Boş Çek Yaprağının Kaybolması halinde ilgili bankaya ispat kolaylığı açısından noter aracılığıyla gecikmeksizin bildirim yapılmalıdır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki Boş Çek Yaprağının Kaybolması halinde ne yapılacağına ilişkin Türk Ticaret Kanunu ve Çek Kanunu’nda herhangi bir düzenlenme olmamakla birlikte uygulama ve Yargıtay kararları doğrultusunda yukarıda da belirtildiği üzere çekin ait olduğu bankaya ihtar çekilmesi gerekmektedir.

Konuya ilişkin olarak öncelikle çekin unsurları ve boş çek yaprağının yasal statüsü ile diğer önemli bazı hususları aşağıda belirtmekte yarar görüyoruz;

A)ÇEK NEDİR, İÇERMESİ GEREKEN MECBURI UNSURLAR NELERDİR?
Çek, kıymetli evrak niteliğine sahip, keşideci, lehtar ve muhatap arasındaki bir havale ilişkisini içeren, bir kambiyo senedi çeşididir. Bununla beraber çek ticari hayatta en çok kullanılan kıymetli evrak türüdür. Kıymetli evrak olan çekin piyasada tedavül özelliğini haiz olması en belirleyici özelliklerinden biridir. Tedavül çekin düzenleyen tarafından doldurulup, imzalanıp zilyetliğini devretmesiyle sağlanır.

Türk Ticaret Kanunu kapsamında çekin mecburi unsurları 708.

Maddede belirlenmiştir. Bunlar:

1-)Çek Kelimesi.
2-)Koşulsuz Belirli bir Paranın Havale Emri
3-)Ödeyecek Bankanın İsmi
4-)Banka Tarafında Verilen Seri Numarası
5-)Kare kodu
6-)Keşide Günü
7-)Düzenleyenin İmzası

B) BOŞ BİR ÇEK İÇİN İPTAL DAVASI AÇILABİLİR Mİ ?
Düzenleyenin imzasının bulunmadığı (keşide edilmemiş, boş) çek, kanunda belirtilen mecburi unsurlardan birini taşımadığı için kıymetli evrak sayılamaz. Burada şekil şartına ilişkin bir eksiklik söz konusu olduğundan, imzalanmamış çekin iptali hakkında herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Boş Çek Yaprağının Kaybolması halinde çek iptal davasına konu edilemeyecektir. Uygulamada keşideciler zayi olan çeklerini daha sonra ispat kolaylığı olması açısından iptal davasına konu etseler de bu yasal süreçler usulden reddedilmektedir.

Halihazırda kanundaki şekil şartlarını sağlamış olan bir çekte dahi iptal davasını açma yetkisi keşideciye değil hamile ve lehtara verilmiştir.

Çek şekil şartlarını sağladığında dahi keşidecinin bu davayı açma yetkisi bulunmamaktadır.

C) BOŞ VE İMZASIZ ÇEK ELDEN İRADE DIŞI ÇIKMIŞSA NE YAPILMALIDIR?
Boş çek yaprağının kaybolması halinde ne yapılacağı Türk Ticaret Kanunu ve Çek Kanunu’nda düzenlenmemiştir bu sebeple vaziyet (zayi) ilgili bankaya ispat kolaylığı açısından noter aracılığıyla gecikmeksizin bildirilmelidir. Bankaya çekilen ihtarda çekin kendilerine ibraz edilmesi halinde ödenmemesi gerektiği bildirilmelidir.

Aynı zamanda çekin rıza dışı elden çıkması dolandırıcılık gibi suç oluşturan bir durumdan ileri geliyorsa kolluk kuvvetlerine veya savcılığa şikayette bulunulmalıdır.

D)BOŞ ÇEK İMZALANIP TEDAVÜLE KONULDUYSAİPTALDAVASI SÖZ KONUSU
OLACAK MIDIR ?
Çeki haksız olarak elinde bulunduran hamil imzalayıp çeki tedavüle koyduysa bu vaziyette çeklerin icra takibine konulmasıyla birlikte İcra İflas Kanunu madde 72’ye göre menfi tespit yasal süreci açılabilir. Daha sonra keşideci için bir icra takibi başlatılacak olduğu takdirde keşideci(düzenleyen) imza itirazında bulunabilir.

E)KONUYLA İLGİLİ YARGITAY KARARLARI
”Davacı vekili, müvekkilinin eşine ait aracın kimliği belirsiz kişilerce soyulduğunu, araçta bulunan diğer eşyalarla birlikte müvekkili şirkete ait çek koçanlarının da çalındığını, her ne kadar çek yaprakları keşide edilmeden çalınmış ise de, boş çek yaprağının herhangi bir kağıt olmadığını, işbu davanın açılmasındayasal yarar bulunduğunu ileri sürerek, boş çek yapraklarının iptaline, iptale hüküm verilmeyecekse boş çek yapraklarının rıza dışında elden çıktığının tespitine hüküm verilmesini talep ve yasal aşama etmiştir.

Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu 44 adet çek yaprağından iki tanesinin yargılama evresinde bankaya ibraz edilerek karşılıklarının ödendiği, bu çekler yönünden davanın atiye terk edildiği, iptali istenen diğer çeklerin boş oldukları, boş çek yaprağının kambiyo senedi niteliğinde olmadığı ve iptalinin istenemeyeceğigerekçesiyle, iki adet çekle ilgili hüküm verilmesine yer olmadığına, diğer boş çek yapraklarına ilişkinistemin reddine hüküm verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 01,25 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 25.10.2011 tarihinde oybirliğiyle hüküm verildi.”(11. Hukuk Dairesi 2010/3327 E., 2011/14442 K.)

”Davacı vekili, müşterisi bulunduğu muhatap bankanın verdiği boş çek yapraklarını kaybettiğinibelirterek bu çek yapraklarınınzayi sebebi ile iptalinehüküm verilmesini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacı, iptalini istediği çekin keşidecisi olduğu, Türk Ticaret Kanunu’nun 651/2 maddesine görekeşideci olan davacının yasal aşama açma hakkı bulunmadığı ayrıca yasal aşama konusu çek yapraklarının boş ve imzasız olduğu, çek vasfında olmayan boş çek yapraklarının
Tedavüle konmuş sayılamayacağı, davacı sıfatı oluşmadığındanyasal aşama şartının sağlanmadığıgerekçesiyle davanın usulden reddine hüküm verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 3,70 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 13.03.2017 tarihinde oybirliğiyle hüküm verildi.” (11.

Hukuk Dairesi 2015/13683 E., 2017/1484 K.) (Kararın tamamını Kaybolan Cek Yapragi Icin Cek Zayii Davasi Acilamaz Bankaya Odenmemesi Icin Ihtar Cekilirlinkinden okuyabilirsiniz)