Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) Nedir?
Türkiye Barolar Birliği tarafından avukatların, müvekkillerinin dava veya takiplerinde yapacağı tüm hukuki yardımlar için alacağı en az ücret "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)" ile belirlenmektedir. Avukat ve iş sahibi arasında ücret, yasa kuralları içerisinde serbestçe kararlaştırılabilse de belirlenecek ücretin avukatlık asgari ücret tarifesinin altında olamayacağı öngörülmüştür. Bu tarifenin altında ücret belirlenmesi hem kanuna hem de mesleki etik kurallara aykırıdır.
Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu, genellikle her yıl ekim ayının sonuna kadar bir tarife hazırlayarak Adalet Bakanlığı'na göndermektedir. Adalet Bakanlığı tarafından onaylanan tarife Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmektedir.
AAÜT'nin Amacı ve Kapsamı
Tarifenin temel amacı, avukatlık mesleğinin saygınlığını korumak ve avukatlık hizmetlerinden yararlanan bireyler ile kurumların, hizmet karşılığı ödeyecekleri ücret konusunda adil bir beklenti içinde olmalarını sağlamaktır. AAÜT; dava takibi, danışmanlık, sözleşme hazırlama gibi hukuki işlemlerin tümünü kapsar.
Adil ücretlendirme sayesinde her avukatın emeğinin karşılığını alması garanti altına alınırken, müvekkiller de hizmetler için ödeyecekleri minimum ücreti önceden bilerek bütçelerini ona göre ayarlayabilirler. Böylece avukatlık mesleğinin belli bir standardı ve prestiji korunur.
AAÜT Nasıl Belirlenir?
Tarifenin belirlenmesi süreci genellikle şu adımlardan oluşur:
- Piyasa Araştırması: Mevcut piyasa koşulları ve avukatlık ücretlerindeki genel eğilimler incelenir.
- Maliyet Hesaplamaları: Avukatlık hizmetlerinin sunumunda ortaya çıkan maliyetler detaylı bir şekilde hesaplanır.
- Yasal Düzenlemeler: Mevzuat ve yasal zorunluluklar göz önünde bulundurulur.
- Barolar ve Meslek Birlikleri: İlgili barolar ve meslek birlikleri tarafından yapılacak görüşmeler ve toplantılar neticesinde bir karara varılır.
Tarifenin yeniden belirlenmesi ve güncellenmesi, hukuk büroları, avukatlar ve müvekkiller arasında adil ve şeffaf bir ilişkinin sürdürülmesine yardımcı olur.
Avukatlık Vekalet Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Avukatlık asgari ücret tarifesinde 'maktu ücret' ve 'nispi ücret' olarak iki tür ücret tanımlanmıştır.
- Maktu ücret: Görülmekte olan davanın konusunun para ile ölçülebilen bir değer olmadığı durumlarda ödenmesi gereken ücrettir. Tarifenin ikinci kısmında düzenlenmektedir. Davanın görüldüğü mahkemeye göre değişmektedir ve o mahkemede görülen ve maktu ücrete tabi olan bütün davalar için aynı ücrete hükmedilmektedir.
- Nispi ücret: Görülmekte olan davanın konusunun para olması veya para ile ölçülebilmesi durumunda, dava konusu değere göre hesaplanan ücrettir. Nispi ücret tarifenin üçüncü kısmında düzenlenmektedir.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 164 ve m. 169 ile vekilin alacağı ücrete vurgu yapılarak asgari tutarın Avukatlık Ücret Tarifesi ile belirlendiği hüküm altına alınmıştır. Avukatlık Kanunu m. 164'e göre; "Avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade eder."
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 323 ile vekil ile takip edilen işlerin ücrete tabi olduğu düzenlenmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 502 vd. ile avukat ve müvekkil arasındaki avukatlık sözleşmesinin kaynağı olan vekalet sözleşmesi düzenlenmiştir.
Vekâlet ücreti, savunma hakkının en önemli parçası olan hukuki danışmanlık görevinin, konunun uzmanı hukukçular tarafından yapılmasının doğal sonucudur. Avukatların mesleklerini serbestçe ve herhangi bir kaygı olmadan yapabilmeleri için yaptıkları hizmetin karşılığı olan makul bir ücret almaları gerekir (Anayasa Mahkemesi, 03.03.2004 tarih, 2004/8 E., 2004/28 K.).
Avukatın görmeyi üstlendiği hukuki hizmetin kaynağı müvekkili ile arasında akdedilen bir vekalet sözleşmesi olabileceği gibi sözlü veya yazılı hukuki danışmanlık talep edildiği takdirde vekalet akdi gerçekleştirilmeden de söz konusu olabilmektedir. Her hâlükârda avukat ve iş sahibi arasında sözlü veya yazılı avukatlık sözleşmesi akdedilmiş olacaktır. Bu sözleşme ile avukat, hukuki hizmet sunmayı üstlenmesinin karşılığı olarak bedele hak kazanmaktadır.
Avukatın hak kazandığı bedel, sair kanun hükümlerine ve avukatlık asgari ücret tarifesine aykırı olmamak koşuluyla serbestçe belirlenebilmektedir. Ayrıca dava veya mahkeme nezdinde hükmolunan değer veya belirli bir yüzdesi de avukatlık hizmetinin karşılığı olarak belirlenebilmektedir.
Akdedilen sözleşmede ücret kararlaştırılmamış olması, yazılı bir ücret sözleşmesinin bulunmaması, net bir ücret belirlenmemiş olması, ücretin tartışmalı olması veya sözleşmenin ücrete ilişkin hükmünün geçersiz sayılması hallerinde ise avukatın hak kazandığı ücret, ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci tarafından belirlenmektedir.
Yetkili merci; değeri para ile ölçülebilen davalarda davanın kazanılan bölümü için avukatın emeğini gözeterek ilamın kesinleştiği tarihte dava konusu değerin %10'u ve %20'si arasında bir miktar, değeri para ile ölçülemeyen dava ve işlerde ise avukatlık asgari ücret tarifesi hükümlerinin uygulanması suretiyle avukatlık ücreti tespit etmektedir.
Davanın sonucu avukatın ücrete hak kazanmasını etkilemez. Dava kazanılsa da kaybedilse de avukat ücrete hak kazanmaktadır. Hizmet konusu yapılan dava veya takip hangi aşamada olursa olsun avukat, tarife hükümlerinde öngörülmüş olan ücretin tamamına hak kazanmaktadır. Avukatlık Kanunu m. 168/3 ile avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı ya da dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Avukat ile müvekkili arasında belirlenen ücretten bağımsız olarak karşı vekalet ücreti adı altında bir avukatlık ücreti daha vardır. Bu avukatlık ücreti, davada haksız çıkan tarafın karşılaması gereken yargılama gideri kalemlerinden biridir. Avukatlık Kanunu m. 169 ile karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin, tarifede yazılı miktarın 1 katından az 3 katından fazla olamayacağı düzenlenmiştir.
2024 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi
Avukatlara ödenmesi gereken en az ücreti belirleyen 2024 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) 21 Eylül 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Buna göre, geçtiğimiz sene uygulanan ücretlere %90 oranında artış yapıldığı görülmüştür. Bununla birlikte nispi avukatlık ücretlerindeki baremlerin de artırıldığı anlaşılmıştır.
Örneğin, boşanma avukatı ücreti 2022-2023 yılında son olarak 9.200 TL olarak uygulanmaktaydı. 2024 yılında ise boşanma avukatı ücreti en az 17.900 TL olarak belirlenmiştir. Aynı şekilde, 1.200 TL olan bir saatlik asgari danışmanlık ücreti yapılan artışla birlikte 2.300 TL olarak kararlaştırılmıştır.
Dava ve Takiplerin Dışındaki Hukuki Yardımlarda Ödenecek Ücret
- Büroda sözlü danışma – ilk 1 saate kadar 2.300 TL, takip eden her bir saat için 1.300 TL
- Çağrı üzerine gidilen yerde sözlü danışma – ilk 1 saate kadar 4.800 TL, takip eden her bir saat için 2.500 TL
- Yazılı danışma – ilk bir saate kadar 4.800 TL, takip eden her bir saat için 2.300 TL
- Her türlü dilekçe yazılması, ihbarname, ihtarname, protesto düzenlenmesinde 3.600 TL
- Sözleşmeler ve benzeri belgelerin hazırlanması:
- Kira sözleşmesi ve benzeri 4.400 TL
- Tüzük, yönetmelik, miras sözleşmesi, vasiyetname, vakıf senedi ve benzeri belgelerin hazırlanması 19.000 TL
- Şirket ana sözleşmesi, şirketlerin devir ve birleşmesi vb. ticari işlerle ilgili sözleşmeler 11.400 TL
İş Takibi Konusundaki Hukuki Yardımlarda Ödenecek Ücret
- Uluslararası yargı işlerinde takip edilen işlerde: Duruşmasız ise 63.300 TL, duruşmalı ise 109.400 TL. Konusu para olan işlerde Tarife'nin üçüncü kısmına göre nispi avukatlık ücreti belirlenir.
Bulundurulması Zorunlu Sözleşmeli Avukatlara Ödenecek Ücret
- Yapı kooperatiflerinde 10.500 TL
- Anonim şirketlerde 15.800 TL
- Kamu kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilerin avukatlarına ödeyecekleri aylık ücret 15.800 TL
Takip edilen işlerde avukatlık ücreti yıllık avukatlık ücretinin üzerinde ise aradaki eksik miktar ayrıca ödenir.
Maktu Ücrete Bağlı İşlerde Ödenecek Ücret
- İhtiyati haciz, ihtiyati tedbir, delillerin tespiti, icranın geri bırakılması, ödeme ve tevdi yeri belirlenmesi için: Duruşmasız ise 4.700 TL, duruşmalı ise 5.900 TL
- Ortaklığın giderilmesi için satış memurluğunda yapılacak işlerin takibi için 7.600 TL
- Ortaklığın giderilmesi ve taksim davaları için 17.400 TL
- Tüketici Mahkemelerinde görülen kredi taksitlerinin veya faizlerin uyarlanması davaları için 8.700 TL
Konusu Para Olmayan İşlere Ödenecek Ücret
- İcra dairelerinde yapılan takipler için 3.600 TL
- İcra mahkemelerinde takip edilen işler için 4.200 TL
- İcra mahkemelerinde takip edilen dava ve duruşmalı işler için 6.800 TL
- Tahliyeye ilişkin icra takipleri için 7.400 TL
- İcra mahkemelerinde takip edilen ceza işleri için 5.600 TL
- Ceza soruşturma evresinde takip edilen işler için 5.300 TL
- Sulh Hukuk Mahkemelerinde takip edilen davalar için 10.700 TL
- Sulh Ceza Hâkimliklerinde takip edilen işler için 8.000 TL
- Asliye Mahkemelerinde takip edilen davalar için 17.900 TL
- Tüketici Mahkemelerinde takip edilen davalar için 9.000 TL
- Fikri Sınai Haklar Mahkemelerindeki davalar için 25.500 TL
- Ağır Ceza Mahkemelerinde takip edilen davalar için 29.800 TL
- Çocuk Mahkemelerinde takip edilen davalar için 17.000 TL
- Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerinde takip edilen davalar 29.800 TL
- Bölge Adliye Mahkemeleri için: İlk derecede 16.500 TL, istinaf yolu ile 10.200 TL
- İstinaf yolu ile duruşmalı 20.400 TL
- Yargıtay ilk derece işler için 32.000 TL
- Yargıtay'da temyiz duruşmaları için 17.100 TL
- Anayasa Mahkemesinde görülen dava ve işler için: Yüce Divan sıfatı ile 67.700 TL, bireysel başvuru duruşmasız 18.800 TL, bireysel başvuru duruşmalı 37.600 TL
Konusu Para Olan İşler İçin Ücret (Nispi Ücret)
- İlk 200.000 TL için %16
- Sonra gelen 200.000 TL için %15
- Sonra gelen 400.000 TL için %14
- Sonra gelen 600.000 TL için %11
- Sonra gelen 800.000 TL için %8
- Sonra gelen 1.000.000 TL için %5
- Sonra gelen 1.200.000 TL için %3
- Sonra gelen 1.400.000 TL için %2
- 5.600.000 TL'den yukarısı için %1
2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi
Avukatlara ödenmesi gereken en az ücreti belirleyen 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) 04 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Buna göre, geçtiğimiz sene uygulanan ücretlere %36 oranında artış yapıldığı görülmüştür. Bununla birlikte nispi avukatlık ücretlerindeki baremlerin de artırıldığı anlaşılmıştır.
Örneğin, boşanma avukatı ücreti 2024-2025 yılında son olarak 30.000 TL olarak uygulanmaktaydı. 2025-2026 yılında ise boşanma avukatı ücreti en az 45.000 TL olarak belirlenmiştir.
Dava ve Takiplerin Dışındaki Hukuki Yardımlarda Ödenecek Ücret
- Büroda sözlü danışma – ilk 1 saate kadar 4.000 TL, takip eden her bir saat için 1.800 TL
- Çağrı üzerine gidilen yerde sözlü danışma – ilk 1 saate kadar 7.000 TL, takip eden her bir saat için 3.500 TL
- Yazılı danışma – ilk bir saate kadar 7.000 TL, takip eden her bir saat için 3.500 TL
- Her türlü dilekçe yazılması, ihbarname, ihtarname, protesto düzenlenmesinde 6.000 TL
- Sözleşmeler ve benzeri belgelerin hazırlanması:
- Kira sözleşmesi ve benzeri 8.000 TL
- Tüzük, yönetmelik, miras sözleşmesi, vasiyetname, vakıf senedi ve benzeri belgelerin hazırlanması 32.000 TL
- Şirket ana sözleşmesi, şirketlerin devir ve birleşmesi vb. ticari işlerle ilgili sözleşmeler 21.000 TL
İş Takibi Konusundaki Hukuki Yardımlarda Ödenecek Ücret
- Uluslararası yargı işlerinde takip edilen işlerde: Duruşmasız ise 110.000 TL, duruşmalı ise 200.000 TL. Konusu para olan işlerde Tarife'nin üçüncü kısmına göre nispi avukatlık ücreti belirlenir.
Bulundurulması Zorunlu Sözleşmeli Avukatlara Ödenecek Ücret
- Yapı kooperatiflerinde 27.000 TL
- Anonim şirketlerde 45.000 TL
- Kamu kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilerin avukatlarına ödeyecekleri aylık ücret 33.000 TL
Takip edilen işlerde avukatlık ücreti yıllık avukatlık ücretinin üzerinde ise aradaki eksik miktar ayrıca ödenir.
Maktu Ücrete Bağlı İşlerde Ödenecek Ücret
- İhtiyati haciz, ihtiyati tedbir, delillerin tespiti, icranın geri bırakılması, ödeme ve tevdi yeri belirlenmesi için: Duruşmasız ise 10.000 TL, duruşmalı ise 12.500 TL
- Ortaklığın giderilmesi için satış memurluğunda yapılacak işlerin takibi için 18.000 TL
- Ortaklığın giderilmesi ve taksim davaları için 40.000 TL
- Tüketici Mahkemelerinde görülen kredi taksitlerinin veya faizlerin uyarlanması davaları için 22.500 TL
Konusu Para Olmayan İşlere Ödenecek Ücret
- İcra dairelerinde yapılan takipler için 9.000 TL
- İcra mahkemelerinde takip edilen işler için 11.000 TL
- İcra mahkemelerinde takip edilen dava ve duruşmalı işler için 18.000 TL
- Tahliyeye ilişkin icra takipleri için 20.000 TL
- İcra mahkemelerinde takip edilen ceza işleri için 15.000 TL
- Ceza soruşturma evresinde takip edilen işler için 11.000 TL
- Sulh Hukuk Mahkemelerinde takip edilen davalar için 30.000 TL
- Sulh Ceza Hâkimliklerinde takip edilen işler için 18.000 TL
- Asliye Mahkemelerinde takip edilen davalar için 45.000 TL
- Tüketici Mahkemelerinde takip edilen davalar için 22.500 TL
- Fikri Sınai Haklar Mahkemelerindeki davalar için 55.000 TL
- Ağır Ceza Mahkemelerinde takip edilen davalar için 65.000 TL
- Çocuk Mahkemelerinde takip edilen davalar için 45.000 TL
- Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerinde takip edilen davalar 65.000 TL
- Bölge Adliye Mahkemeleri için: İlk derecede 35.000 TL, istinaf yolu ile 22.000 TL
- İstinaf yolu ile duruşmalı 42.000 TL
- Yargıtay ilk derece işler için 65.000 TL
- Yargıtay'da temyiz duruşmaları için 40.000 TL
- Anayasa Mahkemesinde görülen dava ve işler için: Yüce Divan sıfatı ile 120.000 TL, bireysel başvuru duruşmasız 40.000 TL, bireysel başvuru duruşmalı 80.000 TL
Konusu Para Olan İşler İçin Ücret (Nispi Ücret)
- İlk 600.000 TL için %16
- Sonra gelen 600.000 TL için %15
- Sonra gelen 1.200.000 TL için %14
- Sonra gelen 1.200.000 TL için %13
- Sonra gelen 1.800.000 TL için %11
- Sonra gelen 2.400.000 TL için %8
- Sonra gelen 3.000.000 TL için %5
- Sonra gelen 3.600.000 TL için %3
- 4.200.000 TL'den yukarısı için %2
Sonuç
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, hem avukatların emeğinin karşılığını almasını sağlamak hem de hukuki yardıma erişimi kolaylaştırmak açısından kritik bir düzenlemedir. Tarife her yıl güncellenmekte ve ekonomik koşullara göre revize edilmektedir. Avukatlık hizmeti almayı düşünen kişi ve kurumların, güncel tarifeyi takip etmeleri ve hak kaybı yaşamamak için bir hukuk uzmanına danışmaları önemlidir.