Boşanma Davalarında Maddi ve Manevi Ödenek İsteme Süresi

Boşanma davasında, karşı taraftan daha ağır kusuru bulunmayan eş, diğer eştenMaddi ve manevi ödenekIsteyebilir. Bu konu TMK 174. Maddesinde düzenlenmiştir.Maddi ve manevi tazminat, boşanma davası içerisinde istenebileceği gibi, ayrı bir davayla da istenebilir. Bu davanın boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içerisinde açılması gerekir.

Aksi halde,Boşanma nedeniyle maddi ve manevi tazminatIsteme hakkı düşer. Boşanma davasında ödenek haklarından vazgeçen eşin, daha sonra bu konuda yasal aşama açma hakkı bulunmaz.

Boşanma nedeniyle maddi ve manevi ödenek talebindeki genel kural, yukarıda açıkladığımız şekildedir. PekiBoşanma davasıIçerisinde maddi ve manevi ödenek, hangi süre içerisinde veya ne zamana kadar istenebilir? Bu sorunun cevabı, TMK 174.

Madde düzenlemesindeki ödenek talebinin, boşanmanın eki niteliğinde olması ve HMK hükümlerindeki süre sınırlaması çerçevesinde ele alınmadır. Bu yazıda incelenecek konu;Boşanma davasıIçerisinde ödenek talebinin ne zamana kadar yapılabileceğidir.

İçerik

• Dilekçeler Aşamasında Tazminat İstenmesi
• Boşanma Davasının Her Aşamasında İleri Sürülebilmesi
  • HMK’ya Göre Tazminat Talep Zamanı
• Sonuç

Dilekçeler Aşamasında Ödenek İstenmesi

HMK hükümlerine göre, dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra, iDdia ve savunmanın genişletilmesi yasağıGündeme gelir. Yani, tarafların, tüm iddia ve itirazlarını, dilekçeler aşamasında ileri sürmesi gerekir. Bu nedenle, boşanma ile birlikte ödenek talebi;Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinde ileri sürülebilir.

Boşanma Davasının Her Aşamasında İleri Sürülebilmesi

Maddi ve manevi ödenekTaleplerinin, boşanmanın fer’i niteliğinde olduğu ilkesi, geçmişten bu yana Yargıtay kararlarında vurgulanmaktadır.

Bu nitelik, taleplerinBoşanma davasıDevam ettiği sürece ileri sürülebilmesine olanak tanır. Bu taleplerin harca tabi olmaması ve ayrı bir yasal aşama açılmasını gerektirmemesi de bu esnekliğin bir sonucudur.

Türk Medeni Kanununun 174/1. Maddesinde yer alan maddi ödenek talebi, boşanmanın eki niteliğinde olup, boşanma hükmünün kesinleşmesine kadar yargılamanın her aşamasında istenebilir.

(Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (2013/9014 E., 2013/22492 K.)

Boşanmanın fer’i (eki) niteliğinde olan maddi ve manevi ödenek istemlerinin hüküm verilinceye kadar istenmesi mümkündür.”

(Yargıtay 2.

Hukuk Dairesi (2010/10419 E., 2011/11087 K.)

6100 sayılı HMK’nın yürürlüğe girmesi öncesinde genel yaklaşım bu şekilde idi. HMK’nın yürürlüğe girmesi sonrasında ise, ödenek taleplerinin süresi, bu yasa hükümlerine göre bazı sınırlamalara tabi tutulmaya başlandı.

HMK’ya Göre Ödenek Talep Zamanı

HMK’da yer alan iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı, boşanmanın fer’ilerine ilişkin taleplerin zamanlaması konusunda farklı yorumlara yol açmıştır. Yargıtay özel daireleri bir kısım hükmünde,Boşanma davalarında tazminat Taleplerinin, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağının istinası olduğu vurgulanırken, başka bazı kararlarda ise dilekçeler aşamasından sonra ödenek taleplerinin ancakIslah Yoluyla ileri sürülebileceği söylenmiştir. HGK 2021/582 E 2023/75 K sy kararındaki açıklamalar da, HMK’ya göre boşanma davalarında, dilekçeler aşamasından sonra ileri sürülen ödenek taleplerinin, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağına tabi olduğuna işaret etmektedir.

Yasal Aşama;Boşanma ve boşanmadan kaynaklı maddi ve manevi ödenekIstemine ilişkindir.

Özel Dairenin bozma ilâmı ile yargılamanın dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasına kadar geri çekildiği anlaşılan eldeki uyuşmazlıkta, davacının yasal aşama dilekçesinde boşanmanın eki niteliğinde olan maddi-manevi ödenek talep etmemesi nedeniyle mahkemece verilen ilk kararda sadece boşanma yönünden davanın kabulüne hüküm verildiği ve tazminatlar yönünden hüküm kurulmadığı, taraf teşkili sağlanmadan yapılan yargılama sonucu verilen hüküm bozulup, yasal aşama dilekçeler aşamasına kadar geri çekildiğinde ise davacı tarafça o tarihte yürürlükte bulunan HMK’nın 141/1. Maddesi uyarınca bozma kararından sonraIddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi yasağına takılmadan,Iddiasını genişletipBoşanmanın fer’îNiteliğindeki maddi-manevi ödenek talebinde bulunmasında usule aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla bu talepler bakımından bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda verilen kararda boşanma ve davacı tarafından yasal süresi içerisinde usule uygun şekilde ileri sürülen maddi-manevi ödenek talepleri hakkında bir hüküm verilmesinin zorunluluk olduğu, hal böyle olunca bozma öncesi yargılamada zaten talep etmemiş olduğu tazminatlar yönünden davacının hükmü temyiz etmemesi nedeniyle “tazminatlar yönünden davalı yararına” usuli kazanılmış hak oluşacağından bahsedilemeyeceği tartışmasızdır. Hâl böyle olunca; yerel mahkemece davacı eş yararına maddi-manevi ödenek ödenmesine yönelik verilen direnme hükmü yerindedir.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2021/582 E., 2023/75 K.)

Yargıtay kararlarında da hakim olmaya başlayan bu görüşe göre; boşanma davası içerisinde ödenek taleplerinin dilekçeler aşamasında ileri sürülmesi genel kuraldır. Bu aşamadan sonra bu talepler ancak, ya ıslah yoluyla ya da karşı tarafın muvafakatiyle ileri sürülebilir.

İlginizi Çekebilir:Anlaşmalı Boşanma Sonrası Ortaya Çıkan Olaylarla İlgili Tazminat

Sonuç

Boşanma davasında tarafların ödenek talep etme hakkı, boşanma hükmü kesinleşinceye kadar devam eder.

Bu imkan, ödenek taleplerinin boşanmanın fer’i (eki) niteliğinde olmasından kaynaklanır.

Ancak 6100 sayılı HMK’nın yürürlüğe girmesiyle, dilekçelerin teatisi aşaması tamamlandıktan sonra bu talebin ancak ıslah veya karşı tarafın rızasıyla ileri sürülebileceği yönündeki içtihatlar artmıştır. Bu içtihatalra göre, davanın her aşamasında ödenek talep etme hakkı, HMK’nın getirdiği usuli sınırlamalara tabidir.

Boşanma avukatıOlarak faaliyet veren avukatlık ofisimize, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, velayet, mal paylaşımı, evlat edinme gibiAile hukuku Davalarında destek için ulaşabilirsiniz.

Avukatlık büromuzun uzman faaliyet alanlarınaBuradanUlaşabilirsiniz.