Limited şirketler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (“TTK”) 573-644üncü maddeleri arasında düzenlenmiştir. Limited şirketlerde şirket ortaklarının bilgi alma ve inceleme hakkı TTK madde 614’de düzenlenmiş olup bu kapsamda, şirket ortakları ortaklıktan doğan haklarını etkili bir biçimde kullanabilecek, şirketin iş ve işlemleri hakkında gerekli bilgiyi edinecek ve gerektiğinde inceleme yapabilecektir.

Bilgi alma ve inceleme hakkı, ortaklar tarafından pay sayısı ve oy hakkına ilişkin kısıtlamalar dikkate alınmadan, her bir ortak tarafından kullanılabilecek bir hak olarak TTK madde 614/1’de düzenlenmiştir. Bu hakkın kullanımında herhangi bir sebep gösterilmesi mecburi olmadığı gibi, zaman açısından da herhangi bir kısıtlama söz konusu değildir. Bu hakkın kullanılmasındaki talepte herhangi bir şekil koşulu öngörülmüş değildir.

Kısacası limited şirketlerde her ortak zaman, şekil veya sebep koşulu olmadan her zaman bilgi alma ve inceleme hakkını kullanabilecektir.

Bu hakkın kullanılmasına ilişkin talebin reddedilmesi hâlinde izlenecek yol ise TTK madde 614/2’de düzenlenmiştir. Bu maddeye göre ortağın elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa, müdürler, bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyecektir. Bu engele karşı ise ortak, limited şirket genel kuruluna başvuru yapabilecek olup bu başvuruya istinaden genel kurulun bir hüküm vermesi gereklidir. Yapılacak bu başvuru için de herhangi bir şekil koşulu öngörülmemiş olup uygulamada ispat açısından yazılı olarak yapılması tavsiye edilmektedir.

Son olarak genel kurulun, bilgi alınmasını veya inceleme yapılmasını haksız olarak engellemesi hâlinde, TTK madde 614/3’e göre, limited şirket ortağı yetkili Asliye Ticaret Mahkemesi’ne başvurabilecek ve mahkemeden bu konu hakkında hüküm vermesini talep edebilecektir.

Yasal Aşama yolu için herhangi bir süre sınırlaması yasa koyucu tarafından koyulmamış olmakta birlikte, mahkemenin bu hükmü kesin olup, istinaf veya temyiz yasa yolu açık değildir.

Sonuç

Bilgi alma ve inceleme hakkı, limited şirketlerde şirketin faaliyet, iş ve işleyişinin denetlenmesi ve düzenlenmesi adına ortaklar için önemli haklardan biridir. Ortaklar bu haklarını herhangi bir şekle, süreye veya sebebe bağlı olmadan kullanabilecekleri gibi, bu hakkın kullanılması engellenirse de yargı mercii yoluna başvurabilecekleri TTK madde 614’te düzenlenmiştir.