Davaya Müdahale (Katılma) Nedir? Ekibi1 Temmuz 2026Ceza Hukuku
Davaya müdahale kurumu, usul hukukuna ilişkin bir kurumdur. Davaya müdahale kurumunun mantığında davacı veya davalı sıfatında bulunmayan ancak yasal aşama sonucundan etkilenecek üçüncü kişilerin haklarının korunmasını görmekteyiz.
İçindekiler- Davaya Müdahale (Katılma) Nedir?
- Davaya Müdahil Olma Türleri
- Davaya Müdahil Olma Usulü (Talep ve Karar)
- Ceza Davalarında Davaya Müdahil Olma Talebi
- Hukuk Davalarında Davaya Müdahil Olma Talebi
- Davaya Asli Müdahil Olarak Katılma
- Davaya Asli Müdahil Olarak Katılmanın Şartları
- Asli Müdahilin Hakları
- Asli Müdahilin Davaya Etkisi
- Asli Müdahil Olmanın Sonuçları
- Davaya Feri Müdahil Olarak Katılma
- Davaya Feri Müdahil Olarak Katılmanın Şartları
- Feri Müdahilin Hakları
- Feri Müdahilin Davaya Etkisi
- Feri Müdahil Olmanın Sonuçları
- Asli Müdahil ve Feri Müdahil Arasındaki Farklar
- Davanın İhbarı ile Davaya Katılma
- Hukuk & Danışmanlık Hizmetlerimiz
- Sıkça Sorulan Sorular
- Ne Zamana Kadar Davaya Müdahil Olunabilir?
- Davaya Müdahale (Katılma) Nasıl Yapılır?
- Feri Müdahil Davanın Tarafı Mıdır?
- İstinaf Aşamasında Davaya Müdahil Olunur Mu?
- Davaya Müdahil Olmak Ne Demek?
- Asli Müdahil Davanın Tarafı Mıdır?
- Davaya Müdahil Olma Talep Dilekçesi Nereye Verilir?
- Davaya Müdahale Talep Dilekçesi Örneği
Bu yazımızda yukarıda sözü edilmiş olan üçüncü kişilerin haklarının neler olduğunu inceleyeceğiz veDavaya müdahil olma, mecburi yasal aşama arkadaşlığıGibi kavramları görüp bu hususlar hakkında bilgileneceğiz. Keyifli okumalar dileriz.
Davaya Müdahale (Katılma) Nedir?
Davaya müdahale, sık karşılaşılan bir vaziyet olmakla birlikte ne olduğu konusu da oldukça merak edilmektedir.
Normal bir yargılamada verilen hüküm yalnızca yargılamanın tarafları açısından bir anlam ifade eder.
Ancak öyle durumlar vardır ki yargılamanın bir tarafı olmasanız dahi tarafı olmadığınız yargılama sonucunda verilecek hüküm sizi deetkileyecektir.
İşte böyle durumlarda davaya müdahale kurumu sayesinde tarafı olmadığınız bir davaya katılma veiddia ile savunmalarınızı beyan etme şansınızolmaktadır.
Davaya Müdahil Olma Türleri
Davanın tarafı olmayan yani davacı veya davalı sıfatında olmayan ancak davanın sonucundan etkilenecek, bir başka anlatımla davadan çıkacak hükmün kendisi bakımından sonuçları olacak kişilerin haklarının davaya müdahil olma kurumu ile korunduğundan yukarıda bahsedilmişti.
Türk mevzuatında medeni yargılama kurallarını düzenleyen6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndadavaya müdahil olma iki türde yapılabilmektedir. BunlarAsli müdahale ve feri müdahaledir.
Davaya müdahil olma türleri yalnızca medeni yargılama usulü bakımından geçerli bir kurum değildir. Aynı kurum5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’ndada237. Madde vd maddelerinde düzenlenmiştir.
Son olarak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndan bahsedecek olursak, Türk yasa koyucusu bu noktada İYUK 31.
Maddeuyarınca Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na atıf yapmakta, yani özel bir düzenleme getirmemektedir. Dolayısıyla da hukuk davaları bakımından anlatılacak kurallar ve usullerIdari yargı bakımından da geçerliOlacaktır.
Davaya Müdahil Olma Usulü (Talep ve Hüküm)
Davaya müdahale olma bağlamında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda iki tür usul olduğundan bahsetmiştik. Bu usullerasli müdahale ve feri müdahaledir. Davaya müdahil olma noktasında talebiniz davaya feri müdahil olarak katılmak ise davanın görüldüğü mahkemeye birkatılma dilekçesivermek suretiyle davaya katılmanız mümkün olacakken eğer davaya müdahil olma talebiniz asli müdahil şeklindeyse artık halihazırda ilk davanın görüldüğü mahkemeye yeni birYasal aşama açmanızGerekmektedir.
Feri müdahale kapsamında davaya müdahil olma kurumu nispeten daha kolaydır.
Zira talepte bulunulduğu takdirde yargı mercii, ilgili müdahil olma talebini bir sonuca bağlar. Asli müdahale müessesi biraz daha karışıktır çünkü asli müdahalede yukarıda da bahsedildiği üzere ayrı bir yasal aşama vardır. Yasanın 65. Maddesinden de anladığımız üzereasli müdahale ve asıl yasal aşama ayrı iki davadırve bu davalar beraber yürütülerek bir sonuca bağlanmaktadır.
Ceza muhakemesi sisteminde ise davaya katılma usulünün düzenlendiği 238.
Madde uyarınca katılma başvurusu,Tutanağa geçirilmek kaydıyla sözlü yapılabileceği gibi mahkemeye dilekçe vermek yoluyla yazılı da yapılabilir.Aynı maddenin 3. Fıkrası uyarınca da savcıya, sanığa ve olması halinde müdafinin ilgili katılma talebi hakkındaki görüşleri alınarak katılma talebine ilişkin hüküm verilir.
Ceza Davalarında Davaya Müdahil Olma Talebi
Davaya müdahale olma kurumunun yalnızca medeni yargılama bakımından değil ceza yargılanması bakımından da yasal dayanağa sahip olduğundan yukarıda bahsedilmişti. Bu bağlamda 5271 sayılı Kanun’u incelediğimiz zaman davaya katılma kurumunun yasanın 237. Madde ve devamı maddelerinde kendine yer bulduğunu söyleyebiliriz.
Kamu davasına katılma başlıklı 237.
Madde uyarınca davaya katılma yetkisi belirli kişilere verilmiştir. Bu kişileri:
- Mağdur
- Suçtan zarar gören
- Malen sorumlu
Şeklinde sıralayabiliriz. Her ne kadar malen sorumlu kişinin tanımı, aynı yasanın tanımlar başlıklı2. Maddesinin i bendindeyapılmış olsa da mağdur ve suçtan zarar gören kişinin tanımı kanunda yer almamaktadır.
Doktrinde bu tanım suçtan doğrudan zarar gören kişiye mağdur, mağdur dışındaki suçtan zarar görenlere ise suçtan zarar gören denmesi suretiyle yapılmaktadır.
Katılma usulü aynı yasanın238.
Maddesindeyer almaktadır. Bu tanıma göre davaya katılma hakkı olan ve katılmak isteyen kişi sözlü yolla katılma talebini iletebileceği gibi mahkemeye dilekçe vermek suretiyle de bu talebini söyleyebilir.
Katılma kurumunun mantığından ve yasanın açık düzenlemesinden anlaşılacağı üzere katılma talebinde soruşturma aşamasında bulunulması mümkün değildir.Kovuşturma aşamasında katılma talebinde bulunabilir.
Hukuk Davalarında Davaya Müdahil Olma Talebi
Hukuk davaları, 6100 sayılı Kanun’da yer alan hükümlere tabiidir. Bu bağlamda yasanın 61. Maddesi ve devamı davanın ihbarını ve davaya müdahil olmanın şartlarını düzenlemektedir.
Dolayısıyla da davaya müdahil olma noktasında işlemlerin nasıl yapılacağını öğrenmek adına bu kanuna bakılması gerekmektedir.
Hukuk davalarında davaya müdahil olma kurumu asli müdahale ve feri müdahale olarak ikiye ayrılmaktadır. Yani şartların oluşması halinde davaya ya feri müdahil sıfatıyla katılabilirsiniz ya da o davada asli müdahil olabilirsiniz. Asli müdahalenin ve feri müdahalenin yapılış usulleri birbirinden farklılık göstermektedir.
Feri müdahalede davaya müdahil olma talebinizi, davaya halihazırda bakan mahkemeye dilekçe yoluyla iletmeniz yeterli olmaktadır. Yargı Mercii bu talebinizi bir sonuca bağlayacaktır.
Asli müdahelede ise artık ayrı bir davadan bahsedilmektedir.
Asıl davanın davacı ve davalı sıfatındaki kişiler, asli müdahale davasında davalı olarak gösterilmelidir. Dolayısıyla da buradan asli müdahalenin ayrı bir yasal aşama olduğu anlaşılmaktadır.
Buradan çıkarılan bir diğer sonuç ise müdahale davasında bir türMecburi yasal aşama arkadaşlığıVardır. Çünkü müdahale davasının davalısı konumunda olan kişiler asıl davanın davacısı ve davalısıdır. İkisinin de davalı konumunda gösterilmesinin zorunluluğu olarak mecburi yasal aşama arkadaşlığından söz etmemiz mümkündür.
Davaya Asli Müdahil Olarak Katılma
Hukuk davalarında davaya müdahale olma kurumunun, asli müdahil ve feri müdahil olarak düzenlendiğini yukarıda söylemiştik.
Bu hususta davaya asli müdahale yoluyla katılmayı inceleyecek olursak şu sonuca varabiliriz:
Asli müdahaledeayrı bir yasal aşamabulunmaktadır. Davaya müdahil olma noktasında asli müdahil olarak davaya katılan kişi, esasen asıl davanın görüldüğü mahkemede ve asıl davanın davacı ve davalı sıfatlarında bulunan kişileri davalı olarak göstermektedir. Bu da bizi yukarıda bahsedilen sonuca götürmektedir: Müdahale davasının davalıları bakımından mecburi yasal aşama arkadaşlığı bulunmaktadır. Mecburi yasal aşama arkadaşı olduklarından dolayı müdahale davasında davalı olarak asıl davanın hem davacısının hem de davalısının gösterilmesi zorunludur.
Bu bağlamda görüyoruz ki asli müdahil olarak davaya müdahil olan kişinin yasal yararı, asıl davanın hem davacısının hem de davalısınınYasal yararı ile çelişmektedir.
Davaya müdahil olma noktasında davaya asli müdahil olan taraf, müdahale davasının birtarafıdır.
Yani kendisi bağımsız bir üçüncü kişidir. Tam olarak bu yüzden asıl yasal aşama sonucundaAsli müdahil hakkında da bir hüküm verilir. Yine bunun bir sonucu olarak davaya asli müdahil olarak katılan kişi davayı, asıl davanın taraflarından ayrı ve bağımsız bir şekilde yasa yoluna götürebilmektedir.
Davaya Asli Müdahil Olarak Katılmanın Koşulları
Davaya müdahil olma noktasında 6100 sayılı Yasa uyarınca davaya feri müdahil olarak katılma ve davaya asli müdahil olarak katılma şeklinde iki adet katılma kurumunun olduğundan bahsetmiştik. Şimdi asli müdahil olarak davaya müdahil olma kurumunun şartlarını inceleyelim:
- Görülmekte olan bir yasal aşama olmalıdır.
Yani asli müdahil olarak davaya müdahil olabilmek için davanınderdest olması gerekmektedir. 6100 sayılı Kanun’un 357. Maddesinin 1. Fıkrası uyarıncaYasa yolu aşamasında davaya müdahale etme imkanı bulunmamaktadır.
- Asli müdahalede bulunmak suretiyle davaya müdahil olmak isteyen bir kişininhem yasal aşama ehliyetine hem de taraf ehliyetinesahip olması gerekmektedir.
- Henüz hükmün verilmemiş olması gerekmektedir. Davaya müdahil olma noktasında asli müdahil olmak isteyen kişi,Hüküm verilinceye kadarDavaya asli müdahil olarak katılabilme imkanına sahiptir.
- Davaya asli müdahale yoluyla katılmak isteyen 3.
Kişinin bu katılma isteğine konu hak veya şeydeTamamen veya kısmen de olsa bir hak iddia etmesi
- Asli müdahale kurumunu kullanmak suretiyle davaya müdahil olmayı isteyen bir kişi, asıl davanın tarafıolmamalıdır. Yalnızca asıl davanın taraflarından farklı bir 3. Kişi asli müdahale yoluyla davaya müdahil olabilir.
- Asli müdahilin davaya müdahil olmasındaYasal bir yararıBulunmalıdır.
Asli Müdahilin Hakları
Davaya müdahale olma noktasında akıllara takılan sorulardan bir tanesi de davaya müdahil olma hususunda asli müdahil sıfatıyla katılan kişinin haklarının neler olduğudur.
Yukarıda da bahsedildiği gibi asli müdahale ayrı bir yasal aşama açılması suretiyle yapılmaktadır. Aslında bakıldığındanormal bir davada davanın tarafları hangi haklara sahipse bu noktada asli müdahil de aynı haklara sahiptir.
Bu haklardan en önemlisi hiç şüphesiz kiyasa yoludur.
Asli müdahil, davanın ayrı bir tarafı olduğundan mütevellit asıl yasal aşama hakkında verilen hüküm kendisi için de bağlayıcı bir konumdadır.Bundan hareketle asıl müdahil, davanın taraflarından bağımsız olarak davayı yasa yoluna götürebilmektedir.
Asli Müdahilin Davaya Etkisi
Asli müdahil olarak davaya müdahil olunmasında davanın gidişatının belirli oranlarda değiştiğini görmekteyiz. Bu da asli müdahilin, asıl davanın gidişatına etki ettiğini göstermektedir.
Bu noktada karşımıza ilk çıkan hususasli müdahale davası ile asıl davanın beraber yürütüleceğidir. Her ne kadar genel kural 6100 sayılı Kanun’un 65. Maddesinde bu şekilde gösterilmiş olsa da, davanın özelliğine göre iki yasal aşama beraber yürütülmeyip davalardan birinin diğeri içinbekletici sorunyapılması da mümkündür.
Bunun da ötesinde bazı hallerde yargı mercii, ilk önce davaya asli müdahil olmak amacıyla açılan müdahale davasını inceleyip karara bağlar.
Bunu başka bir şekilde ifade edecek olursak asli müdahale davası ve bu yasal aşama bakımından bir hüküm kurulması, ilk yasal aşama içinön sorunyapılabilir. Eğer böyle bir yol kabul edilirse ve izlenen bu yol kapsamındaMüdahale davası kabul edilirseArtık ilk yasal aşama bakımından yargılama yapılmasına gerek kalmaz zira ilk yasal aşama zaten asıl müdahale davasının kabulü ile konusuz kalır.
Asli müdahalenin bir diğer etkisi de mecburi yasal aşama arkadaşlığı noktasında kendisini göstermektedir. Asli müdahalenin ayrı bir yasal aşama olduğundan yukarıda bahsedilmişti. Bu davanın davalısı konumundaki kişiler asıl davanın davacısı ve davalısı olduğundan dolayı müdahale davasının davalıları bakımından mecburi yasal aşama arkadaşlığı bulunmaktadır.
Yani bu mecburi yasal aşama arkadaşlığından dolayı müdahale davasında davalı olarak asıl davadaki tarafların hepsinin gösterilmesi zorunludur.
Asli Müdahil Olmanın Sonuçları
Davaya asli müdahale ile katılıp asli müdahil sıfatını kazanmanın belirli sonuçları olmaktadır. Bu sonuçlardan bir tanesi hiç şüphesiz davanın seyridir. Yukarıda anlatıldığı gibi asıl müdahale davası açıldığı zamanyargı mercii davaları beraber yürütebileceği gibi ön sorun veya bekletici meseleye de hükmedebilirki bu da davanın sonuçlarını değiştirmektedir.
Asli müdahil olmanın sonuçlarından bir diğeri de asli müdahilin açılmış olan müdahale davasında taraf olmasıdır. Bu yüzden de asli müdahil, asıl davanın taraflarından bağımsız olarak yasal aşama hakkında verilen hükmü yasa yoluna götürebilmektedir.
Asli müdahalenin sonuçlarından bir diğeri de bu müdahale davasında, asıl davanın davacı ve davalısının beraber gösterilerek müdahale davasınınDavalısıOlarak birleştirilmeleri gerektiğinden dolayı mecburi yasal aşama arkadaşlığı kurumunun işletilmesine yol açma vermektedir.
Davaya Feri Müdahil Olarak Katılma
6100 sayılı Kanun’da düzenlenmiş olan davaya katılma yollarından bir diğeri feri müdahil olmak suretiyle davaya katılmaktır.
Feri müdahale kurumuaynı yasanın 66. Madde ve devamında düzenlenmiştir.
Feri müdahalede asli müdahaledeki gibi ayrı bir yasal aşamayoktur. Dolayısıyla yasal aşama açarak değilmahkemeye dilekçe vererekyapılır. Verilen bu dilekçe kapsamında feri müdahil olmak isteyen kişi vermiş olduğu dilekçede müdahale sebebini, bu sebep doğrultusunda taraflardan hangisinin yanında davaya katılmak istediğini belirtir.
Feri müdahil, yukarıda açıklanan bilgiler doğrultusunda taraflardan birinin yanında davaya katıldığından mütevellit, asli müdahil gibi taraflardanBağımsız bir taraf değildir.
Yalnızca hangi tarafın yanında katıldıysa o tarafın yardımcısı konumundadır. Bu sebepten ötürüdür ki çekişmesiz yargı işlerinde feri müdahale kurumundan söz edemeyiz zira çekişmesiz yargıda taraf yoktur.
Yasanın 67. Maddesinin 2. Fıkrası uyarınca feri müdahilin mahkemeye sunmuş olduğu dilekçe taraflara tebliğ edilir.
Yargı Mercii, yine aynı hüküm uyarında tarafları ve 3. Kişiyi dinleyerek müdahale talebi hakkında bir hüküm verir. Bu kişiler dinlenmek üzere çağrıldığı halde gelmemişlerse yargı mercii yine de bir hüküm verir.
Yargı Mercii, feri müdahale kapsamındaki talebi bir ön sorun niteliğinde değerlendirir ve 6100 sayılı Kanun’un 164. Maddesi uyarınca belirlenen hükümlere göre bir karara bağlar.
Davaya Feri Müdahil Olarak Katılmanın Koşulları
Davaya müdahil olmada feri müdahale şeklinde davaya müdahale edecek kişi bakımından belirli şartlar vardır.
Bu koşulları şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Görülmekte olan bir yasal aşama olmalıdır. Yani feri müdahil olarak davaya müdahil olabilmek için davanın derdest olması gerekmektedir. 6100 sayılı Kanun’un 357. Maddesinin 1. Fıkrası uyarıncaYasa yolu aşamasında davaya müdahale etme imkanı bulunmamaktadır.
- Davaya feri müdahale yoluyla katılmak isteyen bir kişi, taraf ve yasal aşama ehliyetine sahip ve davanın taraflarından bağımsız 3.
Bir kişi olmalıdır.
- Feri müdahilin, 6100 sayılı Kanun’un 66. Maddesi uyarınca davaya müdahil olma noktasındaYasal yararıBulunmalıdır.
Feri Müdahilin Hakları
Feri müdahil, asli müdahil gibi davanın taraflarından bağımsız olarak 3. Bir taraf olmadığından dolayı hakları asli müdahil kadar genişdeğildir. Her şeyden önce feri müdahil, hangi tarafın yanına katılmışsa o tarafınYasal anlamda yardımcısıKonumundadır.
Bu yüzden de hangi tarafın yanında katılmışsa o tarafın lehine olacak şekilde iddia ve savunmalar ileri sürebilir.
6100 sayılı Kanun’un 68. Maddesi uyarınca feri müdahil, ancak müdahale ettiği andan itibaren yasal aşama hakkında işlemler yapabilmektedir. Bu da biziferi müdahilin davaya katılmadan önce yapılmış olan işlemlere itiraz edemeyeceğisonucuna götürmektedir.
Aynı yasanın 68. Maddesi uyarınca taraflara bildirilen işlemler feri müdahile de bildirilir.
Bu bildirim işlemi mahkemece yapılır ve feri müdahile bildirim yalnızca feri müdahilin davaya katıldığı andan itibaren mümkün olmaktadır.
Feri müdahilin hakları bakımından en önemlisi de kendisine, lehine katıldığı tarafça açık yetki verilmemiş olması hâlindeYasal aşama hakkında tasarrufta bulunamamasıdır. Yasal Aşama hakkında tasarrufta bulunmaktan:
- Davayı geri alma,
- Sulh olma,
- Davayı kabul etme,
- Davadan feragat etme,
- Yemin teklif etme kendisine yemin teklif edilme,
- Yasal Aşama konusunu temlik etme,
- Hmk 150/4 uyarınca yenileme dilekçesi verme
Anlaşılmalıdır.
Feri Müdahilin Davaya Etkisi
Feri müdahalenin davaya etkisini incelediğimizde birtakım etkiler görmekteyiz. Bu sonuçlardan ilki hükmün taraflar hakkında verilecek olmasıdır. Feri müdahil de asıl davada herhangi bir taraf olmadığından mütevellitKendisi hakkında bir hüküm verilmesi mümkün değildir.
Feri müdahilin en önemli sonucu, lehine katıldığı ve yasal yardımcısı konumunda olduğu tarafın davayı kaybetmesi halinde rücu davası noktasındadır.
Asıl yasal aşama hakkında verilen hüküm, rücu davasında bir derdestlik yaratmayacağı gibi feri müdahilin bir taraf olmamasından ve bu bağlamda kendisi hakkında hüküm verilememesinden dolayı rücu davasında,Ilk yasal aşama konusu hüküm kesin hüküm veya kesin delil teşkil edemez.
Feri müdahilin, lehine katıldığı yasal aşama tarafıyla daha sonra gerçekleşecek olan rücu ilişkisinde; asıl yasal aşama hakkında yanlış hüküm verildiği iddiası, 6100 sayılı Kanun’un 69. Maddesi uyarıncadinlenmez. Ancak yasanın lafzıyla:“Ancak, müdahil, zamanında ihbar yapılmadığı için davaya geç katıldığını veya yanında katıldığı tarafın iddia ve savunma imkânlarını kullanmasını engellediğini ya da kendisince bilinmeyen iddia ve savunma imkânlarının, tarafın ağır kusuru sebebiyle kullanılamadığını belirterek, yanında katıldığı tarafın yargılamayı hatalı yürüttüğünü ileri sürebilir.”Yani bu maddedeki istisnaların olması halinde yanlış hüküm verildiği iddiasıdinlenebilir.
Feri Müdahil Olmanın Sonuçları
Davaya feri müdahil olmak suretiyle katılmanın belirli sonuçları olmaktadır. Bu sonuçlardan ilkiön sorundur.
Davaya feri müdahil olarak katılma talebinde bulunulması halinde bu talep bir ön sorun haline gelmektedir. Bu ön sorun kapsamında da yargı mercii bu talebi inceleyip bir hüküm vermelidir.
Feri müdahilin en önemli sonucu yukarıda da bahsedildiği üzererücu ilişkisikapsamındadır. Feri müdahilin ve bilhassa feri müdahilin asıl davaya ne zaman katıldığı hususu rücu ilişkisi bakımından oldukça önem taşımaktadır.
Feri müdahil olmanın sonuçlarından bir diğeri de yargılama giderleridir. Feri müdahil bakımından yargılama giderleri6100 sayılı Kanun’un 328.
Maddesindeözel bir hüküm ile düzenlenmiştir. Bu hükme göre feri müdahil, lehine katıldığı taraf davayı kaybederse yalnızca müdahale giderlerinden sorumlu tutulmaktadır. Lehine katıldığı tarafın davayı kazanması halinde ise müdahale giderleri karşı tarafa yükletilmektedir.
Bu noktada bir istisna vardır ki o da lehine katıldığı taraf davayı kazanmış bile olsa eğer feri müdahil, lehine katıldığı kişinin hal ve hareketleri yüzünden feri müdahil olmak hâlinde kalmışsa bu noktada müdahale giderlerinin bir kısmı veya tamamı yine 328. Madde uyarınca davayı kazanan tarafa yükletilebilir.
Asli Müdahil ve Feri Müdahil Arasındaki Farklar
Makalenin bu noktasına kadar asli müdahale ve feri müdahale kurumu ve farkları anlatılmıştır.
Bu farkları bir de tablo halinde görmek faydalı olacaktır.
ASLİ MÜDAHALEFERİ MÜDAHALEAsli müdahalede üçüncü kişi, yasal aşama konusu hak veya şey üzerinde kısmen veya tamamen hak iddia ettiğinden dolayı davanın taraflarına ayrı bir yasal aşama açar. Asıl davanın tarafları bakımından mecburi yasal aşama arkadaşlığı olmaktadır. Feri müdahalede üçüncü kişinin, taraflardan birinin davayı kazanmasında bir menfaati bulunmaktadır. Bu yüzden lehine katılmak istediği tarafın yanında yasal yardımcı statüsünde bulunmaktadır.Asli müdahale yasal aşama açılması suretiyle gerçekleşmektedir. Feri müdahale, açılmış olan davada katılma talebini içeren dilekçe verilmesiyle gerçekleşir. Yasal Aşama hakkında hüküm verilinceye kadar asli müdahale talebinde bulunulabilir. Tahkikat sona erinceye kadar feri müdahale talebinde bulunulabilir.
Açılan asli müdahale davasında asli müdahil bir tarafır. Feri müdahil davada herhangi bir taraf sıfatını kazanamamaktadır. Asli müdahil, yasal aşama konusu üzerinde tasarrufta bulunabilir. Feri müdahil, yasal aşama konusu üzerinde tasarrufta bulunamaz.
Asli müdahilin taraf ve yasal aşama ehliyetinin yanı sıra gerekli tüm yasal aşama şartlarına da sahip olması gerekmektedir. Feri müdahilin taraf ve yasal aşama ehliyetine sahip olması yeterlidir. Asli müdahil hakkında da hüküm verilir. Feri müdahil taraf olmadığından onun hakkında hüküm verilemez.
Asli müdahale kurumu hem çekişmeli hem de çekişmesiz yargıda işletilebilir. Çekişmesiz yargıda taraf olmamasından dolayı feri müdahale kurumu yalnızca çekişmeli yargı bakımından uygulama alanı bulabilmektedir. Asli müdahale ile zamanaşımı da kesilir. Feri müdahale ile zamanaşımı kesilmez.
Asli müdahale davası, bağımsız bir yasal aşama olduğundan asli müdahilin de harç yatırması gerekmektedir. Feri müdahalenin ayrı bir yasal aşama olmamasından dolayı feri müdahilin harç yatırmasına gerek yoktur.
Davanın İhbarı ile Davaya Katılma
6100 sayılı Kanun’da düzenlenen usul kurumlarından bir tanesi de davanın ihbarıdır. Davanın ihbarı kurumu yasanın 61, 62, 63 ve 64. Maddelerinde düzenleme alanı bulmuştur.
- Madde uyarınca taraflardan birisi davayı kaybedeceği takdirde rücu ilişkisi bakımından yasal aşama dışı üçüncü kişilere ödeme yapma riskiyle karşılacaksaTahkikat sonuçlanıncaya kadarDavayı ihbar edebilmektedir.
- Madde uyarınca yazılı olarak yapılması gereken bu ihbar doğrultusunda kendisine ihbar olunan kişi, 63.
Madde kapsamında hangi tarafın davayı kazanmasında yasal yararı var ise onun yanında davaya katılabilme imkanına sahiptir.
Bu noktada ihbarın etkisi oldukça önemlidir. Yasanın 64. Maddesinden de anlaşılacağı üzere davada verilen hükmün ihbar edilen kişi bakımından sonuçları hususunda 69. Madde kıyasen uygulanmaktadır.
Yaniyasal aşama ihbar olunduktan sonra davaya katılacak kişi hakkında feri müdahalenin sonuçları uygulanmaktadır. Davanın ihbar olunduğu kişi hakkında feri müdahale hükümleri uygulama alanı bulmaktadır.
Bürosu Hukuk & Danışmanlık Hizmetlerimiz
Bu yazı kapsamında usul hukuku bağlamında davaya müdahil olma, ihbar ve mecburi yasal aşama arkadaşlığı kurumları açıklanmıştır. Bunların her birisi birer usul hukuku kurumudur ve oldukça önemlidir.
Usul hukuku hakkında meşhur bir cümle olan “Usul esasa mukaddimedir.” cümlesini hemen herkes hayatında en az bir kez duymuştur. Bu söz oldukça önemli bir söz olmakla birlikte usul hukukunun ne denli önemli olduğunu da gözler önüne sermektedir.
Bu bağlamda bilhassa özel hukuk davalarında eğer yanlış usuli yollar izliyorsanız, davanın esası bakımından haklı olsanız bile hakkınızı alabilmeniz kimi zaman mümkün olmamaktadır.
Bu noktadaolarak bizler devreye girmekteyiz. Davalarınızda yanlış usuli yollar izlenmesini ve telafisi çok zor veya imkansız hatalardan dönülmememesini, vermiş olduğumuz profesyonel yasal yardımlar ve bu makalelerimizle önlemek amacını gütmekteyiz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ne Zamana Kadar Davaya Müdahil Olunabilir?
Ceza yargılamasındakovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar, özel hukuk yargılamasında ise feri müdahale kapsamındatahkikat sona erinceye kadar, asli müdahale kapsamında isehüküm verilinceye kadardavaya müdahil olunabilir.
Davaya Müdahale (Katılma) Nasıl Yapılır?
Ceza yargılaması bakımındanhem sözlü hem de talep dilekçesi iledavaya katılma imkanı varken, özel hukuk yargılanmasında ise feri müdahalekapsamında yazılı bir şekilde müdahale talebi dilekçesiyledavaya katılmak mümkünken asli müdahale bakımındanyasal aşama açılmasısuretiyle müdahale mümkündür.
Feri Müdahil Davanın Tarafı Mıdır?
Feri müdahale kurumu yoluyla davaya müdahil olmuş bir kişi davanın tarafı olmamaktadır.
İstinaf Aşamasında Davaya Müdahil Olunur Mu?
Gerek ceza yargılamasında(5271 sayılı Yasa 237/2) gerekse de özel hukuk yargılamalarında(6100 sayılı Yasa 357/1) istinaf ve temyiz aşamalarında davaya müdahaledeBulunulamaz.
Davaya Müdahil Olmak Ne Demek?
Davaya müdahil olma, yasal aşama sonucundan etkilenecek ancak davanın tarafı olmayan 3. Kişilerin yasal aşama konusu şey veya hak üzerinde iddia ve savunma yapabilmesini ifade eder.
Asli Müdahil Davanın Tarafı Mıdır?
Asli müdahale yoluyla davaya katılabilmek için ayrı bir yasal aşama açılması gerekmektedir. Dolayısıyla da asli müdahil, açmış olduğu müdahale davasındadavanın tarafı konumundadır.
Davaya Müdahil Olma Talep Dilekçesi Nereye Verilir?
Davaya müdahil olma talep dilekçesi; ceza yargılamasında ve özel hukuk yargılamasındaki feri müdahale kapsamındadavayı halihazırda gören mahkemeye verilirken, özel hukuk yargılaması kapsamındaki asli müdahalede ise halihazırda asıl davayı gören mahkemeye doğrudanyasal aşama açılmasıyoluyla gerçekleşir.
Davaya Müdahale Talep Dilekçesi Örneği
Yazımızda bu konuda son olarak bir dilekçeye yer verilmesi, yazı konusu kurumların daha iyi anlaşılması bakımından oldukça önemli olacaktır.
Ancak unutulmamalıdır ki usul hukuku karışık bir alan olmakla birlikteHer davanın her dilekçesi kendine has özellikler barındırmalıdır. O yüzden bu dilekçe örneği konu hakkında fikir edinilmesi bakımından önemli olmakla birlikteKopyalanarak kullanılması tavsiye edilmemektedir.
ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE
DOSYA NO:: 2024/x
KATILMA
TALEBİNDE BULUNAN: A
VEKİLİ:
Sanık: B
KONU: Davaya katılma talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
- Yukarıda dosya numarası gösterilmiş olan davada müvekkilimiz B suçtan zarar gören konumunda bulunmaktadır.
- Suçtan dolayı bu gördüğü zarar neticesinde de davaya katılma ve beyanlarını ileterek davanın gidişatını değiştirme olanağı bulunmaktadır.
HUKUKİ SEBEPLER: CMK 237 vd maddeler, her türlü yasal mevzuat
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda gösterilmiş olan sebeplerden ötürü müvekkilim A’nın davaya katılma talebinin kabulünü vekaleten arz ve talep ederim.
SULH HUKUK MAHKEMESİNE
DOSYA NO: 2024/x
ASLİ MÜDAHALE
TALEBİNDE BULUNAN: A
VEKİLİ:
DAVALI: B
DAVALI: C
KONU: Asli müdahale talebimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR:
- Dilekçede esas numarası gösterilmiş dosya kapsamında mahkemenizde halihazırda bir yasal aşama görülmektedir.
- Bu davanın davacısı ve ev sahibi olduğu iddiasında bulunan B ile davanın davalısı konumundaki C arasında kira tespit incelemesi yapılmaktadır.
- Ancak tapuda B adına yapılmış olan tescil yolsuzdur, zira evin eski sahibi müvekkilim A, evi sattığı sırada ayırt etme gücüne sahip değildi.
HUKUKİ SEBEPLER: 6100 sayılı Kanun’un 65. Maddesi ve her türlü yasal mevzuat
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan sebeplerle asli müdahale talebimizin kabulünü ve asıl yasal aşama bakımından ön sorun yapılarak öncelikle bu durumun incelenmesini mahkememizden vekaleten arz ve talep ederim.
Ensar Emin GÜNAY