Hukuk sistemimizde her yasal sürecin kendine has usul kuralları ve süreleri bulunmaktadır. Bu yazımızda konuya dair en çok merak edilen noktaları ele alacağız.

(Düğün Gideri, Ziynet Eşyası Talebi, Müşterek Çocuğun Okul Gideri Talebi, Doğum Gideri, Eşin Baskısı Sebebiyle İşe Başlayamamaktan Kaynaklı Tazminatlar Boşanmanın Eki Değildir.)

Boşanma süreçlerinde ödenek ve nafaka talep edileceği kabul edilmekteyse de Türk Medeni Kanunu’nun 174. Maddesi kapsamına girmeyen, boşanmanın eki niteliğinde olmayan maddi ödenek kalemleri de mevcuttur.

Öncelikle boşanmanın eki niteliğinde olan ve Türk Medeni Kanunu’nun 174. Maddesinde düzenlenen ödenek kalemlerine bakacak olursak;

“1.

Maddi ve manevi ödenek

Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi ödenek isteyebilir.

Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi ödenek olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.”

Boşanma davasında yasal aşama ya da karşı yasal aşama dilekçesinde yer alan maddi ödenek isteği yukarıda anılan madde kapsamında değilse harça tabi olacak ve boşanmanın eki kabul edilemeyecektir.

Boşanmanın eki niteliğinde olmayan veEvlilik birliğiyle ilgiliMaddi ödenek isteklerine Yargıtay kararlarında da yer bulmuş örnekler şu şekildedir;

• Düğün Gideri İstemi

“Davalının maddi ödenek talebi Türk Medeni Kanununun 174/1 maddesi kapsamında olmayıp, düğün masraflarına yöneliktir.”(Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 22.10.2012, 2012/5751 E. – 2012/25597 K.)

• Nikah Gideri İstemi

“… Davalının nikah masraflarıyla ilgili maddi ödenek istemi boşanmanın eki niteliğinde değildir.”(Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 07.06.2004, 2004/6632 E. – 2004/7411 K.)

• Doğum Gideri İstemi

“… Davalının istediği doğum gideri boşanmanın eki niteliğinde değildir. Harcı verilerek usulüne uygun açılmış bir yasal aşama bulunmadığından, hüküm verilmesine yer olmadığına hüküm verilmesi gerekirken, kesin hüküm oluşturacak şekilde ret hükmü kurulması usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.”(Yargıtay 2.

Hukuk Dairesi 12.02.2007, 2007/14014 E. – 2007/1860 K.)

• Evlilik Birliği İçin Yapılan Masraf İstemi

“… Davalı kadının maddi ödenek isteği evlilik birliği içinde yaptığı masraf ve harcamalara ilişkin olup boşanmanın eki niteliğinde değildir.”(Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 01.06.2009, 2009/8100 E. – 2009/10420 K.)

• İşten Ayrılma Sebebiyle Ödenek İstemi

“Davacı kadının işten ayrılma nedeniyle istediği, maddi ödenek, Türk Medeni Kanununun174/1 madde anlamında boşanmanın eki niteliğinde olmayıp, talep Borçlar Kanunundan kaynaklanmaktadır.”(Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 25.06.2012, 2012/8133 E. – 2012/17606 K.)

• İşe Başlayamama Sebebiyle Ödenek İstemi

“… Davacının maddi ödenek talebi, boşanma sebebine dayanmayıp, davalının baskısı nedeniyle memuriyet hayatına başlayamaması yüzünden uğradığı maddi kayba ilişkindir.”(Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 17.11.2009, 2009/16086 E. – 2009/19897 K.)

• Miras Payının Alınma İstemi

“… Davacı kadının maddi ödenek istemi babasından kalan mirasın hissesinin kocası vasıtasıyla alındığını bu bedelin tahsiline ilişkin olup, Türk Medeni Kanununun 174/1 maddesi kapsamında bulunmamaktadır.”(Yargıtay 2.

Hukuk Dairesi 20.04.2005, 2005/4560 E. – 2005/6395 K.)

• Düğünde Takılan Para İstemi

“… Davacı düğünde takılan paraların kedisine verilmesini istemiştir. Bu istekler boşanmanın ikini (ferisini) oluşturmaz.”(Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 13.12.2004, 2004/13872 E. – 2004/15019 K.)

• Çeyiz Gideri İstemi

“Davacı avukati, yasal aşama dilekçesiyle, 9.540TLÇeyiz eşyasıVe 37.000TL değerinde ziynet eşyasının aynen veya bedelinin tahsilini istemiştir. … Konusu para ile değerlendirilebilen davalarda, nisbi hüküm ve ilam harcı alınır.”(Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 27.1.2016, 2015/2988 E. - 2016/847 K.)

• Müşterek Çocuğun Okul Gideri

“Somut olayda davacı erkek, müşterek çocuk okul bedeli olarak 16.000,00 TL.

M. 30-32 ). Harcın tamamlanması halinde, bu konuda bir hüküm verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.”(Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 06.10.2016, 2016/15955 E. – 2016/13627 K.)

Yukarıda sayılan evlilik birliğiyle ilgili maddi ödenek istekleri dışında evle ilgili, borçla ilgili ve mal rejimi ile ilgili de maddi ödenek kalemleri vardır ki bunlar da boşanmanın fer’i olmayıp boşanma davasıyla ya da karşı davayla talep edilmesi halinde ayrıca harç ödenmelidir. Aksi halde bu talepler hakkında hüküm verilmesine yer olmadığına dair hüküm verilecektir.

Dolaysıyla bu sayılan alacak kalemlerine ilişkin maddi ödenek talebi bulunanlar harç ödemesi yapmadıkları takdirde talepleri kabul edilmeyecektir. Hak kaybı oluşmaması için boşanmada maddi ödenek talepleri büyük önem arz etmektedir.

KAYNAKÇA;

Boşanma -Tazminat ve Nafaka- Hukuku / Yargıtay Uygulaması Bilimsel Açıklama ve En Son İçtihatlar, Uğur Gençcan (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanı), Yetkin Yayınları, 2015

Yasal itilaflar hak kayıplarına yol açabileceğinden, davaların uzman bir en uygun çözüm yollarını sunacaktır.