Türkiye’de Sözleşmesine taraf olunmasından sonra, 6284 Sayılı Yasa (Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa) çıkartılmıştır.

Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa (6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa) kapsamında, aşağıdaki başlıklar altında bahsedilen, koruyucu ve önleyici tedbirler tanımlanmıştır.

6284 Sayılı Yasa Kapsamında Kimler Koruyucu ve Önleyici Tedbir Hükmü Talep Edebilir?

Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişiler korunmak ve şiddetin önlenmesi amacıyla, Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler talep edebilir. Mülki amir ve Aile Yargı Makamı hakiminden tedbir hükmü talep edilebilir.

Mülki Amir Tarafından Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları Nelerdir?

Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa kapsamında, korunan kişilerle ilgili olarak aşağıdaki tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere mülkî amir tarafından hüküm verilebilir:

• Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması.
• Diğer kanunlar kapsamında yapılacak yardımlar saklı kalmak üzere, geçici maddi yardım yapılması.
• Psikolojik, mesleki, yasal ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi.
• Hayati tehlikesinin bulunması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması.
• Gerekli olması hâlinde, korunan kişinin çocukları varsa çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere dört ay, kişinin çalışması hâlinde ise iki aylık süre ile sınırlı olmak kaydıyla, on altı yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının yarısını geçmemek ve belgelendirilmek kaydıyla Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak suretiyle kreş imkânının sağlanması.

Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda, tedbir talep eden kişi için, aşağıdaki tedbirler ilgili kolluk amirlerince de alınabilir:

• Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması
• Hayati tehlikesinin bulunması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması.

Bu durumlarda, kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk iş günü içinde mülki amirin onayına sunar. Mülki amir tarafından kırk sekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler, kendiliğinden kalkar.

Aile Yargı Makamı Hakimi Tarafından Verilecek Koruyucu Tedbir Kararları Nelerdir?

6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa kapsamında, korunan kişilerle ilgili olarak aşağıdaki koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hakim tarafından hüküm verilebilir:

• İşyerinin değiştirilmesi
• Kişinin evli olması hâlinde, müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi
• Medeni Kanundaki şartların varlığı hâlinde ve korunan kişinin talebi üzerine, tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması
• Korunan kişi bakımından hayati tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak, Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi

Aile Yargı Makamı Hakimi Tarafından Verilecek Önleyici Tedbir Kararları Nelerdir?

6284 Sayılı Yasa kapsamında, şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hakim tarafından hüküm verilebilir:

• Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması
• Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhal uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi
• Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması
• Çocuklarla ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma hükmü varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması
• Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması
• Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi
• Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi
• Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etmesi
• Silah taşıması mecburi olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahı kurumuna teslim etmesi
• Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve bunların bulundukları yerlere yaklaşmaması, bağımlılığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dahil, muayene ve tedavisinin sağlanması
• Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanması

Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda, aşağıda yer alan önleyici tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir:

• Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması
• Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhal uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi
• Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması
• Gerekli görülmesi hâlinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması

Bu durumlarda, kolluk amiri, evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk iş günü içinde hakimin onayına sunar. Hakim tarafından yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbirler, kendiliğinden kalkar.

Bu tedbirlerle birlikte hakim, Çocuk Koruma Kanunundaki koruyucu ve destekleyici tedbirlerile Medeni Yasa hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında hüküm vermeye yetkilidir.

Şiddet uygulayan, aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan yahut katkıda bulunan kişi ise, Medeni Yasa hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hakim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde bulundurarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir.

İhbar

Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin varlığı hâlinde, herkes bu durumu resmi makam veya mercilere ihbar edebilir.

İhbarı alan kamu görevlileri, 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa kapsamındaki görevlerini gecikmeksizin yerine getirmek ve uygulanması gereken diğer tedbirlere ilişkin olarak yetkilileri haberdar etmekle yükümlüdür.

6284 Sayılı Kanuna Dayalı Tedbir Kararının Verilmesi, Tebliği ve Gizlilik

6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa hükümlerine göre tedbir hükmü, ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet Savcısının başvurusu üzerine verilir. Tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hakiminden, mülki amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir.

Tedbir hükmü, ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Ancak şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı durumlarda, re’sen, korunan kişinin ya da Bakanlık veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine hüküm verilebilir.

Koruyucu tedbir hükmü verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir hükmü, geciktirilmeksizin verilir.

Tedbir hükmü, korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir.

Tedbir talebinin reddine ilişkin hüküm ise, sadece korunan kişiye tebliğ edilir. Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda ilgili kolluk birimi tarafından verilen tedbir hükmü, şiddet uygulayana bir tutanakla derhal tebliğ edilir.

Tedbir kararının tefhim ve tebliğ işlemlerinde, tedbir hükmüne aykırılık hâlinde şiddet uygulayan hakkında zorlama hapsinin uygulanacağı ihtarı yapılır.

Gerekli bulunması hâlinde, tedbir hükmü ile birlikte talep üzerine veya re’sen, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri veya kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgileri ve adresleri ile korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgileri, tüm resmi kayıtlarda gizli tutulur. Yapılacak tebligatlara ilişkin ayrı bir adres tespit edilir. Bu bilgileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, ifşa eden veya açıklayan kişi hakkında Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

Talep edilmesi hâlinde, ilgililere kişisel eşya ve belgelerinin kolluk marifetiyle teslimi sağlanır.

Tedbir Kararlarına İtiraz Etmek Mümkün Müdür?

6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa hükümlerine göre alınan tedbir kararlarına karşı, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ilgililer tarafından aile mahkemesine itiraz edilebilir.

Hâkim tarafından verilen tedbir kararlarına itiraz üzerine dosya, o yerde aile mahkemesinin birden fazla dairesi varsa, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde aile mahkemesinin tek dairesi varsa asliye hukuk mahkemesine, aile yargı makamı hakimi ile asliye hukuk yargı makamı hakiminin aynı hakim olması hâlinde ise en yakın asliye hukuk mahkemesine, gecikmeksizin gönderilir. İtiraz mercii, kararını bir hafta içinde verir. İtiraz üzerine verilen hükümler kesindir.

Tedbir Kararlarının Bildirimi ve Uygulanması

6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasa hükümlerine göre alınan tedbir kararları, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının ilgili il ve ilçe müdürlükleri ile verilen kararın niteliğine göre Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa, en seri vasıtalarla bildirilir. Bu Yasa kapsamında ilgili mercilere yapılan başvurular ile bu başvuruların kabul ya da reddine ilişkin hükümler, başvuru yapılan merci tarafından Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine derhal bildirilir.

Korunan kişinin geçici koruma altına alınmasına ilişkin koruyucu tedbir hükmü ile şiddet uygulayan hakkında verilen önleyici tedbir kararlarının yerine getirilmesinden, hakkında koruyucu veya önleyici tedbir hükmü verilen kişilerin yerleşim yeri veya bulunduğu ya da tedbirin uygulanacağı yer kolluk birimi görevli ve yetkilidir.

Tedbir kararının, kolluk amirince verilip uygulandığı veya korunan kişinin kollukta bulunduğu durumlarda, kolluk birimleri tarafından kişi, Bakanlığın ilgili il veya ilçe müdürlüklerine ivedilikle ulaştırılır; bunun mümkün olmaması hâlinde giderleri Bakanlık bütçesinden karşılanmak üzere kendisine ve beraberindekilere geçici olarak barınma imkanı sağlanır.

Tedbir kararının ilgililere tefhim veya tebliğ edilmemesi, kararın uygulanmasına engel teşkil etmez.

Hakkında barınma yeri sağlanmasına hüküm verilen kişiler, Bakanlığa ait veya Bakanlığın gözetim ve denetimi altında bulunan yerlere yerleştirilir.

Barınma yerlerinin yetersiz kaldığı durumlarda korunan kişiler; mülki amirin, acil durumlarda kolluğun veya Bakanlığın talebi üzerine kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesis, yurt veya benzeri yerlerde geçici olarak barındırılabilir.

İşyerinin değiştirilmesi yönündeki tedbir hükmü, kişinin tabi olduğu ilgili mevzuat hükümlerine göre yetkili merci veya kişi tarafından yerine getirilir.

Tedbir Kararlarına Aykırı Davranılmasının Yaptırımı Var Mıdır?

Hakkında tedbir hükmü verilen şiddet uygulayan, bu kararın gereklerine aykırı hareket etmesi hâlinde, fiili bir suç oluştursa bile ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hakim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Tedbir kararının gereklerine aykırılığın her tekrarında, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre zorlama hapsinin süresi on beş günden otuz güne kadardır. Ancak, zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez. Zorlama hapsine ilişkin hükümler, Cumhuriyet Başsavcılığınca yerine getirilir.

Bu hükümler Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine bildirilir.