Trafik Kazası Tazminatı
İkame Araç Bedeli
İkame Araç Bedeli Hesaplama
Trafik kazası nedeniyle aracın onarım süresince kullanılamaması halinde makul tamir süresi, günlük emsal araç kira bedeli, güncelleme farkı ve kusur oranına göre talep edilebilecek yaklaşık ikame araç bedelini hesaplayın.
Hesaplama Bilgileri
- Makul tamir süresi: Teknik rapor veya bilirkişi raporunda kabul edilen süre.
- Günlük emsal araç kira bedeli: TÜFE / güncelleme farkı (%)
- Karşı taraf kusur oranı (%): Ödenen / mahsup edilecek tutar
- Ödenen / mahsup edilecek tutar: Varsa önceden yapılan ödeme veya dosyada düşülecek tutar.
Hesapla Temizle
Temel bedel: Makul tamir süresi günlük emsal araç kira bedeliyle çarpılır.
temel bedel = makul tamir süresi x günlük kira
Güncelleme: Varsa TÜFE veya dosyada kabul edilen güncelleme farkı temel bedele uygulanır. güncel tutar = temel bedel x (1 + oran / 100)
Kusur ve mahsup: Karşı taraf kusur oranı ve varsa yapılan ödeme/mahsup tutarı dikkate alınır. sonuç = max(güncel tutar x kusur oranı - mahsup, 0)
Hesaplama Güveni ve Uzman Kontrolü
Hazırlayan ve güncelleyen
Hukuki mevzuat kontrolü
Son veri kontrolü: 23 Haziran 2026
Test kapsamı: Hesaplama akışı, sınır değerler ve örnek giriş/çıkış senaryoları kontrol edilmiştir.
Kapsam dışı durumlar: Sonuç bilgilendirme amaçlıdır.
Somut olay, kurum uygulaması, belge ve mevzuat değişiklikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Dayanak ve Kaynaklar
Mevzuat Bilgi Sistemi
Değişiklik Günlüğü
11 Temmuz 2026: Uzman kontrolü, kaynak, test kapsamı ve kapsam dışı durumlar görünür hale getirildi.
İkame Araç Bedeli Hesaplama Nedir?
Trafik kazaları sonucunda meydana gelen zararlar yalnızca araçta meydana gelen fiziki zararlar değil aynı zamanda aracın kullanımından mahrum kalınması nedeniyle doğan ekonomik zararlar da olabilmektedir.
Trafik kazası sonucu aracı hasar gördüğü için aracını kullanamayan bu sebeple de maddi zarara uğrayan kişi aracından mahrum kaldığı süre için oluşan ekonomik zarar sebebiyle ikame araç bedeli talep edebilir. Yani trafik kazaları sonucunda onarılabilir durumda olan bir aracın, onarımı süresince kullanılamaması nedeniyle araç sahibi, “ikame araç bedeli” adı altında bir tazminat talebinde bulunabilir. Bu bedel, aracın fiilen kullanılamadığı süre boyunca yaşanan kullanım yoksunluğuna ilişkin ekonomik kaybı ifade eder. İkame araç bedeli, aracın kazadan sonra onarım süresince kullanılamaması nedeniyle mağdurun uğradığı maddi zararı karşılamak üzere talep edilen tazminattır.
Bu bedel, aracın serviste kaldığı gerçek süre yerine, bilirkişi raporunda tespit edilen “makul tamir süresi”ne göre hesaplanır.
İkame Araç Bedeli Kimden Talep Edilir?
İkame araç bedeli, trafik kazası veya başka bir hukuka aykırı fiil (örneğin aracın çalınması) nedeniyle hasar gören aracın, onarım süresi boyunca kullanılamamasından kaynaklanan zararın tazmin edilmesidir. İkame araca ilişkin tazminat taleplerinin hukuki temeli 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile düzenlenen Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkilerine dayanmaktadır.
Bir trafik kazasının oluşumuna kusuruyla sebebiyet veren kişi/kişiler, kazanın diğer tarafı olup da kusuru bulunmayan veya kusuru diğer tarafa göre daha az olan kişi/kişiye karşı bir haksız fiil gerçekleştirmiş olur. Böyle bir durumda kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Kazaya kusuruyla neden olan taraf, yalnızca maddi hasarı değil, aynı zamanda aracın tamir süresince kullanılamamasından doğan zararı da tazmin etmekle yükümlüdür. İkame araç bedeli Karayolları Trafik Kanunu’nca Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında olmayıp zararın tazminin, zararın meydana gelmesinden sorumlu kişiye yöneltilmesi gerekmektedir.
Karayolları Trafik Kanunu’na göre gerçekleşen kazada kazanın oluşumuna sebebiyet veren motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Gerçekleşen haksız fiilden dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulurlar. Bu durumda zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılır. İşletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanırlar.
İkame Araç Bedeli İçin Gerekli Evraklar
İkame araç bedeli davasında ispat yükü, davacıya aittir. Davacı, aracın kullanılamadığı makul süreyi ve bu süreye ilişkin günlük kiralama bedelini somut delillerle ispatlamakla yükümlüdür. Kullanılabilecek başlıca deliller şunlardır:
- Kaza Tespit Tutanağı: Kazanın oluş şeklini ve kusur oranlarını gösteren resmi belgedir.
- Araç Ruhsatı: Aracın kimlik bilgilerini ve sahibini gösterir.
- Eksper Raporu: Aracın hasar durumunu, onarım maliyetini ve makul onarım süresini belirleyen rapordur.
- Servis Faturası/Kayıtları: Aracın serviste kaldığı süreyi gösteren belgelerdir.
- Araç Kiralama Faturası (varsa): Fiilen araç kiralanmışsa, kiralama bedelini gösteren belgedir.
(Ancak yukarıda belirtildiği gibi zorunlu değildir.)
Tanık Beyanları
Aracın kullanılamadığı süre boyunca yaşanan mağduriyeti destekleyebilecek tanık ifadeleri.
Bilirkişi İncelemesi
Mahkeme tarafından atanan bilirkişinin, aracın niteliğine göre makul onarım süresini ve emsal kiralama bedellerini belirlediği rapordur.
İkame Araç Bedeli Hesaplama Örneği
İkame araç bedeli hesaplanmasında makul süre kavramı önem taşımaktadır. Makul süre;
- Aracın hasar durumuna,
- Onarımın niteliğine (kaporta, mekanik, boya vb.),
- Yedek parçaların temin süresine,
- Servisin iş yoğunluğuna
göre değişiklik gösterebilir.
Yargıtay uygulamalarında, tamir süresinin belirlenmesinde bilirkişi raporları esas alınmakta olup, faturada belirtilen süre ile sınırlı kalınmamakta, gerçekçi ve teknik olarak makul bir süreye göre değerlendirme yapılmaktadır. Ayrıca, yedek parça teminindeki gecikmelerin sigorta şirketine veya davalıya yüklenemeyeceği, bu gecikmelerin üretici veya yetkili servislerin sorumluluğunda olduğu da açıkça ifade edilmiştir.
Hesaplamada ise makul süre ile günlük araç kiralama bedeli çarpılarak hesaplama yapılır. Örnek ikame araç bedeli hesaplaması şu şekildedir;
- Aracın hasar sevki: 11.06.2026 (bilirkişi servise giriş tarihi)
- Makul tamir süresi: 15 gün (teknik rapor)
- Günlük kira bedeli: 1.000 TL (ortalamaya göre)
- Temel mahrumiyet bedeli: 15 × 1.000 = 15.000 TL
- TÜFE farkı (%8,50): 15.000 × 1,085 = 16.275 TL
Sıkça Sorulan Sorular
İkame araç bedeli nedir?
Hasar gören aracın makul onarım süresince kullanılamaması nedeniyle doğan ekonomik kullanım yoksunluğu zararının parasal karşılığıdır.
Makul tamir süresi nasıl belirlenir?
Eksper raporu, servis kayıtları, hasarın niteliği ve gerektiğinde bilirkişi raporu dikkate alınarak belirlenir.
Araç kiralama faturası zorunlu mudur?
Fiilen araç kiralanmışsa fatura güçlü bir delildir; ancak somut olayda emsal kira bedeli ve bilirkişi değerlendirmesi de önem taşıyabilir.