Boşanma Davası Süresi

Boşanma davası süresiDavadan davaya değişkenlik göstermektedir. Bu davada yargılamanın süresi davanın anlaşmalı boşanma davası mı yoksa çekişmeli boşanma davası mı olmasına göre değişkenlik göstermektedir. Süre ayrıca boşanma sebebine göre de değişebilir.

Eşler boşanmaya hüküm verdiklerinde bu sürecin bir an önce sonlandırılmasını istemektedir. Çünkü boşanma davaları hem eşler için hem de çocuklar için yorucu, yıpratıcı olabilmektedir.

Bu kapsamda boşanma davası ne kadar sürer? Şeklinde incelemenin cevabı 1 ay veya 1,5 yıl olabilir.

Boşanma davası süresiHangi sebebe dayanarak boşanma davası açılmış olduğuna göre değişkenlik gösterebilmektedir. Bununla beraber tarafların iddia ettikleri vakıaları ispata yarayacak kuvvetli delilleri sunması, mahkemelerin yoğunluğu, hakimin değişip değişmemesi gibi birçok husus boşanma davası süresi üzerinde etkili olmaktadır.

Boşanma Davası Süresini Etkileyen Hususlar

1. Boşanma Davasının Anlaşmalı Şekilde Açılmış Olması

Anlaşmalı boşanma davası tarafların evlilik birliğinin temelden sarsıldığına yönelik ortak yargıya varmaları halinde açılan bir davadır.

Anlaşmalı boşanma davası açılırken çekişmeli boşanmadan farklı olarak mahkemeye yasal aşama dilekçesinin yanında birde anlaşmalı boşanma protokolünün sunulması gerekmektedir.

Anlaşmalı boşanma protokolünde malların paylaşımına, velayete, yoksulluk nafakasına, iştirak nafakasına, velayeti kendisinde olmayacak taraf ile müşterek çocuk arasında kişisel ilişkiye kadar birçok hususta tarafların anlaşmış olması söz konusudur.

Hal böyle iken anlaşmalı boşanma davası süresi çekişmeli boşanma davalarına nazaran çok daha hızlı bir sürede tamamlanmaktadır. Dolayısıyla davanın anlaşmalı şekilde açılması boşanma davası süresini etkileyen en önemli husustur.

1. Boşanma Davasının Çekişmeli Şekilde Açılması

Çekişmeli boşanma davası tarafların boşanma konusunda anlaşmaması halinde açılan davadır.

Boşanmanın yanında taraflar boşanmanın fer’ileri için de anlaşamamış olabilmektedir. Boşanmanın fer‘ileri; malların paylaşımı, ödenek talepleri, nafaka miktarı, müşterek çocukların velayeti gibi hususlardır.

Çekişmeli boşanma davasında taraflar mahkemeden kendi lehlerine bir hüküm tesis edilmesini hedeflemektedir. Bu noktada karşı tarafın boşanmaya konu olaylarda kusurlu olduğunu ispat etme yoluna gidilmektedir. Taraflar boşanmaya konu vakıaların ispatına ilişkin mahkemeye inandırıcı deliller sunmaktadır.

Görüldüğü gibi anlaşmalı boşanma davasından daha farklı ve daha uzun bir usul izlenmektedir.

Çekişmeli boşanma davasında öncelikle taraflar mahkemeye dilekçelerini sunmaktadır. Bu dilekçeler yasal aşama dilekçesi, cevap dilekçesi, ve 2. Cevap dilekçeleri olmak üzere 4 adettir. Bu dilekçelere ek birde karşı yasal aşama açılma ihtimali vardır.

Karşı yasal aşama için de dilekçeler verilmektedir. Dilekçeler aşamasından sonra ön incelemeye geçilmektedir. Ön incelemenin de ardından duruşmalara başlanacaktır. Hâkim duruşmada delilleri değerlendirecek, bu delillerin davaya konu vakıaları ispata elverişli olup olmadığını inceleyecek, tarafları ve tanıkları dinleyecek, bilirkişiye başvuracak, müşterek çocukların velayeti için pedagog görüşünü alacak, gerekli görürse keşif yapacak ve takdir edeceği diğer faaliyetlere girişecektir.

Sayılan bu faaliyetler ayrı ayrı zaman almakta ve dolayısıyla davanın uzamasına sebep olmaktadır. Dolayısıyla çekişmeli boşanma davası süresi anlaşmalı boşanmaya göre çok daha uzun olacaktır.

1. Adli Tatile Girilmiş Olması

Adli tatilde kanunda belirtilmiş olan haller dışında süreler durmakta duruşmalar görülmemektedir. Adli tatil 20 Temmuz’da başlayıp 31 Ağustos’ta bitmektedir. 1 Eylül’de yeni adli yıl başlamaktadır. Eğer yapılacak iş ve işlemler adli tatile tabi bir iş veya işlemse ve son gün adli tatile denk geliyorsa o halde süreler adli tatilin bittiği günden itibaren 1 hafta uzatılmış sayılacaktır.

Yani işlem için son gün 7 Eylül olacaktır.

Boşanma davaları da adli tatile tabidir. Yani boşanmada adli tatilin bitimi ile beraber süreler 7 Eylül’e kadar uzayacaktır. Boşanma davaları adli tatile tabi olmakla beraber bazı işler yine de görülmeye devam edecektir. Bu işlere ilişkin süreler durmayacaktır.

Cevap süreleri, istinaf süreleri, temyiz süreleri adli tatilde de işlemeye devam edecektir. Yine aşağıdaki iş ve işlemler de adli tatilde boşanma davası kapsamında olsa bile görülmeye devam edecektir.

• Geçici yasal koruma talepleri ve bunlara yapılacak itirazlar
• Nafaka davaları
• Velayet davaları
• Çocuk kaçırma davaları
• Keşifler
• Çekişmesiz yargı işleri
• İvedi işler
• Boşanma davası açmak
• Karşı yasal aşama açmak
• Tebligat işlemleri
• İlamlar vb. Iş ve işler adli tatilde de yapılabilecektir.

Adli tatilde boşanma davaları kesinleşmiş ise gerekçeli kararın taraflara hangi tarihte tebliğ edildiğine bakılmaktadır. Eğer gerekçeli hüküm tebliğ edilmiş ve istinaf süresi de adli tatil içerisinde bir gün ise o halde başvuru süresi 7 Eylül’e uzamış dolayısıyla kararın kesinleşme tarihi de 8 Eylül’e kalmış olacaktır.

Ancak tüm bu ifade edilenlerle beraber anlaşmalı boşanma davasının adli tatilde de görülmesi mümkündür.

Kural; anlaşmalı boşanma davasının da adli tatilde görülemeyecek işlerden olmasına rağmen eğer taraflar adli tatilde davalarının görülebilmesine ilişkin bir talepte bulunurlarsa o halde hâkimin de takdiriyle adli tatilde anlaşmalı boşanma davası görülebilecektir.

1. Mahkemelerin İş Yoğunluğu

Boşanma davalarına bakmaya görevli yargı mercii Aile Mahkemeleri’dir. Aile Yargı Makamı kurulamayan yerlerde boşanma davası Asliye Hukuk Mahkemesi’nce görülecektir.

Aile Yargı Mercileri aile hukukundan doğan tüm yasal aşama ve işlere bakmaktadır. Vesayet kısmı hariç tutulmak üzere (vesayete ilişkin görevli yargı mercii Sulh Hukuk Mahkemesi’dir.) TMK’nda Aile Hukuku başlığı altında düzenlenen bütün hususlara Aile Yargı Mercileri bakmaktadır. Yani evlenme, nişanlanma, boşanma, mal rejimi, nafaka, soybağı, tanıma, babalık, velayet, çocuk malları vb.

Tüm aile hukuku konularına bakmakla görevli yargı mercii Aile Mahkemeleri’dir.

Görüldüğü üzere Aile Yargı Mercileri konu itibariyle çok yoğun bir çalışma alanına sahiptir. Bu da özellikle büyük şehirlerde duruşma sürelerinin daha ileri tarihlere alınmasına, hüküm verme sürelerinin uzamasına yol açma vermektedir. Dolayısıyla boşanma davası açılacak olan mahkemenin iş yoğunluğu daBoşanma davası süresiÜzerinde etkili hususlardan biridir.

1. Çekişmeli Konuların Varlığı, Niteliği, Sayısı

Çekişmeli boşanma davalarında eşler; üzerinde çekişme yaşadığı, anlaşmaya varamadıkları hususlara ilişkin mahkemeye delil sunmakta, bu konulara ilişkin tanık dinletmektedir. Yargı Mercii de çekişmeli olan bu hususlara ilişkin hüküm vermektedir.

Eşler, üzerinde anlaşamadıkları hususlara ilişkin mahkemece lehlerine bir hüküm verilmesini hedeflemekte ve bu doğrultuda hareket etmektedirler. Yani tarafların üzerinde anlaşamadıkları hususların sayısı ne kadar fazlaysa davanın da o kadar uzun sürmesi kaçınılmazdır. Bununla beraber iddialarına dayanak olan vakıaların karışıklığı da yine davanın uzun sürmesine sebep olan hususlar arasındadır.

Boşanma Davası En Fazla Ne Kadar Sürer?

Boşanma davalarının nasıl açıldığıkonusuna bakacak olursak; öncelikle bir dilekçeler aşaması geçilecektir. Dilekçeler aşamasında davacı eş bir yasal aşama dilekçesi sunmaktadır.

Sunulan bu dilekçe karşı tarafa tebliğ edilmektedir. Bu aşamada karşı tarafın 14 günlük bir cevap verme süresi vardır. Sonrasında ise 2. Cevap dilekçeleri verilecek ve bu dilekçelere ilişkin de aynı süreler uygulanacaktır.

Dilekçelerin taraflara tebliği için ise 30’ar günlük süreler öngörülmüştür. Sonuç olarak ortalama 120 günlük bir dilekçeler aşaması mevcuttur.

Dilekçeler aşamasının ardından taraflara ön inceleme duruşması tarihi tebliğ edilecektir. Uygulamada ön inceleme duruşması ilk duruşmayla aynı gün yapılmaktadır. Ön inceleme duruşmasının ardından aslında en uzun aşama diyebileceğimiz tahkikat aşamasına geçilecektir.

Bu aşamada hâkim vakıaları inceleyecek, delilleri değerlendirecek, tanıkları dinleyecek, gerek gördüğü takdirde bilirkişi desteği alacak, pedagog raporları alacaktır. Daha sonra bilirkişi raporları, uzman raporları taraflara tebliğ edilecektir. Taraflar isterlerse bu raporlara itiraz edebileceklerdir. Tahkikat duruşmasından, raporlara itiraz edildikten, tanıklar dinlendikten sonra sözlü yargılama yapılacak ve hüküm duruşmasına geçilecektir.

Hüküm duruşması ile beraber hâkim ya boşanma davasının kabulü ya da davanın reddi yönünde bir hüküm verecektir. Hâkim daha sonra gerekçeli hüküm verecek ve bu hüküm da taraflara tebliğ edilecektir. Taraflar gerekçeli kararla birlikte istinaf başvurunda bulunabileceklerdir. İstinafaşaması sonucundakararın kesinleşmesien az 1 yıl sürmektedir.

Sonuç olarak kesin bir süre verilmemekle beraber yaklaşık 3 yıl içerisinde boşanma davaları kesin karara bağlanmaktadır.

Anlaşmalı Boşanma Kaç Celse Sürer?

Anlaşmalı boşanma davası yukarıda da ifade ettiğimiz üzere tarafların boşanma konusu ve fer’ileri hususunda anlaştıkları bir yasal aşama türüdür. Dolayısıyla bu davalar çok uzun sürmemektedir.

Anlaşmalı boşanma davalarında boşanma hükmü genellikle tek celsede verilmektedir. Ancak hâkimin tek celsede hüküm verme gibi bir zorunluluğu yoktur. Zira hâkim anlaşma protokolünde eksiklikler olması halinde davanın ertelenmesine hüküm verebilmektedir.

Yine bununla beraber taraf iradelerinin protokolle uyuşmaması halinde de hâkim boşanma davasının ertelenmesine yönelik hüküm verebilmektedir. Bu hallerde celse sayısı birden fazla olabilmektedir.

Çekişmeli Boşanma Kaç Celse Sürer?

Çekişmeli boşanma davalarına ilişkin süre yukarıda da ifade ettiğimiz üzere tarafların üzerinde anlaşamadıkları hususların sayısı ve mahiyetine göre değişmektedir. Bununla beraber çekişmeli boşanma davaları ortalama 5-6 celse sürebilmektedir.

Çekişmeli Boşanma Davası En Az Ne Kadar Sürer?

Çekişmeli boşanma davaları genellikle 5-6 celsede sonuçlanmaktadır. Celse araları ise mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişebilmekle beraber ortalama 3-4 ay sürmektedir.

İstinaf aşamasına gidilmeden kararın kesinleşmiş olması ve bununla beraber tarafların üzerinde anlaşamadıkları hususların azlığı göz önüne alınırsa çekişmeli boşanma davaları en az 1 yıl sürmektedir.

En Kısa Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

En kısa süren boşanma davaları tarafların bir anlaşma protokolü düzenleyip yasal aşama açtıkları anlaşmalı boşanma davalarıdır. Zira anlaşmalı boşanma davalarında çekişmeli vakıaların olmaması tarafların daha baştan velayet, nafaka, mal rejimi gibi hususlarda anlaşmış olması yasal aşama süresini son derece kısaltan bir durumdur.

Anlaşmalı boşanma davası açıldığında genellikle 40 gün içerisinde bir tarihte duruşma günü belirlenmektedir. Yukarıda da değindiğimiz üzere aksi bir vaziyet ortaya çıkmadığı sürece anlaşmalı boşanma davaları tek celsede sonuçlanmaktadır. İlk derece mahkemesince hüküm verildikten sonra tarafların da istinaf sürecine girmediğini farz edersek eğer ortalama 2-3 ay içerisinde anlaşmalı boşanma davası sonuçlanmakta ve kesinleşmektedir.

Ancak iyi bir anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlandığını ve hâkimin herhangi bir erteleme kararının olmadığını, bunlarla beraber uzman bir boşanma avukatından da destek alındığını hesaba katarsak anlaşmalı boşanma davalarının 1-2 hafta sürmesi de mümkündür.

Boşanma Davası Geri Çekme Süresi

6100 Sayılı HMK’nun 123. Maddesine göre: “Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir.” Yasa hükmü davanın geri çekilebilmesi için bir süre öngörmüştür. Dolayısıyla bu süre dışında davanın geri alınmasına yönelik bir talepte bulunulamayacaktır. Yasanın öngördüğü süre sınırı hükmün kesinleşme anıdır.

Bu noktada boşanma davasında boşanma hükmünün kesinleşmesine kadar yasal aşama geri alınabilecektir. Boşanma davalarında kararın kesinleşmesi istinafa gidilmediği takdirde istinafa başvuru süresinin bitimine kadardır. (gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre) Bununla beraber istinafa başvurulmuş ise istinaf mahkemesinin hüküm vermesine karşın tarafların karara itiraz etmemesi halinde bu hüküm da kesinleşecektir. İtiraz edeceklerse itiraz mercii Yargıtay’dır. Bu halde Yargıtay’ın verdiği hüküm onama halinde kesin olacaktır.

İşte bu tarihlerden sonra artık davanın geri çekilmesi mümkün olmayacaktır.

Süre sınırıyla beraber HMK’nun aradığı diğer koşul davalının açık rızasının alınması şartıdır. Süre sınırına uyulması ve davalının da rıza göstermesi halinde yargı mercii ‘karar verilmesine yer olmadığı’ hükmü verir. Bu kararın ardından taraflar isterse harçlarını tekrar yatırmak şartıyla boşanma davasını yeniden açabileceklerdir.

Boşanma Davaları En Fazla Kaç Yıl Sürer?

Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usullerine Dair Kanun’un 7. Maddesine göre aile yargı mercileri, önlerine gelen davada esasa girmeden önce eşlerin ve çocukların karşı karşıya oldukları sorunları tespit ederek sulh yoluyla çözümünü uzmanlardan yararlanarak teşvik etmektedir.

Sulh sağlanamaması halinde yargılamaya devam olunmaktadır.

Yasal Aşama süresi yetkili yargı mercii, mahkemenin iş yoğunluğu, tarafların sundukları deliller, boşanma davası avukatı tarafından yasal yardım sağlanması, karşı yasal aşama açılması ve davanın niteliğine göre değişiklik göstermektedir.

Anlaşmalı boşanma davaları, tarafların anlaşmalı boşanma protokolü üzerinde uzlaşı sağlamış olmaları sebebiyle kısa sürede sona ermektedir. Bir iki ay içinde yasal aşama tamamlanabileceği gibi bazen bir hafta içinde de anlaşmalı boşanma davasının sona ermesi mümkün olmaktadır.

Çekişmeli boşanma davalarında ise taraflar, boşanma hükmü sonrası velayet, nafaka, maddi ve manevi ödenek talepleri hususunda anlaşma sağlamış değillerdir. Tarafların taleplerini desteklemek amacıyla mahkemeye sunmuş oldukları deliller ışığında hakim vicdani kanaatine göre bir karara varacaktır. Anlaşılacağı üzere, çekişmeli boşanma davasımeşakkatli bir yasal süreçtir.

Dolayısıyla anlaşmalı boşanma davasına nazaran daha uzun bir aşama almakta ve boşanma kararının kesinleşmesine kadar dört beş yıl geçebilmektedir.

Kaynak:

Türk Medeni Kanunu

Hukuk Muhakemeleri Kanunu