Kitap Hakkında

III

Özet

V

Abstract

VII

Önsöz

IX

Tablolar Listesi

XV

Kısaltmalar

XVII

1. Giriş ve Amaç

1

2. Genel Bilgiler

7

2.1. Çocuk ve Suça Sürüklenen Çocuk

7

2.2. Çocuk Hakları

8

2.2.1. Çocuğun yüksek yararı

11

2.2.2. Çocuğun yaşama ve gelişme hakkı

13

2.2.3. Çocuğun katılım hakkı

15

2.2.4. Ayrımcılık

18

2.3. Çocuk Dostu Adalet

20

2.4. Türkiye'de Çocuk Hakları ve Çocuk Ceza Yargılaması

23

2.4.1. Genel olarak Türkiye'de çocuk ceza yargılaması

24

2.4.2. Ceza sorumluluğu

26

2.4.3. Sosyal inceleme

32

2.4.4. Zorunlu müdafi

34

2.4.5. Koruyucu ve destekleyici tedbirler

35

2.4.6. Çocuklara yönelik koruma tedbirleri

39

2.4.7. Soruşturma

44

2.4.8. Kovuşturma

48

3. Gereç ve Yöntem

55

3.1. Araştırma Evreni ve Örneklem Seçimi

55

3.2. Araştırmanın Kapsamı

57

3.3. Örneklem

57

3.4. Veri Toplama Aracı

58

3.5. Veri Toplama Süreci

58

3.6. Verilerin Analizi

60

3.7. Verilerin İmha Yöntemi

61

3.8. Araştırmanın Sınırlılıkları

62

4. Bulgular

63

4.1. Suça Sürüklenen Çocuk Kavramına İlişkin Algılar: "Ya başına o sıfatı koymayın ya sıfatın hakkını verin"

63

4.1.1. Suç kelimesi ile ilgili algılar

64

4.1.2. Sürüklenme kelimesi ile ilgili algılar

67

4.2. Soruşturma Aşamasına İlişkin Deneyim ve Algılar: "Çocukmuşum gibi değildi yani"

70

4.2.1. Kolluk işlemlerine ilişkin deneyim ve algılar

71

4.2.2. Polislerle ilgili algı ve deneyimler

81

4.2.3. İfade ve sorgu işlemine ilişkin deneyim ve algılar

86

4.3. Kovuşturma Aşamasına İlişkin Deneyim ve Algılar: "Kurbanlık koyun gibi başına gelecekleri bekliyorsun."

88

4.3.1. Duruşmalara yönelik deneyim ve algılar

89

4.3.2. Hükme yönelik algı ve deneyimler

91

4.4. Soruşturma ve kovuşturma aşamalarına eşlik eden duygular: "Sanki kapalı bir kutu içerisindeydim."

94

4.4.1. Korku

94

4.4.2. Kaygı

96

4.4.3. Çaresizlik

97

4.4.4. Yalnızlık

98

4.5. Koruma Tedbirlerine İlişkin Deneyim ve Algılar: "Umut Bitti!"

99

4.5.1. Tutuklama tedbirine yönelik deneyim ve algılar

99

4.5.2. Adli kontrol tedbirine yönelik deneyim ve algılar

107

4.6. Koruyucu ve Destekleyici Tedbirlere İlişkin Deneyim ve Algılar: "Yok Abla, söylediğin şeye dair hiçbir şey duymadım."

108

4.6.1. Danışmanlık tedbiri

111

4.6.2. Eğitim tedbiri

112

4.6.3. Bakım tedbiri

113

4.6.4. Sağlık tedbiri

113

4.7. Adil Yargılanma Hakkına İlişkin Deneyim ve Algılar: "Ben o masumiyet karinesi denen şeyi açıkçası hiç görmedim"

115

4.7.1. Yargılamaya etkin katılım

116

4.7.2. Masumiyet karinesi

124

4.7.3. Tarafsızlık

125

4.7.4. Yargılanma süresi

126

4.8. Ceza Sorumluluğuna İlişkin Deneyim ve Algılar: "O yargılandığım konunun yasak olduğunu bilmiyordum."

129

4.8.1. Hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişmemiş olması

129

4.8.2. Ceza sorumluluğu yaşının düşüklüğü

131

4.8.3. Sosyal inceleme raporlarına ilişkin sorunlar

132

4.8.4. Adli tıp raporlarına ilişkin sorunlar

135

4.9. Gizlilik Kuralına İlişkin Deneyim ve Algılar: "Herkes unutsun beni"

137

4.9.1. Adliye ortamı

138

4.9.2. Sağlık kontrolü

139

4.9.3. Keşif işlemi

140

4.9.4. Basın

140

4.9.5. Okul ile bilgi paylaşılması

141

4.10. Adliyeye İlişkin Deneyim ve Algılar: "Binasına bir düşkünlüğümüz yok. İçindeki insanlar iyi olsun, içindeki insanlar bizi anlasın yeterli."

141

4.10.1. Korkutucu

142

4.10.2. Travmatik etki

142

4.10.3. Yabancılık

143

4.10.4. Karmaşık

143

4.10.5. Keyfilik

144

4.11. Savcılara ve Hakimlere İlişkin Deneyim ve Algılar: "Devletin sert yüzü denilen şeyleri gördüm, hiç şefkatini görmedim."

144

4.11.1. Olumlu deneyim ve algılar

145

4.11.2. Olumsuz deneyim ve algılar

147

4.12. Müdafilere İlişkin Deneyim ve Algılar: "Avukatın yüzü yok bende"

149

4.12.1. Yetkinlik

149

4.12.2. İletişim

151

4.12.3. Gerekli ve güvenilir bilgi verme

154

4.12.4. Etkili hukuki destek

155

4.12.5 Uzmanlarla iş birliği

157

4.13. Adli Destek Görevlilerine İlişkin Deneyim ve Algılar: "Bir yüzüme bak da en azından beni burada anlayan biri var diyeyim"

158

4.13.1. Yetkinlik

159

4.13.2. Olumlu deneyim ve algılar

160

4.13.3. Olumsuz deneyim ve algılar

161

4.14. Adli Süreçlerin Etkisi: "Hiç kimse görmüyor ama sen onun sırtında taşıyorsun"

165

4.14.1. Sosyal etkileri

166

4.14.2. Duygusal etkileri

174

5. Tartışma

181

5.1. Suça Sürüklenen Çocuk Kavramı

181

5.2. Soruşturma Aşamasına İlişkin Deneyim ve Algılar

183

5.3. Kovuşturma Aşamasına İlişkin Deneyim ve Algılar

189

5.4. Soruşturma ve Kovuşturma Aşamalarına Eşlik Eden Duygular

192

5.5. Adil Yargılanma Hakkı

194

5.6. Savcılara ve Hakimlere İlişkin Deneyim ve Algılar

197

5.7.

Müdafilere İlişkin Deneyim ve Algılar

198

5.8. Adli Destek Görevlilerine İlişkin Deneyim ve Algılar

201

5.9. Adliye ile İlgili Deneyim ve Algılar

202

5.10. Tutuklama ve Adli Kontrol Tedbirine İlişkin Deneyim ve Algılar

205

5.11. Koruyucu ve Destekleyici Tedbirlere İlişkin Deneyim ve Algılar

209

5.12. Ceza Sorumluluğuna İlişkin Deneyim ve Algılar

211

5.13. Gizlilik Kuralına İlişkin Deneyim ve Algılar

215

5.14. Adli sistemin etkileri

217

6. SONUÇ VE ÖNERİLER

221

EKLER

239

ÖZGEÇMİŞ

247