Soylu Mart 13, 2023 Aile Hukuku

Boşanma Davasında Mehir Alacağı ve Mehir Senedi

Son Güncellenme Tarihi: Mart 15, 2025

Mehir alacağı yazımıza başlamadan önce belirtmek gerekir ki, mehirŞer’i hukukVeOsmanlı HukukuDöneminde düzenlenmiş olup günümüz yasalarında yer almamıştır. Ancak toplumumuzdaMehir senediHalen yapılmakta ve mehir alacağından doğan itilaflar yargıya taşınmaktadır.

Mehir senedi çoğunlukla“dini nikah”Merasimlerinden gündeme gelmektedir. Mehir senedi kanunlarımızda düzenlenmediği içinTürk Borçlar Kanunu‘nun 285-298 hükümlerinden yararlanılarak itilaflar çözüme kavuşturulmaktadır.

Yani mehir senetleri ile ilgili uyuşmazlıklaraBağışlama sözleşmesiHükümleri uygulanmaktadır. Bu bakımdan Yargıtay mehir senedini bir tür bağışlama sözleşmesi olarak görmektedir.

Mehir senedi ile ilgili ayrıntılı bilgi almak için danışabilirsiniz.

Mehir Nedir?

Mehirİslam hukukundaÖnem arz eden birAile hukukuKonusudur. Mehir adı altında halk arasındaImam nikahıOlarak bilinen evlenmenin dini akdi esnasında veya sonrasında erkek eş birtakım şeyleri kadın eşe vermeyi taahhüt eder.

Mehir adı altında taahhüt edilen şey belirli birMalVeyaPara,Altın,MücevherGibi ekonomik değeri olan şeylerdir. Bu bağlamda mehir, erkek eşin evlenme sırasında, evlilik süresince veya evliliğin sonlanması hâlinde eşine bir miktar para veya mal hediye etmesidir.

Mehir alacağı kural olarak evliliğin bir koşulu değil evliliğin bir sonucu olarak İslam hukukunda kabul görmüştür. Mehir genellikle evlenme koşulu olan ve halk arasında“başlık parası”Olarak bilinen olaydan farklıdır.

Mehir kural olarak kadın eşin kendisine verilir.

Mehrin bizzat kadın eşe verilmesi, ailesine verilmemesi hukuka, ahlaka ve kişilik haklarına aykırılık teşkil etmeyecektir.

Mehir borcu uygulamada düğünde kadına takılanZiynet eşyalarıylaDa ödenebilir.

Evlenme akdi esnasında kadına peşin olarak verilen mehre“mihr-i muaccel”Denir. Mehrin ödenmesi evlilikten sonraya da bırakılabilir. Buna ise“mihr-i müeccel”Denir.

Ödemesi sonraya bırakılan mehir alacağı vadesi gelmeden talep edilemez. Vade belli değilse mehir en geç erkek eşin ölümü halinde ya da boşanma halinde talep edilebilir, muaccel hale gelir.

Türk Hukukunda Mehir Alacağı

Türk medeni kanunumuzdaMehir senediYa daMehir alacağınaIlişkin herhangi bir düzenleme yoktur.

Yasa koyucu mehir senedini düzenleyip güvence altına almamıştır.

Ancak İslam hukukunun bir geleneği olarak mehir istenmeye devam etmiştir.

Uygulamada ise sıklıkla mehir senedine bu senetten doğanUyuşmazlıklaraRastlanmaktadır. Genellikle kadın eşler kendilerine vaat edilen mehrin ödenmediğine ilişkin olarak yargı yoluna başvurmaktadırlar.

Mehre ilişkin olarak Türk pozitif hukukundaki tek düzenleme ise 2.12.1959 tarih ve E. 14, K. 30 sayılıYargıtay İçtihadı Birleştirme HükmüDır. Yargı mensupları önlerine gelen mehre ilişkin uyuşmazlıkları bu düzenleme ışığında çözüme kavuşturmaktadır.

Mehir Senedi Nasıl Hazırlanmalıdır?

Yargıtay pek çok mehir alacağına ilişkin talebiIspat sorunuYüzünden reddetmiştir. Mehir senedinizi şüpheye mahal vermeyecek şekilde hazırlamanız sizin için daha sağlıklı olacaktır.

Bu bağlamda mehir senedi hazırlarken dikkat etmeniz gereken hususlar;

1- SenetteMehir verilen şeylerVeMiktarlarıYazılmalı.

2- SenedinYazılı hazırlanmasıVe özellikleErkek eşin imzasınınBulunmalı.

3- Yazılı senette2 şahitVe1 kefilImzası da bulunmalı.

Resmi belge niteliği için yazılı senedin noter huzurunda tasdik edilmesi gerekir.

Mehir Senedinin Geçerlilik Koşulları

Mehir senedinin yasal sonuç doğurabilmesi içinGeçerliOlması gerekmektedir.

İslam hukukundaki mehir hiçbir şarta tabi değilken günümüz hukukunda birtakım şartlara tabidir.

Mehir senedi;

– Taşınır eşya veya para mehir verilmişse: senetYazılıOlarak yapılmalıdır.

– Taşınmaz veya taşınmaz üzerindeki ayni hak mehir verilmişse:Resmi şekildeYapılmalı. Bu işlem tapuda yapılmalıdır.

Mehrin yazılı/resmi şekle uygun akdedilmesi ispatı sağlayacaktır. Yazılı ya da resmi şekle uygun yapılmamış ise“şekle aykırılıktan”Davanız reddedilecektir.

Mehir Alacağı Davası Nedir?

Mehir senedi düzenlemeniz size alacak hakkı tanımaz. Mehir senedinden ötürü alacak hakkına sahip olmanız için senedinSona ermesiGerekir.

Senet 2 şekilde sona erebilir;

1-BoşanmaYoluyla senedin sona ermesi

2-ÖlümNedeniyle senedin sona ermesi

Kadın eş boşanma gerçekleştiğinde yasal aşama yoluyla mehir alacağını talep edebilir. Kadın eş kendisine taahhüt edilen şeylerin verilmemesi halinde mehir alacağı yasal süreci açabilir.

Mehir yasal süreci boşanma davasıyla birlikte açılabilir.

Uygulamada erkek eşler de bazı hallerde mehir yasal süreci açmakta ve mehir senedinden dönmeyi talep etmektedirler. Bu hususa aşağıda değineceğiz.

Mehir Alacağı Davası Nerede Açılır?

Mehir alacağı aile hukukuna ilişkin bir alacak olduğundanAile Yargı MercileriGörevlidir. Ancak mehir senedine ilişkin talepler sadece malvarlığına dair talepler olduğundan ötürü davalının yerleşim yeriAsliye hukuk mahkemelerindeAçılmalıdır.

Davanızı görevli ve yetkili yargı merciinde açmamanız halinde zamana kaybına uğrayabilirsiniz.

Mehir Alacağı Davası Zamanaşımı

Mehir senedinden doğan alacaklarZamanaşımıSüresine tabidir.

Kural olarak mehir senedi davasını boşanma kararınızın kesinleşmesinden itibaren10 yılIçinde açmalısınız.

Bu davayı açarak mehir senedinde sizlere vadedilen şeylerin ifa edilmesini talep etmiş olursunuz.

Mehrin Geri Alınması

Mehrin geri alınması mümkündür. MehrinIfa edilip edilmediğiBurada önem arz etmektedir. Mehir ifa edilmişse bağışlamanın geri alınması hükümlerince geri alınabilirken ifa edilmemiş mehirler ise bağışlama sözü vermenin geri alınması kapsamında geri alınabilecektir.

Mehrin geri alınabilmesi koşulları;

1- Mehir alacaklısının, mehir verene veya onun yakınlarından birine karşıAğır bir suçIşlemesi

2- Mehir alacaklısının, mehir verene veya onun yakınlarından birine karşı kanundan doğanYükümlülüklerineÖnemli ölçüde aykırı davranması

3- Mehir şartlı verilmişse mehir alacaklısının haklı bir sebep olmadan buYüklemeyiYerine getirmemesi

4- Mehir vereninMali durumununOlağanüstü şekilde değişmesi

5- Mehir verenin yeniAilevi yükümlülüklerininDoğması veya yükümlülüklerinin önemli ölçüde ağırlaşması

6- Mehir vereninÖdeme güçsüzlüğüneDüşmesi veya iflas etmesi

Bu hallerde durumun öğrenilmesinden itibaren1 yılIçinde mehir geri alınabilir.

Mehir Senedi ve Mehir Alacağı Davası Kararlardan Örnek Alıntılar

“Davacı-karşı davalı kadın tarafından boşanma yasal süreci ile birlikte evlenirken düzenlenen mehir senedi nedeniyle 101 adet cumhuriyet altınının aynen olmadığı taktirde bedelinin iadesi talep edilmiş, davalı-karşı davacı erkek tarafından evlenirken taraflar arasında mehir senedi düzenlenmediği iddia edilmiştir. Yasal aşama konusu mehir eşyalarının taraflar arasında senede bağlanmış olduğu öne sürülmesine karşın delil olarak sunulan senet imzalı değildir.

Dolayısıyla kadın, erkeğin senette belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini ve senede bağlı bir ziynet eşyası alacağı olduğunu ispatlamak zorundadır. Evlenme sırasında mehir senedi düzenlendiği konusunda kadının soyut tanık beyanlarının hükme esas alınması tek başına iddiayı ispata yeterli görülmemiştir” şeklindeki gerekçe ile mehir alacağı davasının reddine hüküm verilmiştir.”

1. Hukuk Dairesi 2020/4902 E., 2020/5437 K.

“Davacı,23.8.2002 günlü mehir senedi başlıklı belgeye dayanmıştır. Mehir senedi özellikle Anadolu’da yaygın bulunan bir nevi çeyiz senedi niteliğinde borç doğuran borcun varlığını gösterir bir belgedir. 23.8.2002 günlü çeyiz senedinde “…herhangi bir ayrılık vuku halinde damat … tarafından gelin …’a 250 gr altın ödeneceği…” açıkça yazılmış ve senet … ve iki tanık tarafından imzalanmıştır. Bu belge boşanma şartına bağlı olarak düzenlenmiş, borç doğuran bir belgedir.

Davalı tarafın senet altındaki imzaya itirazı bulunmamaktadır. Tarafların 1.2.2011 tarihinde kesinleşen ilam ile boşandıkları hususu dosyada mevcut nüfus kaydı ile sabittir. Böylece senette yazılı koşul (boşanma) gerçekleşmiştir. Borç muaccel hale gelmiştir.

Davacı kadına evlilik sırasında ya da evlilik içinde takıldığı kabul edilen bileziklerin davada dayanılan mehir senedinde yazılı altınlar olarak kabulü mümkün değildir. Zira mehir senedinde boşanma halinde verilecek altın(mehir) belirlenmiştir. Evlilik sırasında ya da evlilik içinde davacı kadına takılan (hediye edilen) ziynet eşyalarının bu senette yazılı altınlara karşılık verildiğinin kabulü doğru değildir. Mahkemece istemin kabulüne hüküm verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile istemin reddine hüküm verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.”

1. Hukuk Dairesi 2012/14385 E., 2013/7833 K.

Bu konuda daha fazla yardım veya danışmanlık için bizimleiletişimegeçebilirsiniz.

Boşanma Davasında Mehir Alacağı ve Mehir Senedi