Soylu Aralık 17, 2024 Aile Hukuku

Hakim Boşanma Hükmü Verdikten Sonra Ne Olur? *2025

Son Güncellenme Tarihi: Ocak 6, 2026

Boşanma kararının verilmesi, eşlerin hemen boşanmış sayılacakları anlamına gelmez. Mahkemeden çıkan kararın kesinleşmesi için belirli bir aşama izlenmesi ve bazı aşamaların tamamlanması gerekir. Bu aşamada eşler hala evli sayılır ve evlilik birliğinden doğan sorumlulukları devam eder.

Hakim boşanma hükmü verdikten sonraki aşama şu şekilde ilerler:

• Öncelikle yargı mercii tarafından kısa hüküm (hüküm) açıklanır ve bir ay içinde gerekçeli hüküm yazılarak taraflara tebliğ edilir.
• Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren taraflar için 2 haftalık istinaf süresi başlar. Bu süre içinde ya istinafa başvurulur, ya istinaftan feragat edilir ya da sürenin dolması beklenir.
• İstinaf yoluna gidilmezse hüküm kesinleşir.

  İstinafa gidilirse Bölge Adliye Mahkemesi’nde inceleme süreci başlar.

• Bölge Adliye Mahkemesi’nin hükmüne karşı koşulları varsa temyiz yoluna başvurulabilir. Yargıtay’ın hükmü ile aşama tamamlanır.
• Kesinleşen boşanma hükmü nüfus müdürlüğüne gönderilir ve tarafların medeni halleri değişir. Kararın içeriğine göre nafaka, ödenek, mal paylaşımı gibi konularda yeni bir dönem başlar.

Boşanma kararının verilmesinden sonraki bu aşama, davanın özelliklerine ve tarafların tutumuna göre değişkenlik gösterebilir. Yasa yollarına başvurulup başvurulmaması, sürecin uzunluğunu doğrudan etkiler.

Bu yazıda, hakim boşanma hükmü verdikten sonra yaşanan tüm aşamaları ele alacağız.

1. Boşanma Kararının Verilmesi

1.1. Kısa Hüküm (Hüküm)

Boşanma yasal süreci yargılamasının son duruşmasında hakim, artık incelenecek başka bir husus kalmadığına kanaat getirirse kısa hüküm ile hükmünü açıklar. Kısa kararda hakim, davayı kabul veya reddettiğini belirtirken, tarafların talepleri hakkındaki kararını da tek tek açıklar.

Örneğin velayet, nafaka, maddi-manevi ödenek gibi talepler hakkında ne şekilde hüküm kurduğunu belirtir. Bu aşamada verilen hüküm sadece sonucu gösterir, gerekçeleri içermez.

1.2. Gerekçeli Hüküm

Yargı Mercii, kısa kararın verilmesinden sonra bir ay içinde gerekçeli kararını yazmak zorundadır. Gerekçeli hüküm, mahkemenin kararını hangi yasal nedenlere dayandırdığını detaylı şekilde açıkladığı, maddi olaylar ile sonuç arasında bağlantı kurduğu yazılı belgedir.

Gerekçeli kararda, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, tanık beyanları ve bunların değerlendirilmesi detaylı şekilde yer alır.

1.3. Kararın Tebliği

Gerekçeli kararın yazılmasından sonra, bu kararın taraflara tebliğ edilmesi gerekir. Tarafların avukatları varsa tebligat avukatlara yapılır, yoksa tarafların dosyadaki adreslerine tebligat çıkarılır. Tebligat işlemi çok önemlidir çünkü istinaf başvuru süresi tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Kararın tebliğ edilmesi için tarafların yargı merciine dilekçe ile başvurmaları gerekebilir.

2. Kesinleşme Süreci

2.1. İstinaftan Feragat

Boşanma kararının tebliğinden sonra, taraflar istinaf yoluna başvurmadan önce bu haklarından feragat edebilirler. İstinaftan feragat, gerekçeli kararın tebliğ alınmasından sonra yargı merciine sunulan bir dilekçe ile gerçekleştirilir.

Bu yöntem, boşanma kararının daha hızlı kesinleşmesini sağlar. İstinaftan feragat edildiğinde, karara itiraz hakkından vazgeçilmiş olur ve hüküm doğrudan kesinleşir.

2.2. İstinaf Yoluna Başvuru

Taraflar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilirler. İstinaf başvurusu için hem istinaf hüküm harcı hem de istinaf başvuru harcı yatırılmalı, ayrıca istinaf avansı da ödenmelidir.

Harç veya masrafların eksik yatırılması hâlinde yargı mercii, eksik yatıran tarafa tamamlaması için kesin süre verir. Bu süre içinde eksiklik giderilmezse istinaf başvurusu kabul edilmez.

2.3. Yasal Sürenin Dolması

Taraflar istinaf yoluna başvurmaz ve istinaftan feragat da etmezlerse, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal sürenin dolması beklenir. Bu sürenin sonunda, hiçbir başvuru yapılmamışsa boşanma hükmü kendiliğinden kesinleşir.

Bu vaziyet, tarafların karara karşı bir itirazları olmadığını gösterir ve yargı mercii kararının kesinleşmesini sağlar.

2.4. Kısmi Kesinleşme İmkanı

Boşanma kararlarında kısmi kesinleşme mümkündür. Örneğin, taraflar sadece boşanma hükmünü kabul edip, nafaka veya ödenek gibi fer’i konularda istinafa başvurabilirler. Bu vaziyette boşanma kısmı kesinleşirken, diğer konulardaki itirazlar istinaf mahkemesinde incelenir.

Kısmi kesinleşme, özellikle uzun süren boşanma davalarında tarafların yeni bir evlilik yapabilmeleri açısından önemli bir imkandır.

Yargı Mercii, kararın kesinleşmesi üzerine kesinleşme şerhi düzenler. Bu şerh, kararın artık kesin hüküm niteliği kazandığını ve tarafların medeni durumlarının değiştiğini gösteren resmi bir belgedir. Kesinleşme şerhinin düzenlenmesinden sonra, hüküm nüfus müdürlüğüne gönderilerek tarafların medeni hal kayıtlarının güncellenmesi sağlanır.

3. İstinaf Süreci

3.1.

İstinaf Başvuru Süresi

İstinaf başvurusu, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve sürenin geçirilmesi halinde istinaf yoluna başvuru hakkı ortadan kalkar. İstinaf başvurusunun süresi, duruşmada verilen kararın açıklanmasıyla değil, gerekçeli kararın tebliğiyle başlar.

3.2. İstinaf Başvuru Koşulları

Boşanma davalarında istinaf başvurusu için miktar veya değer sınırı aranmaz.

Ancak maddi ödenek, yoksulluk nafakası gibi mali konularda istinaf ücret sınırı mevcuttur. İstinaf başvurusu yapılırken başvuru harcı, hüküm harcı ve istinaf avansının tam olarak yatırılması gerekir. Başvuru dilekçesi, hükmü veren yargı merciine hitaben yazılır ve Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmek üzere sunulur.

3.3. İstinaf İnceleme Süreci

Bölge Adliye Yargı Makamı, dosyayı hem maddi hem yasal yönden inceler.

İnceleme genellikle dosya üzerinden yapılır, ancak gerekli görülürse duruşma da açılabilir. İstinaf yargı makamı, yerel mahkemenin toplamadığı delilleri toplayabilir, yeni tanık dinleyebilir ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırabilir. Boşanma davalarında özellikle çocukların velayeti, nafaka ve kişisel ilişki tesisi gibi konularda yeniden inceleme yapılabilir.

3.4. İstinaf Yargı Makamı Kararları

İstinaf yargı makamı incelemesi sonucunda dört türlü hüküm verebilir:

1. Başvurunun esastan reddi:İstinaf yargı makamı, yerel mahkemenin kararını doğru bulursa istinaf başvurusunu reddeder.
2. Usulden bozma:İstinaf yargı makamı, usul yönünden eksiklik tespit ederse dosyayı yeniden yargılama yapılmak üzere yerel yargı merciine gönderir.
3. Kararın düzeltilmesi:Küçük hatalar varsa, istinaf yargı makamı bunları düzelterek hükmü onar.
4. Yeniden hüküm:İstinaf yargı makamı, yerel yargı mercii kararını kaldırarak yeni bir hüküm verebilir.

İstinaf aşaması ortalama bir yıl sürmektedir.

Bu süre, dosyanın karmaşıklığına, mahkemenin iş yüküne ve yapılacak incelemelerin kapsamına göre değişebilir. İstinaf mahkemesinin hükmü kesin olmayıp, koşulları varsa temyiz yoluna başvurulabilir.

4. Temyiz Süreci

4.1. Temyiz Başvuru Koşulları

Boşanma davalarında istinaf yargı makamı kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulabilir.

Temyiz başvurusu, istinaf kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde yapılmalıdır. Boşanmanın kendisi için miktar sınırı aranmaz, ancak mali konularda temyiz sınırı uygulanır. Örneğin, maddi ödenek veya yoksulluk nafakası gibi mali taleplerin temyiz edilebilmesi için bu miktarı aşması gerekir.

4.2. Temyiz İnceleme Süreci

Yargıtay’da temyiz incelemesi, genellikle duruşmasız olarak dosya üzerinden yapılır.

İnceleme, sadece hukuka uygunluk denetimi şeklinde gerçekleşir. Temyiz aşamasında yeni delil sunulamaz ve maddi vakıalar tekrar değerlendirilmez. Yargıtay, kararın yalnızca yasal yönden doğru olup olmadığını inceler. Temyiz süreci ortalama bir – bir buçuk yıl sürer, ancak dosyanın özelliğine göre bu süre değişebilir.

4.3.

Yargıtay Kararları

Yargıtay temyiz incelemesi sonucunda üç türlü hüküm verebilir:

1. Onama hükmü:Yargıtay, istinaf yargı makamı kararını hukuka uygun bulursa hükmü onar. Onama ile birlikte hüküm kesinleşir.
2. Bozma hükmü:Yargıtay, kararda hukuka aykırılık tespit ederse hükmü bozar. Dosya istinaf mahkemesine gönderilir. İstinaf yargı makamı ya bozma hükmüne uyar ya da direnme hükmü verir.
3. Düzelterek onama:Yargıtay, karardaki küçük hataları kendisi düzelterek hükmü onayabilir.

   Bu vaziyette yeniden yargılama yapılmaksızın hüküm kesinleşir.

4.4. Hüküm Düzeltme İmkanı

Yargıtay’ın verdiği karara karşı hüküm düzeltme yoluna başvurulabilir. Hüküm düzeltme talebi, Yargıtay kararının tebliğinden itibaren yine iki haftalık süre içinde yapılmalıdır. Hüküm düzeltme, aynı daire tarafından dosyanın tekrar incelenmesini sağlar.

Ancak bu yola başvurulması için kanunda belirtilen özel sebeplerin varlığı gerekir. Örneğin, kararın yanlış anlaşılması, maddi hata yapılması gibi vaziyetler hüküm düzeltme sebebi olabilir.

Temyiz süreci tamamlandıktan sonra, eğer hüküm kesinleşmişse artık taraflar için bağlayıcı hale gelir ve uygulanması mecburi olur. Bu aşamadan sonra kararın nüfusa işlenmesi ve diğer yasal sonuçlarının yerine getirilmesi aşamasına geçilir.

5. Boşanma Kararının Kesinleşmesi Sonrası İşlemler

5.1.

Nüfus Müdürlüğüne Bildirim

Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte, yargı mercii kalem müdürü bir hafta içinde hükmü nüfus müdürlüğüne bildirir. Bu bildirim resen yapılır, tarafların başvurusuna gerek yoktur. Nüfus müdürlüğü, kendisine ulaşan kesinleşmiş boşanma kararını yine bir hafta içinde kayıtlara işler. Böylece tarafların medeni halleri resmi olarak değişmiş olur.

5.2.

Kimlik ve Medeni Hal Değişikliği

Nüfus müdürlüğü boşanma kararını sistem üzerinde işledikten sonra, tarafların nüfus kayıtlarındaki medeni halleri otomatik olarak güncellenir. Ancak kimlik kartlarının değiştirilmesi için tarafların bizzat nüfus müdürlüğüne başvurması gerekir. Yeni kimlik kartı almak için randevu alınması ve gerekli harçların yatırılması gerekir. Bu işlemler e-devlet üzerinden de gerçekleştirilebilir.

5.3.

Soyadı Değişikliği İşlemleri

Boşanma sonrası kadın, kural olarak bekarlık soyadına döner. Ancak yargı mercii hükmünde eski eşinin soyadını kullanmaya devam etme izni almışsa, bu soyadını kullanmaya devam edebilir. Soyadı değişikliği için kadın, e-devlet üzerinden “Evli/Dul veya Boşanmış Kadınların Soyadı Değişikliği Başvurusu” yapabilir. Eğer boşanma hükmünde soyadı kullanımına ilişkin bir hüküm yoksa ve kadın eski eşinin soyadını kullanmak istiyorsa, boşanmadan sonra bir yıl içinde yasal aşama açarak bu talebini ileri sürebilir.

5.4.

Velayet ve Nafaka Kararlarının Uygulanması

Kesinleşen boşanma hükmünde belirlenen velayet düzenlemeleri hemen uygulanmaya başlar. Velayeti alan eş, çocuğun bakımı, eğitimi ve sağlığı ile ilgili kararları alma yetkisine sahip olur. Belirlenen nafaka miktarları da kararın kesinleşmesiyle birlikte ödenmeye başlanır. Yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası için icra takibi başlatılabilir.

Diğer eşle çocuk arasındaki kişisel ilişki (görüşme) düzeni de kararda belirtildiği şekilde uygulanmaya başlanır.

Tüm bu işlemler sırasında tarafların bir araya gelmesine gerek yoktur. Her biri kendi işlemlerini bağımsız olarak gerçekleştirebilir. Ancak özellikle çocukların velayeti ve görüşme düzeni konusunda eşlerin işbirliği içinde olması, sürecin sağlıklı işlemesi açısından önemlidir.

6. Mali Sonuçlar ve Uygulamalar

6.1.

Mal Paylaşımı

Boşanma yasal süreci kesinleştikten sonra, eşler arasındaki mal paylaşımı süreci başlar. Mal paylaşımı, evlilik birliği devam ederken edinilen malların tasfiyesini içerir. Evlilik öncesi mallar kural olarak paylaşıma dahil edilmez. Boşanma davasının açıldığı tarihten sonra edinilen mallar da kişisel mal sayılır ve paylaşıma tabi değildir.

Mal paylaşımı yasal süreci, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra açılabilir ve boşanma hükmü kesinleşmeden mal paylaşımı davasında hüküm verilemez.

6.2. Nafaka Ödemeleri

Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte, kararda belirlenen nafaka türleri farklı şekillerde uygulanmaya başlar:

1. Tedbir nafakası sona erer, çünkü bu nafaka türü sadece yasal aşama sürecinde geçerlidir.
2. İştirak nafakası (çocuk nafakası) derhal uygulanmaya başlar ve çocuğun eğitimi tamamlanana kadar devam eder.
3. Yoksulluk nafakası, kararın kesinleşmesiyle birlikte ödenmeye başlanır ve şartlar değişmedikçe süresiz olarak devam eder.

6.3. Ödenek Ödemeleri

Boşanma hükmünde hükmedilen maddi ve manevi ödenek, kararın kesinleşmesiyle muaccel hale gelir. Ödenek alacaklısı olan eş, bu alacağını icra yoluyla tahsil edebilir.

Ödenek miktarları taksitler halinde ödenmesine hüküm verilmişse, belirlenen ödeme planına uygun şekilde tahsil edilir. Ödememe hâlinde icra takibi başlatılabilir ve yasal faiz talep edilebilir.

6.4. Aile Konutunun Durumu

Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte aile konutu statüsü sona erer. Aile konutu şerhi, tapu müdürlüğüne başvurularak kaldırılabilir.

Konutun mülkiyeti kime aitse, o kişi artık diğer eşin rızasını almadan konut üzerinde tasarrufta bulunabilir. Ancak mal paylaşımı yasal süreci devam ediyorsa ve konut üzerinde tedbir hükmü varsa, bu tedbir hükmü kaldırılmadan tasarrufta bulunulamaz.

Eğer yargı mercii, çocuğun üstün yararı gereği aile konutunun velayeti alan eşe tahsisine hüküm vermişse, bu vaziyet malik olan eşin tasarruf yetkisini kısıtlar. Konut kira ise ve kira sözleşmesi boşanan eşlerden biri adına ise, yargı mercii kararıyla diğer eşe devredilebilir.

7. Yeni Evlilik İçin Bekleme Süreleri

7.1.

İddet Müddeti

Boşanma kararının kesinleşmesinden sonra kadın için 300 günlük bir bekleme süresi (iddet müddeti) öngörülmüştür. Bu süre, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen ve soy bağının karışmasını önlemeye yönelik bir tedbirdir. İddet müddeti süresince kadın yeniden evlenemez. Erkekler için böyle bir bekleme süresi öngörülmemiştir.

İddet müddeti, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren başlar ve takvim günü olarak hesaplanır.

7.2. İddet Müddetinin Kaldırılması

Kadın, 300 günlük bekleme süresini beklemek istemiyorsa, hamile olmadığını resmi sağlık kurulu raporu ile belgeleyerek yargı merciine başvurabilir. Bu vaziyette yargı mercii, iddet müddetinin kaldırılmasına hüküm verebilir. İddet müddetinin kaldırılması yasal süreci basit yargılama usulüne tabidir ve genellikle kısa sürede sonuçlanır.

Ayrıca, boşanmadan önce en az 300 gün ayrı yaşayan kadınlar için de iddet müddeti uygulanmaz.

7.3. Yeniden Evlenme Koşulları

Boşanan eşlerin yeniden evlenebilmeleri için öncelikle boşanma kararının kesinleşmiş olması gerekir. Erkekler için başka bir koşul aranmazken, kadınlar ya iddet müddetinin dolmasını beklemeli ya da bu sürenin kaldırılması için mahkemeden hüküm almalıdır. Boşanan eşler dilerlerse birbirleriyle tekrar evlenebilirler, bunun için herhangi bir süre sınırlaması yoktur.

Ancak yine de kadın için iddet müddeti kuralı geçerlidir.

Evlenmek isteyen taraflar, medeni durumlarındaki değişikliğin nüfus kayıtlarına işlendiğinden emin olmalıdır. Bu nedenle yeni evlilik yapmadan önce, boşanmanın nüfus kayıtlarına işlenip işlenmediği kontrol edilmelidir. Boşanmış kişiler evlenirken, önceki evliliğin sona erdiğini gösteren kesinleşmiş boşanma kararını evlendirme memurluğuna ibraz etmelidirler.

Sonuç

Boşanma kararının verilmesinden sonraki aşama, kararın kesinleşmesi ve uygulanması aşamalarından oluşan karmaşık bir yolculuktur. Gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak, istinaf ve temyiz süreçlerinin tamamlanması, ardından nüfus kayıtlarının güncellenmesi ve mali sonuçların hayata geçirilmesi ile devam eder.

Tarafların bu aşamada haklarını ve yükümlülüklerini iyi bilmeleri, işlemlerin sorunsuz ilerlemesi açısından önemlidir. Her boşanma kendine özgü koşullar içerdiğinden, sürecin uzunluğu ve karmaşıklığı değişkenlik gösterebilir. Ancak sürecin her aşamasında yasal yardım almak, olası hak kayıplarını önlemek açısından faydalı olacaktır.

Bu konuda daha fazla yardım veya danışmanlık için bizimleiletişimegeçebilirsiniz.

Hakim Boşanma Hükmü Verdikten Sonra Ne Olur?