Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi ödenek isteyebilir. Boşanma davasında maddi tazminata hükmedilebilmesi için bu yönde bir talebin olması gerekir. Ödenek miktarının Borçlar Kanunu 83. maddesine göre Türk Lirası olarak talep edilmesi lazımdır. Taraflardan birinin maddi veManevi ödenekMiktarını ayırmadan toplu olarak ödenek talebinde bulunması halinde, isteminin ne kadarının maddi ne kadarının manevi olduğu açıklattırılır.
Avukat
TMK’nın 174/1. maddesinde düzenlenen maddi ödenek boşanmanın fer’isi niteliğindedir. Evlenmenin boşanma dışında başka bir sebeple sona ermesi halinde bu madde hükmü uyarınca maddi tazminata hükmedilmesi söz konusu olmaz.
Maddi ödenek talebinin boşanma davasının ferisi niteliğinde olması nedeniyle boşanma yasal süreci reddedildiğinde maddi ödenek talebi hakkında bir hüküm verilmesi gerekmemesine karşın; boşanma hükmünün verilmesi halinde maddi ödenek talebi hakkında olumlu veya olumsuz mutlaka bir hüküm verilmelidir.
Maddi tazminatın miktar itibariyle zenginleşmeye yol açmayacak düzeyde saptanması gerekir. Hakim ödenek miktarını belirlerken kusurun ağırlığını, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, çalışma koşullarını göz önünde bulundurur. Yargıtay uygulamalarına göre ödenek miktarı TMK’nın 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Borçlar Kanunu’nun 44 ve 49. maddeleri bir arada değerlendirilerek takdir edilir.
Maddi ödenek kısmi olarak istenemez.
Yasal Aşama dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak talepte bulunulamaz.
Maddi tazminata esas alınabilecek ve boşanma yüzünden haleldar olduğu ileri sürülen menfaatler toplumun genel yapısı, ülke ve hayatın olağan akışına göre hakim tarafından belirlenir. Beklenen yararlar, henüz doğmamış fakat evlilik birliği devam etse idi büyük olasılıkla doğacağı düşünülen olası çıkarlardır. İleride doğabilecek mirasçılık hakkı, yaşam standardının kaybedilmesi, eşin maddi desteğinin yitirilmesi, eşin sosyal güvenlik hakkının kaybedilmesi gibi vaziyetler maddi ödenek taleplerine dayanak oluşturur.
Maddi ödenek taleplerinin belirlenmesi konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmaz. Bu tamamen hakimin takdirinde olan bir konudur.
TMK 176/1’e göre maddi ödenek toptan veya irat şeklinde ödenebilir.176/3’e göre irat şeklinde ödenmesine hüküm verilen maddi ödenek ölüm ve yeniden evlenme halinde kendiliğinden; maddi ödenek alacaklısının evlenme olmaksızın karı koca hayatı yaşıyor olması veya haysiyetsiz bir hayat sürmesi halinde yargı mercii kararıyla sona erer.
İrat şeklinde ödenmesine hüküm verilen maddi tazminatın durumun gereklerine göre artırılması yasal aşama edilebileceği gibi eksiltilmesi ya da tamamen kaldırılması da mahkemeden istenecektir.
Hakim, talep olması halinde, irat biçiminde ödenmesine hüküm verilen maddi tazminatın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneğini yani genel olarak enflasyon karşısındaki artış oranını da belirleyebilir.
Boşanma avukatı boşanma yasal süreci