El Yazısıyla Vasiyetname Nedir?

Kişinin vefatından sonra mal varlığının nasıl paylaşılacağını kendi el yazısıyla belirlediği belgeye el yazılı vasiyetname denir. Türk Medeni Kanunu kapsamında geçerli olan bu yöntem, resmi bir görevli veya tanık olmadan da bireyin son isteklerini yasal olarak beyan etmesine olanak tanır.

Bu vasiyetname türünün en temel ayırt edici özelliği, baştan sona sadece miras bırakan kişinin kendi el yazısıyla kaleme alınmış olmasıdır. Kanuni gerekliliklere tam uyum sağlandığında, resmi makamlar huzurunda yapılan vasiyetnamelerle aynı hukuki değere sahip olur.

Kimler El Yazısıyla Vasiyetname Hazırlayabilir?

Mevzuatımıza göre el yazısıyla son arzularını kaydetmek isteyen kişilerin belirli şartları taşıması gerekir. Bu şartlar şunlardır:

• On beş yaşını tamamlamış olmak,
• Ayırt etme gücüne ve akli dengesine sahip olmak.

Bu iki şartı yerine getiren her birey, dışarıdan bir onay veya izin almaksızın kendi vasiyetini serbestçe yazabilir.

Resmi Vasiyetnameden Farkları Nelerdir?

En büyük fark belgenin hazırlanış şeklindedir.

Resmi vasiyetnameler noter ya da sulh hakimi gibi yetkililer eşliğinde ve iki tanık huzurunda tanzim edilir. El yazılı olan ise tamamen kişisel imkanlarla, başkasına ihtiyaç duymadan hazırlanır.

Kişinin tek başına hazırlaması masrafsız ve kolay bir yöntem sunsa da, kaybolma, tahrip edilme veya usul hataları nedeniyle geçersiz sayılma riskini de beraberinde getirir. Resmi senetler ise resmi arşivlerde saklandığı için ispat gücü yönünden daha güvenlidir.

Geçerli Bir El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yazılır?

Bir el yazılı vasiyetnamenin yasal olarak hüküm doğurabilmesi için kanunda belirtilen şekil şartlarının eksiksiz uygulanması zorunludur. Tek bir unsurun eksikliği dahi tüm belgenin geçersiz kalmasına yol açabilir.

1.

Tamamının El Yazısıyla Kaleme Alınması

Vasiyetnamenin ilk kelimesinden son noktasına kadar tamamı vasiyet bırakanın kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Metnin arasına başka bir kişinin yazısı karışırsa veya sonradan eklemeler yapılırsa belgenin geçerliliği tehlikeye girer.

2. Açık ve Net Bir Tarih Belirtilmesi

Belge üzerinde gün, ay ve yıl olarak tam tarih yer almalıdır. Tarih yazılması, vasiyet edenin o günkü ehliyet durumunun tespiti ve birden fazla vasiyetname varsa hangisinin son iradeyi temsil ettiğinin belirlenmesi açısından kritiktir.

3.

İmzanın Islak Olarak Atılması

Hazırlanan metnin altına miras bırakanın bizzat kendi el yazısıyla imza atması mecburidir. Parmak basılması, mühür kullanılması veya imza kaşesi basılması yasal olarak kabul edilmez ve belgeyi geçersiz kılar.

4. İradenin Net Anlaşılması

Metinde yer alan ifadelerin yoruma yer bırakmayacak şekilde net ve anlaşılır olması gerekir. Karışık veya çelişkili beyanlar, ölüm sonrasındaki paylaşım sürecinde ciddi uyuşmazlıklara yol açabilir.

Bilgisayar veya Daktilo Çıktısı Geçerli midir?

Kesinlikle hayır.

Bilgisayarda yazılıp sadece imzalanan belgeler el yazılı vasiyetname vasfını taşımaz. Teknolojik araçlarla hazırlanan metinler bu kategoride yasal bir değer ifade etmez.

Vasiyetname Nerede Muhafaza Edilmelidir?

Bu tür bir belgeyi saklamak için resmi kurumlara gitme zorunluluğu yoktur. Ancak belgenin güvenliği için bazı yöntemler tercih edilebilir:

• Kişisel kasa veya evdeki güvenli bir bölme,
• Güvenilir bir yakınla paylaşım veya teslim,
• Resmiyet kazandırmak adına notere saklanmak üzere verilmesi.

Notere teslim edilen belgelerin kaybolma riski sıfıra iner ve vefat sonrasında ortaya çıkarılması garanti altına alınır.

Vasiyetnamenin Geçersiz Sayıldığı Durumlar

Yasal standartları karşılamayan belgeler mahkeme kararıyla iptal edilebilir. Başlıca geçersizlik nedenleri şunlardır:

• Tarihin hiç yazılmaması veya eksik bırakılması,
• Metnin imzasız olması,
• Bilgisayar çıktısı veya başkasının el yazısıyla yazılmış kısımlar barındırması,
• Kişinin zorlama, tehdit veya aldatma altında bu belgeyi hazırlamış olması,
• Belgenin yazıldığı tarihte kişinin akli melekelerinin yerinde olmaması.

İtiraz Süreci ve İptal Davaları

Vasiyetnamenin sahte olduğunu, usulüne uygun olmadığını veya miras bırakanın ehliyetsiz olduğunu düşünen ilgililer iptal davası açabilir.

Bu davalarda genellikle uzman hukukçular rehberliğinde, bilirkişiler aracılığıyla el yazısı ve imza karşılaştırması yapılır.

İptal davası açma süresi, ilgililerin vasiyetnameyi ve iptal sebebini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıldır. Her koşulda vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren iyi niyetli taraflara karşı 10 yıl, kötü niyetli taraflara karşı ise 30 yıllık hak düşürücü süreler geçerlidir.

Vefat Sonrasında Vasiyetnamenin Açılması

Ölümün gerçekleşmesiyle birlikte vasiyetname doğrudan uygulanmaz. Belgeyi bulan veya elinde bulunduran kişinin bunu vakit kaybetmeksizin sulh hukuk mahkemesine teslim etmesi yasal bir yükümlülüktür.

Mahkeme, mirasçıları davet ederek vasiyetnameyi resmen açar ve okur. Bu işlemin ardından ilgililere tebligat gönderilir ve yasal itiraz ya da uygulama süreci resmiyet kazanır.

Sürecin sorunsuz ilerlemesi adına bir hukukçudan danışmanlık alınması faydalı olacaktır.