 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Yasa kapsamında arsa payımın satışının ve bahse konu parseldeki tüm kentsel dönüşüm işlemlerinin iş bu yasal aşama dosyasındaki yargılamanın kesinleşmesine kadar durdurulması/bekletilmesi hakkında yürütmenin durdurulmasına hüküm verilmesini de talep etmiştim.
Yürütmenin Durdurulması talebim, yargı mercii tarafından usul ve yasaya aykırı olarak, dosya kapsamına ve adalete uygun olmayan şekilde REDDEDİLMİŞTİR.
Bu RED kararına karşı itirazlarımı sunuyorum.
Eren SOLMAZ
KENTSEL DÖNÜŞÜM NEDİR?
YENİ KENTSEL DÖNÜŞÜM KANUNU VE DEĞİŞİKLİKLİLERRİSKLİ YAPILARDA KENTSEL DÖNÜŞÜM SÜRECİKENTSEL DÖNÜŞÜM KİRA YARDIMIRİSKLİ YAPI TESPİTİ NEDİR? NASIL YAPILIR?