Bireysel veya kurumsal olarak karşılaşılabilecek yasal itilaflarda hakların tam olarak bilinmesi, adil bir çözümün anahtarıdır. Bu yazımızda ilgili mevzuat detaylarını mercek altına alıyoruz.

9. Hukuk Dairesi 2022/15904 E., 2023/58 K."İçtihat Metni"İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:... Bölge Adliye Yargı Makamı 3.

Hukuk Dairesi SAYISI: 2021/406 E., 2022/1792 K. YASAL AŞAMA TARİHİ: 25.09.2018HÜKÜM: İstinaf başvurularının esastan reddi İLK DERECE MAHKEMESİ:... 11.... Yargı Makamı SAYISI: 2018/460 E., 2020/465 K. Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanınkısmen kabulüne hüküm verilmiştir.

Kararın taraf avukatleri vasıtasıyla istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastanreddine hüküm verilmiştir. Bölge Adliye Yargı Makamı hükmü davalı avukati vasıtasıyla temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz koşulu vediğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne kararverildikten ve Tetkik Hâkimi vasıtasıyla hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenipgereği düşünüldü:

I. YASAL

AŞAMADavacı avukati yasal aşama dilekçesinde; müvekkilinin 12.09.2001-09.08.2018 tarihleri arasında ağır vasıta şoförü, nakliye işçisi ve araç bekçisi olarak çalıştığını, işverenin, özellikle NATO çalışanlarının ve dış işleripersonelinin taşıma işini yaptığını, bu kapsamda ev yükünü toplayıp araca bindirmekten, aracın sürüşünüyapmaktan, gereken yere götürmekten, yükü boşaltıp eve taşımaktan, ulaşımdaki yükün güvenliğinden...başına sorumlu olduğunu, bu şekilde ayda ortalama üç kez taşıma işi yaptığını, her servis için en son400,00 euro ücret aldığını, aldığı 1.200,00 euro aylık ücrete ek olarak ücret hesabına asgari ücretyatırıldığını, ücretinin Kuruma asgari ücret olarak bildirildiğini, her araçta... Bir çalışan olmasına karşılıkaynı firmada çalışan işçilerin birbirlerinden haberdar olduklarını, çalışma koşullarını bildiklerini,...sözleşmesinin müvekkili vasıtasıyla haklı nedenle feshedildiğini, kıdem tazminatının ödenmediğini, ücrethesabına küçük bir ödeme yapılmışsa da bu ödemelerin faiz ve fer'îlerine mahsuben alındığını, yıllıkizinlerini eksik kullandığını, yükleme ve boşaltma işlerinin yurt dışında kalınan aşamada 7 gün 24 saataralıksız devam ettiğini, günde ortalama 4 saat uyku süresi olduğunu, kalan 20 saatte yoğun bir şekildehamaliye işçisi olarak çalıştığını, ek yevmiyelerinin ödenmediğini, her ev için her seferde en az 15 saattaşımacılık işi yaptığını, sürüş yasağı olan saatlerde araçta beklemek zorunda kaldığını, hafta tatili izinlerinikullanamadığını, yurt dışında olduğu sürede dinî ve millî bayramlara denk gelen bütün...

Bayram ve geneltatil günlerinde çalıştığını, karşılığı ücretlerin ödenmediğini ileri sürerek kıdem ödeneği, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti,... Bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsilinekarar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı avukati cevap dilekçesinde, davanın belirsiz alacak yasal süreci olarak açılmasında davacının hukukiyararının bulunmadığını, kısmi yasal aşama ile birlikte külli tespit talep edilmesine derdestlik itirazındabulunduklarını, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın öncelikle usulden aksi takdirdeesastan reddini talep etmiştir.

III. İLK

DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen hükmü ile davacının davalı yanında 12.09.2001-30.09.2003 ve 29.04.2004-09.08.2018 tarihleri arasında kesintili olarak 16 yıl, 4 ay, 5 gün süre ileçalıştığı, önceki dönem çalışmasının ödenek hak etmeyecek şekilde sona erdiği ispat edilemediğinden heriki dönem çalışmasının birleştirilmesi gerektiği, harcırah ve yolluk adı altında yapılan ödemelerin kıdem21.07.2023 09:52 about: blankabout: blank 2/3ödeneği hesabına dâhil edilmesi gerektiği, en son kıdeme esas günlük brüt ücretinin 269,22 TL olduğu, davacı ve davalı tanık beyanlarına göre haftanın 6 günü çalışma yapılması nedeni ile hafta tatili alacağıolmadığı, kullandığı ya da karşılığının ödendiği ispat edilemediğinden 127 gün karşılığı 34.190,94 TL brütyıllık izin alacağı olduğu, davacı ve davalı tanık beyanlarına göre yurt dışında çalışılan dönemde resmî vedinî bayram günlerinde çalışma yapılması nedeni ile 8.945,74TL brüt...

Bayram ve genel tatil alacağıolduğu, pasaport kayıtlarına göre yurt dışında bulunduğu dönemde, tanık beyanlarına göre haftanın 6günü günlük 9 saat çalışması, haziran, temmuz, ağustos ve eylül döneminde ev taşıma işi nedeni ile 4 saatdaha çalışmaya devam etmesi sebebi ile yurt dışında bulunduğu dönemde haftalık 45 saati aşan 9 saatlikfazla çalışması bulunduğundan 57.201,07 TL brüt fazla çalışma alacağı olduğu, yurt içinde bulunduğudönemde haftanın 6 günü 08.00-18.00 saatleri arasında çalıştığı, haftanın 2 günü 18.00'den sonra...'yeyük götürmesi sebebi ile ortalama 3 saat daha çalışması nedeni ile haftalık 45 saati aşan 15 saat fazlaçalışma karşılığı 44.023,74 TL alacağı olduğu, toplam fazla çalışma alacağının 101.224,81 TL olduğu, fazlaçalışma ve diğer ücret alacaklarının ödenmemesi nedeni ile... Sözleşmesinin davacı vasıtasıyla haklınedenle feshedilmesi sebebi ile yapılan ödemelerin mahsubu sonrası 65.884,45 TL brüt kıdem tazminatınahak kazandığı, fazla çalışma ile... Bayram ve genel tatil ücretlerinden takdiren %30 oranında indirimyapılarak 6.262,01 TL brüt... Bayram genel tatil alacağı, 70.857,36 TL brüt fazla çalışma alacağıbulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne hüküm verilmiştir.

IV.

İSTİNAFA

. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen hükmüne karşı süresi içinde davacı ve davalı avukatleri istinafbaşvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri1.

Davacı avukati; sefer sırasında aracın başından hiçbir surette ayrılmadığını ve hafta tatili izinlerinikullanamadığını, bu nedenle hafta tatili ücreti talebinin reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinafyoluna başvurmuştur.2. Davalı avukati; davanın belirsiz alacak yasal süreci olarak açılamayacağını, davacının faaliyet süresinin veücretinin hatalı belirlendiğini, davacının tır şoförü olması nedeniyle fazla çalışması ile... Bayram ve geneltatil çalışmalarının tanık beyanları ile tespit edilemeyeceğini, davacı tanığı S. Y.'nin davalıya karşı davasıolan tanık olduğunu ve beyanlarının hükme esas alınamayacağını, ıslah dilekçesinin taraflarına tebliğedilmediğini, faiz başlangıç tarihlerinin hatalı belirlendiğini ve alacakların zamanaşımına uğradığını ilerisürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen hükmü ile dosya kapsamı, dosyadaki yazı, bilgive belgeler, kanuni gerektirici sebepler, dosyadaki delil durumu ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa vehukuki değerlendirmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddinekarar verilmiştir.

V. TEMYİZA

. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen hükmüne karşı süresi içinde davalı avukati temyiz istemindebulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı avukati, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Yargı Makamı kararınınbozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine hüküm verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe1.

Itilaf ve Yasal Nitelendirme Itilaf, yasal aşama konusu fazla çalışma, hafta tatili ve... Bayram ve genel tatil alacaklarının belirsiz alacakdavasına konu edilip edilemeyeceği, ıslah dilekçesinin davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilipedilmediği, davacının fazla çalışma ile... Bayram ve genel tatil ücretine hak kazanıp kazanmadığı vealacakların hesaplanması ile hüküm altına alınan alacaklarda faizin hangi tarihten itibaren uygulanacağı(faiz başlangıcı) hususlarına ilişkindir.2. İlgili Hukuk6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Yasa) 107 nci maddesi, 369 uncu maddesininbirinci fıkrası ile 371 inci maddesi ve 4857 sayılı...

Kanununun (4857 sayılı Yasa) 41, 44, 47, 50, 63 ve68 inci maddeleri.3. Değerlendirme1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın yasal nitelendirilmesi ile21.07.2023 09:52 about: blankabout: blank 3/3uygulanması gereken hukuk kurallarına, yasal aşama şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarınave temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı avukatinin aşağıdaki paragrafların kapsamıdışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2. Taraflar arasında davacının fazla çalışma ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu uyuşmazlıkkonusudur.

Yargıtayın kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre yurt dışına sefer yapan tır şoförlerininsalt tanık deliline dayanarak fazla çalışma ücreti talep etmeleri mümkün değildir. Tanıkların anlatımlarıkendi çalışma saatleri ile ilgili olup yasal aşama açan tır şoförü ile aynı seferde görev yapmamaları sebebiylegünlük çalışma saatlerini tam olarak bilmeleri mümkün değildir. Öte yandan uluslararası tır şoförlerimesailerini kendileri belirledikleri gibi günlük tır kullanımıyla ilgili sıkı trafik mevzuatına uymakzorundadırlar.3. Davacı, davalı işyerinde ağır vasıta şoförü, nakliye işçisi ve araç bekçisi olarak çalıştığını, yurt içi ve yurtdışında ev nakliyesi işi ile uğraştığını iddia etmiş, iddiasını ispat amacıyla tanık deliline dayanmıştır.

Dosyada imzalı puantaj kayıtları mevcut olmamakla beraber, davacının kullandığı araçlara ait takometrekayıtlarının da bulunmadığı belirgindir. Bu delil durumu karşısında dosyada mübrez bilirkişi raporunda, taraf tanık beyanlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacının çalışmaları konusunda yurt içi - yurtdışı çalışması olarak ayrım yapılmış ayrıca davacının ev nakliyesi işi yaptığı ve yine yurt içinde iken...'yeyük götürüp getirdiği dönemler de ayrı ayrı değerlendirilerek fazla çalışma ücreti alacağı hesaplanmıştır. Dosya kapsamı ve mevcut delillerden davacının yurt içinde ve yurt dışında taşımacılık işi yaptığı; yaniuluslararası tır şoförü olarak çalıştığı noktasında taraflar arasında bir itilaf bulunmadığına göredavacının yapılan işin niteliği itibarıyla yurt dışında tır şoförü olarak çalıştığı dönemlerde fazla çalışmaücretine hak kazanması mümkün değildir. Pasaport kayıtlarına, yurda giriş çıkış kayıtlarına göre tespitedilecek bu dönemler için fazla çalışma ücreti talebinin reddi gerekirken kabulüne hüküm verilmesi hatalıdır.4.

Kararın (3) numaralı paragrafında yer alan bozma gerekçesi dışında, davacının yurt içinde ev nakliyesiişi yaptığı ve...'den...'ye yük getirip götürdüğü dönemler yönünden ayrı bir değerlendirme yapılarakdosyada mevcut deliller kapsamında fazla çalışma iddiasının yeniden değerlendirilmesi gerektiği ise gözdenkaçırılmamalıdır.5. Davacı yasal aşama dilekçesinde kıdem ödeneği dışındaki alacak kalemlerine yasal aşama tarihinden, ıslahdilekçesinde de artırılan kısımlara temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmesine rağmen, davacının talebi aşılarak kıdem ödeneği dışındaki alacakların tamamına temerrüt tarihinden itibaren faizişletilmesi yerinde değildir. Davacının talebi doğrultusunda kıdem ödeneği dışındaki alacaklar yönündendava ile istenen miktarlara yasal aşama tarihinden, ıslah ile artırılan tutarlara ise temerrüt tarihinden itibaren faizişletilmesi gerekirken talebi aşar şekilde sonuca gidilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan sebeplerle,1.

Temyiz olunan, İlk Derece Yargı Makamı hükmüne karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Yargı Makamı kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Yargı Makamı kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz hüküm harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine, Dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,09.01.2023 tarihinde oy birliğiyle hüküm verildi.

Yasal itilaflar hak kayıplarına yol açabileceğinden, davaların uzman bir en uygun çözüm yollarını sunacaktır.