Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir?
Ceza yargılaması sonucunda sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün, belirli şartların varlığı halinde hukuki bir sonuç doğurmamak üzere ertelenmesine hükmün açıklanmasının geri bırakılması denir. Bu karar doğrultusunda, verilen iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları ya da adli para cezaları, denetim süresi boyunca askıda kalır.
Denetim Süresi ve Yükümlülükler
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi durumunda, kişi beş yıllık bir denetim süresine tabi tutulur. Bu süreçte kişinin kasıtlı bir suç işlememesi ve varsa mahkeme tarafından belirlenen tedbirlere uygun hareket etmesi beklenir. Denetim dönemi başarıyla tamamlandığında, ertelenen hüküm tamamen ortadan kalkar ve davanın düşmesine karar verilir.
Eğer denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlenir veya yükümlülüklere aykırı davranılırsa, mahkeme daha önce açıklanmasını geri bıraktığı hükmü açıklar.
Ancak mahkeme, sanığın durumunu yeniden değerlendirerek cezada indirim yapabilir, cezayı erteleyebilir veya seçenek yaptırımlara çevirerek yeni bir değerlendirme sunabilir.
HAGB Kararı Verilebilmesi İçin Gerekli Koşullar
Bir sanık hakkında bu kararın uygulanabilmesi için Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında belirli şartların bir arada bulunması şarttır:
- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı kesinleşmiş bir mahkumiyetinin bulunmaması gerekir.
- Mahkemenin, sanığın kişilik özelliklerini, duruşmadaki davranışlarını ve pişmanlığını göz önünde bulundurarak yeniden suç işlemeyeceğine dair olumlu bir kanaate varması lazımdır.
- Suç nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı maddi zararın, aynen iade, eski hale getirme veya tazminat ödeme yoluyla tamamen giderilmiş olması gerekmektedir.
- Sanığın, bu kararın uygulanmasını açıkça kabul etmesi şarttır; sanık onay vermezse bu yönde bir karar kurulamaz.
HAGB Kararı Sabıka Kaydında Görünür Mü?
Bu karar, genel adli sicil sisteminden farklı olarak, kendine mahsus özel bir sisteme kaydedilir. Dolayısıyla, e-devlet üzerinden ya da adliyelerden alınan standart sabıka kaydı sorgulamalarında bu karar görünmez. Söz konusu kayıtlara yalnızca bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında, yetkili cumhuriyet savcısı, hakim ya da mahkeme tarafından talep edilmesi durumunda erişilebilmektedir.